Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Μεγεθύνσεις

Από την ΟΛΓΑ ΜΠΑΚΟΜΑΡΟΥ

Αούνγκ Σαν Σούου Κίι: η ελεύθερη πολιορκημένη της Μιανμάρ

Μυρίζει πετρέλαιο, με την επιστροφή του σχετικού φόρου, ο επερχόμενος χειμώνας, και θα μυρίσει ακόμα περισσότερο απ' τη στιγμή που εμείς, οι «απλοί» πολίτες, θα πρέπει να επιλύσουμε κι αυτόν τον γρίφο· μέσα στην καταιγίδα των φόρων, που προοιωνίζεται βαριά επί των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων (όπως πάντα), με την υγεία, την παιδεία και την πρόνοια υποβαθμισμένες (ως συνήθως), βάσει του νέου προϋπολογισμού... Προς το παρόν, χαιρόμαστε τον γενναιόδωρο φθινοπωρινό ήλιο που, γλυκός, τρυφερός σχεδόν, σαν να θέλει να μας αποζημιώσει για τις τραγωδίες του καλοκαιριού και να μας ξεκουράσει από την ένταση των «πρόωρων εκλογών» που έγιναν...

Και να διασκεδάσει την ανησυχία των «πρόωρων εκλογών» που... θα γίνουν - όπως ερμηνεύουν οι πολιτικοί αναλυτές, επικοινωνιολόγοι, προφήτες κ.λπ. τη σπουδή της αλλαγής του εκλογικού νόμου από την κυβέρνηση. Σενάρια... με την εξέλιξη και το τέλος (;) τους στα χέρια του κ. Καραμανλή, που πλέον εμφανίζεται να αισθάνεται (ή έχει το ταλέντο να δείχνει ότι αισθάνεται) ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Σενάρια... που όμως τα επικαλύπτει όλα, προς το παρόν τουλάχιστον, το μεγάλο παιχνίδι, το θρίλερ, με προεκτάσεις δράματος, έτσι όπως εξελίσσεται επί της ΠΑΣΟΚικής σκηνής, με άξονα την εκλογή νέου αρχηγού.

Ανάμεσα σε «πρίγκιπες» με «λευκές επιταγές» στο χέρι και «βλαχοδήμαρχους», «πολιτικά ανεπαρκείς» και «μεσσίες»· με μυστικά (ή φανερά) «δείπνα φαντασμάτων» και «το φάντασμα της διάλυσης να πλανάται»· με «ομάδες, στρατούς και χαρακώματα που δημιουργούν απεχθείς εικόνες»· με τις κάμερες στημένες έξω από τα «στρατηγεία» και τα στελέχη ένθεν κακείθεν στα «παράθυρα»· με τα γκάλοπ βροχή, να τους τρελαίνουν. Ακόμα και ο «χαμηλών τόνων» κ. Σκανδαλίδης -μικρή, ήρεμη, θα έλεγα, δύναμη μεταξύ των δύο «μεγάλων»- δεν μπόρεσε να αποφύγει την έξαψη που προσδίδει στην έκφραση και στον λόγο η θέα της «μεγάλης καρέκλας», σε τηλεοπτική συνέντευξη που τον είδα.

Στα καφενεία της επαρχίας, όπως στο χωριό μου, όλο γι' αυτούς συζητάνε· και στα στέκια της Αθήνας, στη Βαλαωρίτου ας πούμε ή στην πλατεία... Στη «Λυκόβρυση», προχθές το βράδυ, άσπρα τραπεζομάντιλα, γυαλιστερά ποτήρια και πιρούνια, κεφτεδάκια και εσπρέσο, οι ακριβές βιτρίνες γύρω γύρω. Κι αυτοί, οι υποψήφιοι, ωσεί παρόντες, να περνάνε και να ξαναπερνάνε, στις μεγαλόφωνες κουβέντες και στους ψιθύρους, στις «αποκαλύψεις» των θαμώνων -«παφ, δεν αντέχω άλλο να ακούω για καρέκλες», λέει ένας και μετακινεί την καρέκλα του μπροστά στην υπαίθρια ψηφιακή οθόνη, για να παρακολουθήσει το ματς που παιζόταν.

Περίεργη εποχή, αντιηρωική και (φαινομενικά όμως μόνον) καθόλου πένθιμη, όπου τίποτε δεν πετάει, τίποτε δεν ψηλώνει, σχεδόν τίποτε δεν αλλάζει κοστούμι, σε μια «πλατεία» γύρω γύρω όλοι... Σκέφτομαι τον Τσε, που την ερχόμενη Τρίτη κλείνουν 40 χρόνια από τον θάνατό του, επέτειος που θα τιμηθεί με πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο -και στην Ελλάδα. Τη δολοφονία του κατά διαταγή της βολιβιανής κυβέρνησης, σε συνεννόηση με τη CIA, στο σχολείο του Λα Ιγέρα, την τελευταία φωτογραφία εν ζωή, που του τράβηξε ο πράκτορας Φέλιξ Ροντρίγκες: τραυματισμένο, τα χέρια δεμένα μπροστά, τα μαλλιά βρώμικα και αχτένιστα, το πουκάμισο χωρίς κουμπιά, ανοιχτό στο στήθος.

