Το άρθρο 16 του νομοθετήματος περιλαμβάνει διατάξεις που απαγορεύουν την εγκατάσταση τέτοιων κεραιών «σε απόσταση μικρότερη των 300 μέτρων από σχολεία, ανώτατα και τεχνολογικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία» και επιβάλλουν τη σταδιακή απομάκρυνση -και μάλιστα εντός ενός έτους- όσων κεραιών λειτουργούν ήδη.
Ειδικές προδιαγραφές
*Ο γενικός γραμματέας επικοινωνιών του ΥΜΕ Κώστας Παπαλέξης επισημαίνει ότι πρέπει να εγκατασταθούν κεραίες ειδικών προδιαγραφών που θα ελαχιστοποιήσουν τα προβλήματα: «Καλέσαμε τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας να συνεργαστούν με τον ΕΛΟΤ ούτως ώστε να γίνει τυποποίηση των κεραιών, αλλά, δυστυχώς, δεν έχουν ανταποκριθεί μέχρι τώρα», μας είπε.
«Εξάλλου το δάσος από κεραίες που υπάρχει σε αρκετές ταράτσες πολυκατοικιών δημιουργεί και αισθητική ρύπανση. Για τους λόγους αυτούς προβλέπεται συνεγκατάσταση των κεραιών όλων των εταιρειών στα ίδια σημεία».
*Ο Δημήτρης Μιχόπουλος, διευθυντής δημοσίων σχέσεων της Vodafone, διευκρινίζει ότι το νομοσχέδιο δεν απαγορεύει συλλήβδην τη λειτουργία κεραιών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές αλλά μόνο των «μη τυποποιημένων».
«Ο ΕΛΟΤ δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τον καθορισμό των προδιαγραφών που πρέπει να έχουν οι πρότυπες κεραίες που θα επιτρέπονται. Τις επεξεργάζεται ωστόσο με μοναδικό κριτήριο περιβαλλοντικούς και αισθητικούς όρους και όχι ως προς τα τεχνολογικά τους χαρακτηριστικά».
Ο αριθμός των κεραιών που εμπίπτουν στους περιορισμούς του νομοσχεδίου ξεπερνάει τις 4.000, αφορώντας το 60% έως 65% των ήδη υπαρχουσών. «Εφ' όσον δεν πρόκειται για μετεγκατάσταση το κόστος δεν θα είναι μεγάλο, σε κάθε περίπτωση όμως πρέπει να δούμε τις προδιαγραφές στις οποίες θα καταλήξει ο ΕΛΟΤ, πριν προχωρήσουμε σε υπολογισμούς», λέει ο Δ. Μιχόπουλος.
*Ανησυχίες για την εγκατάσταση κεραιών κινητής τηλεφωνίας σε κατοικημένες περιοχές εκφράζουν δημοτικοί φορείς και τοπικοί σύλλογοι κι αρκετά συχνά γινόμαστε θεατές δυναμικών κινητοποιήσεων για την απομάκρυνσή τους.
Την άποψη αυτή δεν ενστερνίζεται όμως η επιστημονική κοινότητα και πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή της Ν.Δ. Αντώνη Τρακατέλλη, έπειτα από καταγγελίες κατοίκων του Χορτιάτη, του Υμηττού και άλλων περιοχών της χώρας, απεφάνθη ότι «το κριτήριο έκθεσης του κοινού στην ακτινοβολία είναι η έντασή της και όχι απαραίτητα η απόσταση. Η μόνη λοιπόν σίγουρη και αποτελεσματική προστασία από την ακτινοβολία μπορεί να προέλθει ύστερα από μετρήσεις της σε κατοικημένες περιοχές πόλεων».
Παρόμοιες μετρήσεις διενεργεί εδώ κι ένα χρόνο περίπου το εργαστήριο κινητών ραδιοεπικοινωνιών του ΕΜΠ με χορηγό ιδιωτική εταιρεία.
Πρόγραμμα «Ερμής»
Πρόκειται για το πρόγραμμα με το όνομα «Ερμής» το οποίο καταγράφει το σύνολο της εκπεμπόμενης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε τρεις νομούς της χώρας.
Στο Χολαργό, το Ζεφύρι, το Ρέντη, την περιοχή του Αριστοτέλειου στη Θεσσαλονίκη αλλά και στο δήμο Καλλιθέας, στη Ρόδο, έχουν εγκατασταθεί εξωτερικές μονάδες που μετρούν την ακτινοβολία του κινητού 24 ώρες το 24ωρο.
«Οι μετρήσεις δείχνουν ότι οι τιμές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας είναι κατά πολύ χαμηλότερες από τα όρια που έχει θεσπίσει η πολιτεία», μας καθησυχάζει ο επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος και καθηγητής του ΕΜΠ, Φίλιππος Κωνσταντίνου.
«Επιστημονικά η επικινδυνότητα των κεραιών κινητής τηλεφωνίας δεν χαρακτηρίζεται από την απόσταση αλλά μόνον από τις τιμές έντασης πεδίου. Η απόστασή τους από κατοικημένες περιοχές επηρεάζει μόνο ψυχολογικά και αισθητικά τον πληθυσμό».
Στην ερώτηση τι εχέγγυα μπορεί να προσφέρει έρευνα με χορηγό μεγάλη ιδιωτική εταιρεία, ο Φ. Κωνσταντίνου μας παραπέμπει στην αδιαφορία του Ελληνικού Δημοσίου: «Ζητήσαμε με επιστολή από το ΥΠΕΧΩΔΕ να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα πριν το 1995, αλλά δεν λάβαμε καμία απάντηση. Επανήλθαμε αργότερα και το υπουργείο Ανάπτυξης μας τόνισε ότι κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται στις προτεραιότητές του. Κατόπιν αυτών δεχτήκαμε την προσφορά της εταιρείας, η οποία μας χορηγεί τα μηχανήματα χωρίς να έχει καμία συμμετοχή στο επιστημονικό μέρος του προγράμματος».
Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας γνωμοδοτεί για το εάν οι μελέτες εγκατάστασης κεραιών κινητής τηλεφωνίας πληρούν τις αυστηρότατες προδιαγραφές που καθορίζει ο νόμος.
*«Η νομοθεσία μας έχει θεσπίσει όρια ασφαλούς έκθεσης του κοινού σε εκπομπές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας απ' όλα τα είδη κεραιών. Τα έχει κάνει μάλιστα αυστηρότερα κατά 20% σε σχέση με τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης», επισημαίνει ο υπεύθυνος του γραφείου μη ιοντιζουσών ακτινοβολιών της ΕΕΑΕ, Θύμιος Καραμπέτσος.
Πώς λειτουργούν
«Σε καμία περίπτωση δεν διαπιστώθηκε υπέρβαση των ορίων ασφαλούς έκθεσης του κοινού σε όλα τα σημεία στα οποία πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις». Οι συγκεκριμένες κεραίες δεν διαχέουν την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, αλλά την εκπέμπουν σε οριζόντιες δέσμες, μας εξηγεί ο Θ. Καραμπέτσος. «Φανταστείτε ένα φάρο που εκπέμπει δέσμες φωτός σε πολύ μακρινές αποστάσεις. Κάτω απ' το φάρο το φως είναι τόσο λίγο, που τη νύχτα δεν μπορείς να δεις μικροαντικείμενα.
»Κάπως έτσι λειτουργούν οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Για να δεχθείς ακτινοβολία πρέπει να παρεμβληθείς στη δέσμη που εκπέμπουν, αλλά αυτό είναι εφικτό μόνον σε κάποιον που πετά».
*Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας δεν είναι ραδιενεργός. Ας ακούγεται παράδοξο!
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όσο πυκνότερο είναι το δίκτυο κεραιών τόσο το καλύτερο!
«Η ίδια η συσκευή κινητής τηλεφωνίας είναι ταυτόχρονα μια κεραία. Οταν την ακουμπάμε στο κεφάλι μας δεχόμαστε ακτινοβολία από μηδενική απόσταση. Οταν έχουμε "καλό σήμα", άρα πυκνό δίκτυο κεραιών, η συσκευή μας λειτουργεί με τη μικρότερη δυνατή ενέργεια. Οταν, όμως, δεν έχουμε καλό σήμα, όπως συμβαίνει σε περιοχές με μικρό αριθμό κεραιών, τότε το "κινητό" μας δουλεύει με τη μέγιστη δυνατή ενέργεια, άρα δεχόμαστε περισσότερη ακτινοβολία», καταλήγει ο Θ. Καραμπέτσος.