«Είμαστε η φωνή του πατέρα μου στα πέρατα του κόσμου» λέει η Μαργαρίτα Θεοδωράκη για την Ορχήστρα που έχει πάρει το όνομά του. |
Δεν ήταν η πιο ευχάριστη αφορμή για να συναντήσουμε τη Μαργαρίτα Θεοδωράκη, αλλά η ίδια δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να μας μιλήσει για τη δραστηριότητα της ορχήστρας και αυτό που αντιλαμβάνεται ως πολιτική αποστολή της, καθώς και για πολλά άλλα... Στο σπίτι της είναι παντού διάσπαρτα τα αποτυπώματα του πατέρα της, ενώ όχι μόνο τα παιδιά της και οι φίλοι τους, αλλά και μουσικοί, και άλλοι συνεργάτες έρχονται και φεύγουν κάθε τόσο. Οπως λέει η ίδια κάθε τόσο οργανώνει μικρά πάρτι, «όπου ο καθένας φέρνει το φαγητό ή το γλυκό του»...
- Είχαμε ξανασυναντηθεί όταν ιδρύσατε την ορχήστρα. Υστερα από εννέα χρόνια είστε ευχαριστημένη από την πορεία της;
«Τα πρώτα χρόνια μαθαίναμε. Πώς να γίνουμε ορχήστρα, πώς να λειτουργούμε ως γραφείο οργάνωσης συναυλιών. Τώρα ενηλικιωθήκαμε. Στόχος μας είναι η ορχήστρα να γίνει ένα κίνημα μέσα στους κόλπους των κινημάτων».
- Εννοείτε κίνημα πολιτικό;
«Θέλουμε να αφυπνίσουμε τον κόσμο έχοντας για όπλο τα τραγούδια του πατέρα μου, αλλά και την προβολή εικόνων στις παραστάσεις μας. Τραγουδάμε το τραγούδι του "Ο θρήνος", προβάλλοντας εικόνες από τις φυλακές του Γκουαντάναμο, εικόνες με τα νεκρά παιδιά στον Λίβανο. Είναι σκληρό, αλλά οι Ελληνες συγκινούνται και επαναστατούν φωνάζοντας συνθήματα κατά των Αμερικανών. Αυτό συνέβη και στο Σάο Πάολο. Στο Μπουένος Αϊρες όμως, που πήγαμε τον Σεπτέμβρη, οι έλληνες εβραίοι θεατές εναντιώθηκαν. Φώναζαν κατά του Τσε, κατά του Θεοδωράκη και υπεράσπιζαν υποκριτικά έναν κόσμο που θέλει να ζήσει δήθεν ειρηνικά, μακριά από τέτοια "ατυχή" συμβάντα! Ποιοι; Οι πλουτοκράτες!»
- Φέτος το καλοκαίρι δώσατε μια μεγάλη συναυλία στο Πεκίνο...
«Πράγματι, με τη συνεργασία του υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης και του ΕΟΤ, εμφανιστήκαμε στο θέατρο της Απαγορευμένης Πόλης. Ηταν πολύ συγκινητικό όταν ο μεγάλος κινέζικος πολιτισμός "υποδέχθηκε" το έργο του Μίκη Θεοδωράκη. Η ορχήστρα μας είναι απόλυτα συνδεμένη με τη μουσική αλλά και την ιδεολογική προσωπικότητά του. Προσπαθούμε να είμαστε η φωνή του στα πέρατα του κόσμου. Ομως πλέον είμαστε εμείς, το γκρουπ, και παίζουμε εμείς τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι μουσικοί θα είναι αυτοί που θα προτείνουν και θα σχολιάζουν τις θέσεις μας. Η δράση μας θα είναι πλέον ακτιβιστική».
