Είναι δύσκολο, αλλά αργά ή γρήγορα Ελληνες και Τούρκοι θα... γνωριστούν. Μοιάζει οξύμωρο για γειτόνους να μην μπορούν να τα βρουν, αλλά αυτό δεν αποτελεί και καμιά πρωτοτυπία. Είναι σύνηθες φαινόμενο, καθώς γειτνιάζοντες λαοί αλληλοβλέπονται καχύποπτα και συχνά τους χωρίζει αίμα. Εκτός αυτού, είναι και θέμα πολιτικής βούλησης εκατέρωθεν των συνόρων να υπάρξει ειρήνευση και αλληλοσεβασμός, αφού πρώτα επιλυθούν οι τυχόν διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων. Κάτι τέτοιο συμβαίνει μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, χωρίς να λείπουν οι παλινδρομήσεις και οι στρατιωτικής φύσεως παλικαρισμοί. Τα δύο βιβλία που παρουσιάζουμε εδώ αφορούν κυρίως την Τουρκία, αλλά και τα δύο δεν είναι άσχετα με τους Ελληνες. Προπαντός το έργο του δημοσιογράφου Αρη Χατζηστεφάνου, που μιλάει για το σήμερα της Τουρκίας και τις αυριανές προοπτικές της, που σχετίζονται και με τον τρόπο με τον οποίο Ελλάδα και Τουρκία σκοπεύουν να φιλιώσουν.
Ενας καθηγητής σπουδών Εγγύς Ανατολής (ο Νόρμαν Ιτσκοβιτς) και ένας τουρκοκυπριακής καταγωγής ψυχαναλυτής (ο Βαμίκ Βολκάν) ξόδεψαν κάπου επτά χρόνια για να γράψουν ένα ψυχολογικό πορτρέτο του Κεμάλ Ατατούρκ (1880 Θεσσαλονίκη - 1938 Αγκυρα). Το ενδιαφέρον των συγγραφέων στράφηκε προς την ανάλυση της προσωπικότητας του ανθρώπου που φιλοδόξησε να σπρώξει τη χώρα του προς τα εμπρός, δημιουργώντας ένα σύγχρονο -με δυτικά πρότυπα- κράτος (στα μέτρα του συγκαταλέγεται και η ολέθρια αλλαγή αλφαβήτου). Ο Κεμάλ Ατατούρκ, κατά την άποψη των συγγραφέων, ήταν ένας άνθρωπος που δεν υπήρξε πιστός παρά μονάχα στην αγάπη του για το τουρκικό έθνος. Ούτε οι φιλίες ούτε οι έρωτες φαίνεται να μετρούσαν για τον άνδρα που ξεκίνησε ως νεαρός αξιωματικός και κατέληξε Πρόεδρος της Δημοκρατίας (από το 1923 έως το 1938) στο σύντομο διάβα της ζωής του. Τόσο ως στρατιωτικός όσο και ως πολιτικός είχε μια ιδιαίτερη ικανότητα να εκμεταλλεύεται τις δραματικές καταστάσεις, αλλά οι συγγραφείς τού καταλογίζουν ναρκισσισμό με ένα πλέγμα οιδιπόδειου και μια μεγαλομανία που τον έκανε να φαντάζεται εαυτόν αθάνατο. Από μια άποψη βέβαια, ο Κεμάλ συνεχίζει να... διευθύνει τις τύχες των Τούρκων και σήμερα.
**Την Τουρκία τού σήμερα σκιαγραφεί -με τρόπο γλαφυρό και δημοσιογραφικό- ο Αρης Χατζηστεφάνου, ο οποίος υπήρξε μέχρι πολύ πρόσφατα ανταποκριτής (έκλεισε πριν από λίγες μέρες) της ελληνικής υπηρεσίας του BBC στην Κωνσταντινούπολη. Το χάρισμα του βιβλίου αυτού έγκειται στο γεγονός ότι παρουσιάζει τους Τούρκους -και την πολιτική ηγεσία τους- με τρόπο όχι φανατικά ελληνοκεντρικό. Μάλιστα, πολύ συχνά κάνει και τις απαραίτητες συγκρίσεις ανάμεσα στους δύο λαούς, βρίσκοντας όχι σπάνια ομοιότητες ή, όπως το θέτει στον πρόλογό του ο Τούρκος διανοούμενος Μουράτ Μπελγκέ, «Ελλάδα και Τουρκία είναι δύο χώρες που τις χωρίζουν οι κοινές τους ανοησίες». Ο ανατολικά της Ευρωπαϊκής Ενωσης γείτονας ετοιμάζεται να εισέλθει στην ευρωπαϊκή οικογένεια αλλά δεν είναι ακόμη βέβαιο αν θα γίνει δεκτός με το δικό του πρόσωπο ή με ένα προσωπείο που του χαλκεύουν οι Ευρωπαίοι. Αυτό το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί.