Ελευθεροτυπία - Απογευματινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Η διάθεση μαύρου χρήματος από τον γερμανικό επιχειρηματικό κολοσσό Siemens, σε κυβερνητικούς παράγοντες ανά τον κόσμο και την Ελλάδα, για να κλείνει μεγάλες κερδοφόρες δουλειές, αποκαλύφθηκε, όχι βέβαια έπειτα από κυβερνητική έρευνα. Το σκάνδαλο έσκασε στη Γερμανία και η έρευνα της γερμανικής Δικαιοσύνης έφερε στο φως εκπληκτικά στοιχεία για τα κυκλώματα της μίζας και της διαφθοράς, για χορό εκατομμυρίων, με τελικούς αποδέκτες ακόμη και πολιτικούς και κόμματα.

Πρωταθλήτρια στη διαφθορά η Ελλάδα, όπως βεβαιώνεται από ευρωπαϊκές έρευνες, αλλά σταθερά βραδυπορεί στη διερεύνηση του φαινομένου και στην πάταξή του. Ποιος να ενδιαφερθεί και να κηρύξει τον πόλεμο της εξυγίανσης; Οι πολιτικοί; Αυτοί δεν πρόκειται να το κάνουν, διότι θα πρέπει να στραφούν εναντίον του εαυτού τους, αφού όλες οι μελέτες δείχνουν ότι έχουν μεγάλο μερίδιο στη διαφθορά. Το επιβεβαιώνουν, άλλωστε, δύο στοιχεία. Πρώτον: Η έλλειψη διαφάνειας στα οικονομικά των κομμάτων και στις εκλογικές τους δαπάνες. Δεύτερον: Η κοροϊδία των δηλώσεων του «πόθεν έσχες», που έχει καταγγελθεί και από βουλευτές.

Τα κόμματα έχουν «οικονομική ενίσχυση από το κράτος για τις εκλογικές και λειτουργικές τους δαπάνες», όπως ορίζει το Σύνταγμα, αλλά ενισχύονται και από «χορηγούς» χωρίς να αποκαλύπτεται ποιοι είναι και πόσα δίνουν. Και το μικρότερο σωματείο έχει βιβλίο εσόδων και εξόδων ανοιχτό στα μέλη του και στον δημόσιο έλεγχο. Το σχετικό βιβλίο των κομμάτων είναι κλειστό. Και, όμως, το Σύνταγμα στο άρθρο 29 παράγραφος 2 αναφέρει ότι: «Νόμος ορίζει τις εγγυήσεις διαφάνειας ως προς τις εκλογικές δαπάνες και γενικά την οικονομική διαχείριση των κομμάτων, των βουλευτών, των υποψηφίων βουλευτών και των υποψηφίων στην τοπική αυτοδιοίκηση όλων των βαθμών».

Ο νόμος καλύπτει εντελώς τυπικά και όχι ουσιαστικά τη συνταγματική διάταξη. Αναφέρει το Σύνταγμα ότι γίνεται έλεγχος των εκλογικών δαπανών από «ειδικό όργανο, που συγκροτείται και με τη συμμετοχή ανώτατων δικαστικών λειτουργών». Οι πολίτες, ωστόσο, ποτέ δεν πληροφορήθηκαν το αποτέλεσμα ενός τέτοιου ελέγχου, αν βέβαια έγινε έλεγχος. Η συνταγματική διάταξη θα έπρεπε να είναι σαφής και ολιγόλογη. Να ορίζει ότι και για τα κόμματα ισχύει ό,τι και για τις ενώσεις προσώπων, δηλαδή τα σωματεία και τους συλλόγους, ώστε να σταματήσει η κοροϊδία της διαφάνειας και του δήθεν ελέγχου.

Θα αφυπνίσει, άραγε, τον πολιτικό κόσμο το σκάνδαλο με το μαύρο χρήμα της Siemens; Πώς να τον αφυπνίσει, όμως, όταν η κυβέρνηση, που έχει την κύρια ευθύνη για τη σε βάθος και έκταση διερεύνηση του ζητήματος, απέκρουσε τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής, όπως πρότεινε το ΠΑΣΟΚ και υποστηρίζουν το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ; Με τη στάση της αυτή αποδεικνύει η νεοδημοκρατική κυβέρνηση ότι και στο θέμα της διαφάνειας αθετεί τις προεκλογικές υποσχέσεις, που είχε δώσει από το 2004 με τον πρόγραμμά της.

Αναφέρει το πρόγραμμα στο κεφάλαιο για τη «Διαφάνεια στη λειτουργία του κράτους» (σελ. 122): «Η διαφθορά με τη μορφή της δωροδοκίας (παθητικής ή ενεργητικής) ανωτέρων δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων αποτελεί μία μορφή αφανούς εγκλήματος, ενώ ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις που έχουν φτάσει ενώπιον της Δικαιοσύνης. Οργιάζει η διαφθορά σε πολλές δημόσιες υπηρεσίες και πολλοί πολίτες έχουν πεισθεί ότι δίχως "λάδωμα" δεν υπάρχει ελπίδα για επιτυχή έκβαση της υπόθεσης ή του αιτήματός τους. Η διαφάνεια, ως προϋπόθεση του κράτους δικαίου και εγγύηση της διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος, αποτελεί βασική αρχή, η οποία πρέπει να διέπει το σύνολο του δημοσίου βίου της χώρας. Η εφαρμογή, όμως, της αρχής της διαφάνειας προϋποθέτει ύπαρξη κατάλληλου θεσμικού πλαισίου με τις απαραίτητες εγγυήσεις επιβολής και τήρησής της στην «πράξη».

Στα τέσσερα χρόνια που κυβερνά η Νέα Δημοκρατία, ακόμη δεν μπόρεσε να βρει το «θεσμικό πλαίσιο». Αρκείται στις δηλώσεις του πρωθυπουργού για «μηδενική ανοχή» σε φαινόμενα διαφθοράς και στην παραπομπή των σχετικών υποθέσεων στη Δικαιοσύνη, ως να μην υπάρχουν και πολιτικές ευθύνες για όσα έχουν συμβεί με τα σκάνδαλα των δομημένων ομολόγων και τις μίζες της Siemens, αλλά και για το πολιτικό χρήμα. Γράφει το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας (σελ. 123): «Ο έλεγχος των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών προσώπων υπήρξε σχεδόν ανύπαρκτος λόγω κυρίως της απρόσφορης σύνθεσης του αρμοδίου ελεγκτικού οργάνου. Στην πράξη η εφαρμογή του "πόθεν έσχες" στα πολιτικά πρόσωπα περιορίστηκε προσχηματικά μόνο στο "τι έσχες" και όχι στο "πόθεν έσχες"».

Προέβλεπε το πρόγραμμα του 2004 της Νέας Δημοκρατίας σειρά μέτρων για τον έλεγχο του πολιτικού χρήματος και τη συγκρότηση «επιτροπής ελέγχου του πολιτικού χρήματος», τη σύσταση ανεξάρτητων Αρχών και πολλά άλλα. Δεν έγινε απολύτως τίποτα στα τέσσερα χρόνια της νεοδημοκρατικής εξουσίας. Οι μηχανισμοί της διαφθοράς παρέμειναν άθικτοι, ούτε και ενοχλήθηκαν οι «νταβατζήδες» και η διαπλοκή, όπως δείχνουν όλες οι έρευνες. Η υπόθεση Ζαχόπουλου με τα απόνερά της, που έδειξε εμπλοκές και διαπλοκές ακόμη και του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος, αλλά και πέραν αυτού, δημιούργησε μεν πονοκέφαλο στις κορυφές της εξουσίας, αλλά προτιμήθηκε το κουκούλωμα, αντί το ξεσκέπασμα.

Ετσι φθάσαμε, αντί για τη «μηδενική ανοχή σε φαινόμενα διαφθοράς» να έχουμε μηδενική αξιοπιστία της εξουσίας και γενικότερα του πολιτικού συστήματος.

Με όσα έχουν αποκαλυφθεί και συνεχίζουν να αποκαλύπτονται τώρα και με το σκάνδαλο της Siemens δεν μένει τίποτε άσπιλο, ούτε βέβαια και η δημοσιογραφία. Η κάθαρση δεν μπορεί να έρθει εξ ουρανού, με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, όπως δηλώνουν ότι θα συμβεί οι ιεράρχες που θα εκλέξουν την Πέμπτη τον νέο Αρχιεπίσκοπο. Χρειάζεται, λοιπόν, σε κάθε χώρο να κινηθούν και να αναλάβουν πρωτοβουλίες δυνάμεις εξυγίανσης, όσες απέμειναν. Οι βουλευτές για να καθαρίσουν τη δυσάρεστη ατμόσφαιρα. Και οι δημοσιογράφοι να αποκαλύψουν, με την ευθύνη της ΕΣΗΕΑ, τι ακριβώς συμβαίνει στον χώρο των εκδόσεων, όπως και στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Επείγει να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Οι δημοσιογράφοι δεν μπορεί να φορτώνονται τις αμαρτίες όποιων εκδοτών, που εμφανίζονται ως δημοσιογράφοι και παίζουν παιχνίδια.

Επείγει, λοιπόν, να ξεκαθαρίσει το μητρώο της ΕΣΗΕΑ και να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία του «πόθεν έσχες» των δημοσιογράφων.