- Ο πατέρας σας κάνει κριτική στις επιλογές, στις αποφάσεις σας; Προτείνει;
«Συνεχώς. Αν με βρει το πρωί στο τηλέφωνο, χάθηκα! Θα μου δώσει δέκα εντολές. Πάντα απαιτεί κάτι καλύτερο. Ομως εμπιστεύεται την ορχήστρα σε μουσικό επίπεδο. Είναι επίσης πάντα ευχαριστημένος και συγκινημένος με τους ερμηνευτές που μας πλαισιώνουν, τη Νένα Βενετσάνου, τον Δημήτρη Μπάση, τη Γλυκερία, τη Μαρία Δημητριάδη, το Τρίφωνο, τον Γεράσιμο Ανδρεάτο, τη Μαριλένα Λευκιμμιάτη. Συνεργάζονται χρόνια με την ορχήστρα και την υποστηρίζουν. Θέλω να τους ευχαριστήσω. Αυτό συνέβη πρόσφατα και στη Ζάτουνα, όπου ήρθαν σχεδόν όλοι για τα εγκαίνια του μουσείου "Μίκης Θεοδωράκης". Στη Ζάτουνα, τόπο εξορίας του πατέρα μου, τόπο προσκυνήματος πλέον για όλους μας. Ηταν μια γιορτή, μια ιεροτελεστία».
- Μήπως πήρε και διαστάσεις θρησκευτικής ιεροτελεστίας;
«Ηταν μια εκδήλωση απολύτως πολιτική. Αλλωστε είδαμε και πάθαμε για να πάρουμε το άδειο πλέον σχολείο από την Εκκλησία, η οποία επί χρόνια το αρνιόταν στον σύλλογο των Ζατουνιτών. Ο κόσμος γνωρίζει πολύ καλά ποιος είναι ο πατέρας μου. Γνωρίζει ότι είναι ο μόνος που τολμά ανοικτά να στηλιτεύει την πολιτική των εβραίων στη Μέση Ανατολή, να μάχεται υπέρ των Παλαιστινίων, υπέρ των λαών που υπερασπίζονται την εθνική τους ανεξαρτησία. Η ορχήστρα τον ακολουθεί. Μας κάλεσε επισήμως η Κκβέρνηση της Συρίας. Σκοπεύουμε κι ελπίζουμε να πάμε και στον Λίβανο υποστηρίζοντας το έργο των Γιατρών του Κόσμου».
- Δημιουργείτε δηλαδή αντιαμερικανικό μέτωπο...
«Ενισχύουμε ένα αντιαμερικανικό μέτωπο που είναι ήδη εξαιρετικά ανεπτυγμένο στην Ελλάδα, στη Μ. Ανατολή και σε άλλα σημεία του πλανήτη. Είδατε το Γκουαντάναμο, που "φιλοξένησε" απλούς νέους που χαρακτηρίστηκαν τρομοκράτες απλά γιατί ήταν πακιστανικής καταγωγής κι ας ήταν βρετανοί πολίτες. Ο κίνδυνος πλέον καραδοκεί για κάθε ανυποψίαστο πολίτη. Γι' αυτό θέλουμε με τα δικά μας "όπλα" να γίνουμε ακόμη κι επικίνδυνοι απέναντι σ' αυτούς που αιματοκυλούν την ανθρωπότητα. Για μας είναι πολιτική στάση να τραγουδάμε το "Canto General" σε ποίηση Νερούδα, και στην οθόνη να περνά η εικόνα του έφιππου κομαντάντε Μάρκος, σαν μεσσία προς τη διαρκή επανάσταση!»
- Κι από την άλλη, η σοπράνο Σόνια Θεοδωρίδου έρχεται με πανό έξω απ' το σπίτι σας διεκδικώντας τα χρήματα που της χρωστούσατε...
