Μια ολόκληρη πολιτεία έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, στη θέση Αζοριά, ένα χιλιόμετρο νοτιοανατολικά από το χωριό Καβούσι του Δήμου Ιεράπετρας.
Οι ανασκαφές στο σημείο αυτό ξεκίνησαν πριν από τρία χρόνια από την Αμερικανική Σχολή και ολοκληρώθηκαν χθες, υπό την επίβλεψη του Ελληνοαμερικανού καθηγητή Προϊστορικής και Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ Λευτέρη Χατζόπουλου.
«Ανακαλύψαμε μία μεγάλη πόλη έκτασης 200 στρεμμάτων, περίπου σε υψόμετρο 350 μέτρων, η οποία αποτελεί το πλέον αντιπροσωπευτικό δείγμα αρχαϊκής πολιτείας, η οποία ήκμασε από το 7000 π.χ. μέχρι και το 480 π.χ. Ενα ξαφνικό γεγονός όμως φαίνεται να ανέκοψε την πορεία της στο χρόνο. Βρήκαμε στρώματα καταστροφής από φωτιά, οι κάτοικοι όμως είχαν προλάβει να την εγκαταλείψουν, αφήνοντας πίσω τους τα υπάρχοντά τους. Τα αίτια δεν μπορούμε να τα προσδιορίσουμε ακόμη, ίσως σεισμός, πόλεμος ή πυρκαγιά», μας είπε ο κ. Χατζόπουλος.
Τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι δύο πολύ μεγάλα δημόσια κτίρια διαστάσεων 7Χ20 μέτρων στο κέντρο. Πρόκειται για το Ανδρείον, ένα εκπαιδευτήριο εφήβων αγοριών, και το Πρυτανείο, με καλοδιατηρημένα σκαλοπάτια από σιδηρόπετρα. Και στα δύο κτίρια υπήρχαν αίθουσες συσσιτίου, τρεις μεγάλες κουζίνες με εστίες και τρεις μεγάλες αποθήκες τροφίμων.
Σε καλοδιατηρημένα πιθάρια με εξαιρετικά ωραίο διάκοσμο βρέθηκαν υπολείμματα ελιών, σταφυλιών, σύκων, δημητριακών και οσπρίων. Ακόμη βρέθηκε ένα μικρό πέτρινο πιεστήριο όπου γινόταν η σύνθλιψη των ελιών, αμφορείς, κεραμικές υδρίες, μεγάλα πιθάρια, αντικείμενα τελετουργιών κ.ά.
«Δεν έχουμε βρει ακόμη το νεκροταφείο και τις κατοικίες των πολιτών. Θα ζητήσουμε από το υπουργείο Πολιτισμού την άδεια να συνεχίσουμε για δύο χρόνια ακόμη, ώστε να ολοκληρώσουμε την ανασκαφή και να αποκαλύψουμε ολόκληρη την πολιτεία», πρόσθεσε ο κ. Χατζόπουλος.
Ας σημειωθεί ότι από το 1900 που δραστηριοποιείται η Αμερικανική Σχολή στην ευρύτερη περιοχή έχει φέρει στο φως πολύ σημαντικά ευρήματα που ρίχνουν φως στην ιστορία και στην πορεία της στο χρόνο.