Και μετά καθισμένο στο πάτωμα, με την πλάτη στον τοίχο, όταν, καταμεσήμερο της 9ης Οκτωβρίου του '67, ο υπαξιωματικός Μάριο Τεράν σήκωνε τρέμοντας το όπλο κατά πάνω του. «Ρίξε, δειλέ, θα σκοτώσεις έναν άνθρωπο», τον προκάλεσε, κι εκείνος τράβηξε τη σκανδάλη, μια-δυο φορές, και τον αποτελείωσε μαζί με έναν άλλο στρατιώτη... Υστερα, τυλιγμένη σε ένα καραβόπανο η σορός του, μεταφέρθηκε, δεμένη στα πέδιλα ενός ελικοπτέρου, στο χωριό Βαγιεγκράντε, πέφτοντας ο ήλιος· στο πλυσταριό του νοσοκομείου Νουέστρο Σενιόρ δε Μάλτα, όπου αφού τον «εξωράισαν», άνοιξαν, την επομένη, την πόρτα εκείνου του άθλιου χώρου στα διεθνή ΜΜΕ για να επιδείξουν το θήραμά τους.

Χωρίς ίσως να υποψιάζονται ότι αυτό το τραγικό φινάλε της ζωής του θα ολοκλήρωνε και θα στερέωνε στις καρδιές και στη συνείδηση του κόσμου τον μοναδικό, αξεπέραστο, χωρίς ημερομηνία λήξεως, καθώς φαίνεται, μύθο του: του ωραίου ως σταρ επαναστάτη που κλότσησε την «καρέκλα», του αγωνιστή που έμεινε δεσμώτης του ονείρου του να αλλάξει αυτός ο κόσμος με δικαιοσύνη και ελευθερία, και πάλεψε γι' αυτό ώς τον θάνατό του -έναν θάνατο που τον έκανε (και) μάρτυρα... «Ο Τσε», έχει πει ο κομαντάντε Μάρκος, «θυμίζει αυτό που ξέρουμε ήδη από τον Σπάρτακο αλλά καμιά φορά το ξεχνάμε: ότι η ανθρωπότητα βρίσκει στον αγώνα κατά της αδικίας ένα σκαλοπάτι που την εξυψώνει, που την κάνει καλύτερη και πιο ανθρώπινη».

Εναν τέτοιον αγώνα, με άλλον τρόπο, δίνει εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια (τα 15 από αυτά σε κατ' οίκον περιορισμό) η Αούνγκ Σαν Σούου Κίι· η ηγέτις της αντιπολίτευσης και σύμβολο αντίστασης, άοπλης, κατά της χούντας της πατρίδας της, της Μιανμάρ (η παλιά Βιρμανία), που δοκιμάζεται για ακόμη μία φορά αυτές τις μέρες. Με τους νεκρούς να έχουν ξεπεράσει τους 200 και τους συλληφθέντες τις 6.000, με πολλούς βουδιστές μοναχούς μεταξύ των θυμάτων - η 400.000 μελών κοινότητά τους, γνωστή ως σάνγκα, είναι από τις πλέον δραστηριοποιημένες στην Ασία πολιτικά και κοινωνικά. Και με το πορτρέτο της, σημαία στα χέρια των εξεγερμένων.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το όνομα της γυναίκας αυτής -κόρης ήρωα του αγώνα για την ανεξαρτησία της πατρίδας της από τους Βρετανούς, που σπούδασε στην Οξφόρδη, παντρεύτηκε Βρετανό καθηγητή και έκανε οικογένεια στο Λονδίνο- έρχεται στη δημοσιότητα, αφότου η μετά από χρόνια επίσκεψή της, το '88, στα πάτρια εδάφη, εκείνη επέλεξε να μην έχει επιστροφή. Συγκλονισμένη από την αδικία και την αθλιότητα που αντίκρισε, έμεινε, ρίχτηκε στον αγώνα, κέρδισε τις εκλογές το '90, όμως η χούντα δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα και έκανε το σπίτι της φυλακή γι' αυτήν... Και αν υπό την πίεση διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, βγήκε έξω για ένα διάστημα, ποτέ δεν δέχτηκε να ταξιδέψει εκτός συνόρων, γιατί φοβόταν ότι η χούντα δεν θα την άφηνε να επιστρέψει...

Ούτε όταν της απονεμήθηκε, το '91, το Νόμπελ Ειρήνης - το παρέλαβαν οι δύο γιοι της που ζουν στο εξωτερικό αντί για 'κείνη... Η ίδια, πίσω από το κλειστό παράθυρο του πατρικού της, έχοντας απαρνηθεί όλα τα «καλά» που είχε και όσα θα μπορούσε να έχει, ελπίζει και περιμένει. Παρ' ότι ο Πούτιν και η Κίνα έθεσαν, τις προάλλες, βέτο σε ψήφισμα του ΟΗΕ που καταδίκαζε τη δικτατορία, παρ' ότι η εξέγερση των τελευταίων ημερών, με αφορμή τον διπλασιασμό της τιμής των καυσίμων, πνίγηκε στο αίμα... Είναι μια γυναίκα ταγμένη. Που, «ευκαιρίας δοθείσης», έρχεται από τα σκοτεινά βάθη της Ασίας και περνάει σαν αύρα, προς στιγμήν έστω, πάνω από τις μικρές και τις μεγάλες «πλατείες» και τις «καρέκλες» της εφησυχασμένης ευημερούσας Ευρώπης. Ας την έχει, τουλάχιστον, ο Βούδας καλά.