«Τελικά μας έκανε καλό η Σόνια. Χάρη σ' αυτή την "παρέμβαση", μας πλήρωσε ο Δήμος Νίκαιας, έστω και ύστερα από έναν χρόνο... Η Σόνια Θεοδωρίδου συμμετείχε σε έντεκα συναυλίες, για τις οποίες, εξαιρουμένης αυτής της Νίκαιας, πληρώθηκε κανονικά, χωρίς να προκύψει καμία απολύτως οικονομική διαφορά μεταξύ μας. Πάντα προειδοποιώ τους συνεργάτες: θα πληρώνονται κάθε φορά που εισπράττει η εταιρεία από τον εκάστοτε δήμο. Διότι η εταιρεία δεν έχει καμία δυνατότητα να συγκεντρώσει κεφάλαιο. Κέρδος δεν υπάρχει. Η Σόνια, λοιπόν, αντί να κάνει υπομονή γι' αυτή τη μοναδική συναυλία, τσίτωσε και ήρθε με ένα πλακάτ απέναντι από το γραφείο μας, στο Κουκάκι. Εξι ώρες καθόταν έξω από το διώροφο σπιτάκι που βρίσκεται απέναντί μας. Τη λυπήθηκε ο αλβανός ένοικος του δευτέρου ορόφου, της προσέφερε νερό, κουλουράκια, και στην κουβέντα έμαθε ότι το ισόγειο διαμέρισμα ενοικιαζόταν. Αυτή λοιπόν το είδε και το νοίκιασε. Τώρα την έχουμε απέναντί μας. Τρέλα!»
- Ακούγεται όμως ότι χρωστάτε σε πολλούς.
«Ε, αφού το είπα, χρωστάω... Υπάρχει τελικά ιδιωτική εταιρεία που να μην είναι συνεχώς χρεωμένη, βουτηγμένη στα δάνεια των τραπεζών; Πού να τα βρούμε όμως τα λεφτά, όταν υποχρεούμαστε να πληρώσουμε ΦΠΑ για αμοιβές που δεν έχουμε ακόμα εισπράξει; Κάνω κι εγώ την τρελή! Ετσι κάνει κι ο περισσότερος κόσμος. Αλλά, είπαμε, περιουσία δεν υπάρχει, όπως μπορεί να νομίζει ο περισσότερος κόσμος. Εχω στην πλάτη μου πάνω από 200.000 ευρώ χρέος. Και τη μισθοδοσία να τρέχει! Ο Ευ. Βενιζέλος είχε εξασφαλίσει στην ορχήστρα επιχορήγηση από το 2001 και για 10 χρόνια. Γι' αυτό και δημιούργησα αυτήν την εταιρεία, από την οποία ζουν πάνω από 30 άτομα, μ' ένα τεράστιο "για τα κυβικά μας" ετήσιο κύκλο εργασιών του ύψους των 600.000 ευρώ, που όμως δεν φτάνει για να καλύψει τα έξοδα κάθε χρόνο. Επί κ. Τατούλη άρχισαν τα «έναντι», με αποτέλεσμα να μην κατορθώνουμε ποτέ να ορθοποδούμε. Φωνάζουμε λοιπόν κι εμείς τώρα για να μας εξοφλήσουν τα όσα μας οφείλουν, όπως έκαναν πρόσφατα με την Ορχήστρα των Χρωμάτων».
- Πάντως -όσο αδιάκριτο κι αν ακούγεται αυτό- υπάρχει η εντύπωση ότι η οικογένεια Θεοδωράκη «έχει λεφτά».
«Α, ναι! Τα σπίτια μας είναι δίπλα-δίπλα με της κυρίας Λάτση, κάπου στην Πολιτεία και στην Ταϊτή... Δε λέω πως είναι φτωχός ο Θεοδωράκης. Τι είναι όμως αυτός ο μύθος! Επιπλέον δεν είναι δυνατόν να αναφέρονται σε έναν πνευματικό άνθρωπο, τον μεγαλύτερο παγκοσμίως συνθέτη του 20ού αιώνα, και να ασχολούνται συνεχώς με τα λεφτά του. Ντροπή! Αλλά μη νομίζετε ότι δεν έχω βάρος που χρωστάω. Συχνά φτάνω σε απόγνωση. Εξαφανίζομαι για μήνες. Αμπαρώνομαι στο σπίτι και σκέφτομαι να τα παρατήσω όλα. Μόλις μου συνέβη πάλι, τις δύο τελευταίες εβδομάδες: Το γραφείο είχε βάλει λουκέτο κι εγώ είχα απομονωθεί στο υπνοδωμάτιό μου, αρνούμενη να μιλάω ακόμα και με τους γονείς μου. Δραματικές στιγμές. Τότε του πατέρα μου του ασπρίζουν κι άλλο τα μαλλιά...»
- Είστε σκληρή στις διαπραγματεύσεις;
«Με τους συνεργάτες μου η σχέση μου είναι δημοκρατική. Σκληρή είμαι με τους απέξω, όταν πρέπει. Τότε μπορεί να τα κάνω λίμπα! Αγριεύω πολύ όταν μας δημιουργούν προβλήματα. Οπως στο Πεκίνο πρόσφατα: Οι Κινέζοι δεν είχαν φέρει τον ηχητικό και φωτιστικό εξοπλισμό μια μέρα πριν από τη συναυλία. Μάζεψα λοιπόν τους Κινέζους στο θέατρο και έγινε της κακομοίρας μπροστά στους έκπληκτους εκπροσώπους της ελληνικής πρεσβείας και του ΕΟΤ, μπροστά σε μέλη του κινεζικού κομμουνιστικού κόμματος. Η δουλειά όμως πραγματοποιήθηκε και την άλλη μέρα σκίσαμε στη συναυλία. Ο δε πρόεδρος του ΕΟΤ, Δημ. Λαμπαδάριος, που θεωρώ πλέον φίλο μου, ήταν ο πιο ευτυχισμένος των ανθρώπων».
- Εχετε ανθρώπους που σάς συμβουλεύουν;
«Είναι οι άνθρωποι που μου κάνουν κριτική και καλά κάνουν. Π.χ. το ζεύγος Νταλάρα είναι φίλοι μου. Τους ακούω. Ο Γιώργος είναι συνήθως αυστηρός, αλλά αυτό μου κάνει καλό. Ο μέντοράς μου, το ίνδαλμά μου, είναι η Αννα Νταλάρα. Με την τέλεια δουλειά της μας έδειξε πώς έπρεπε να είναι ο σωστός παραγωγός. Βέβαια, κι ας ακούγεται παράδοξο, θαυμάζω και τον Τζίμη Πανούση. Ιδεολογικά είμαι κοντά του 100%. Κάθε χρόνο πάμε, εγώ και οι γιοι μου, στην παράστασή του και συνήθως καταλήγουμε στα παρασκήνια για να τον χαιρετήσουμε. Οι γιοι μου είναι οι πιο φανατικοί του οπαδοί. Αλλά πρέπει να ξέρετε ότι και ο Πανούσης τον πάει τον Θεοδωράκη 100% ιδεολογικά, 100% μουσικά».
- Δεν θελήσατε ποτέ να κάνετε κάτι έξω από τον πατέρα σας;
«Εμένα η τέχνη "μου" ήταν και είναι ο κινηματογράφος. Μέσα σ' αυτόν τον κόσμο ονειρευόμουν να ζήσω. Δε συνέβη όμως αυτό, τι να κάνουμε τώρα; Ηταν και υποχρέωσή μου ν' ασχοληθώ με το έργο του Θεοδωράκη. Οπως θεωρώ ότι είναι υποχρέωση όλου του κόσμου. Ο πατέρας μου είναι μια μοναδική προσωπικότητα, ένας από αυτούς τους ευλογημένους, που εμφανίζονται σπανίως ανά τους αιώνες των αιώνων. Γι' αυτό εξοργίζομαι με τη στάση του υπουργείου Πολιτισμού, με το Ελληνικό Φεστιβάλ, με τη Λυρική Σκηνή, με το Μέγαρο Μουσικής, με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και με όλους τους επίσημους φορείς, που, αντί να υπηρετούν τον πολιτισμό, υπηρετούν μικροπολιτικές. Αντί να απευθύνονται στον λαό, απευθύνονται σε έναν επιλεγμένο μικρόκοσμο αφήνοντας τους πολλούς στην τύχη της τηλεοπτικής κρεατομηχανής. Είναι υποχρέωσή σου να υπηρετείς και να εξυψώνεις την πολιτιστική σου κληρονομιά. Αλλιώς θα πνιγείς μέσα στα σκατά σου. Είμαι ψώνιο; Εγώ πάντως αισθάνομαι πως κάνω το καλό».
- Τι ψηφίζετε;
«Τίποτα! Οι πολιτικοί σήμερα δουλεύουν μόνο για τους εαυτούς τους. Πώς θα μπορούσαμε να γίνουμε μια κοινωνία υπεύθυνων πολιτών, με όλες αυτές τις ερωτοτροπίες και τα μαγειρέματα της εξουσίας των ΜΜΕ με την εξουσία των πολιτικάντηδων; Εμείς, οι μικροί, επιλέξαμε να ζήσουμε μια ταπεινή ζωούλα, με τους έρωτές μας, τις χαρές και τις λύπες μας. Τα βολεύουμε. Χωρίς αυτούς».
- Και η αριστερά;
«Την αριστερά δεν τη βλέπω, δεν την αναγνωρίζω. Τουλάχιστον μιλάω για τη δική μου τη γενιά. Πού είναι άραγε εκείνοι οι επαναστάτες, οι Πράσινοι, οι εξεγερμένοι του Μάη του '68; Μπορεί να φταίει και η ηλικία μου: Ισως μετά τα σαράντα νιώθεις κουρασμένος και ίσως αδικείς τις νέες φύτρες, τα νέα ακτιβιστικά κινήματα».
- Την ίδια άποψη έχει και ο κ. Θεοδωράκης;
«Ο πατέρας μου είναι πάρα πολύ απογοητευμένος. Είναι βαθιά ανήσυχος με την πολιτική του Μπους και λέει πως η εποχή μυρίζει μπαρούτι, όπως το 1939, λίγο πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ισως ο επόμενος μεγάλος πόλεμος να έρχεται σύντομα. Εχουμε βέβαια τώρα μια ελπίδα μ' αυτούς εκεί στη Μέση Ανατολή. Αυτοί είναι σήμερα τα παλικάρια! Οχι, δεν θέλω να δω τους χολιγουντιανούς Δίδυμους Πύργους του Ολιβερ Στόουν. Κάτι πήγε να κουνηθεί τότε, πράγμα που αποδέχεται η υφήλιος, αλλά δεν τολμά να το ομολογήσει κανείς. Είχαν τότε οι Αμερικάνοι τρεις χιλιάδες νεκρούς, αθώα θύματα, εντάξει. Αλλά τι είναι αυτό το νούμερο μπροστά στα εκατομμύρια των νεκρών του Βιετνάμ, του Αφγανιστάν, του Ιράκ; Μετά την 11η Σεπτεμβρίου όρμησαν τα αμερικανικά Ράμπο, για ν' αποδώσουν δικαιοσύνη, σφάζοντας μέσα σε μία εβδομάδα 8.000 αθώους Αφγανούς, ως αντίποινα! Τον περασμένο μήνα σκοτώθηκαν στην Παλαιστίνη 100 άνθρωποι, κυρίως γυναικόπαιδα. Οχι δεν θέλω να κλάψω για τους νεκρούς τους στους Δίδυμους Πύργους! Στον Λίβανο, αγαπητή μου, ο τραγικός απολογισμός είναι 1.500 νεκροί, το ένα τρίτο των οποίων είναι παιδιά κάτω των 13 ετών».
- Και το επόμενο βήμα της ορχήστρας;
«Πέρσι, έτος Μίκης Θεοδωράκη, το Μέγαρο Μουσικής μάς πρότεινε να ανεβάσουμε ένα παιδικό πρόγραμμα για τα Χριστούγεννα. Μας έδιναν όμως και για τις πέντε παραστάσεις 10.000 ευρώ, τα οποία δεν έφταναν ούτε για τις αμοιβές των μουσικών. Μετά τα έκαναν 30.000 ευρώ. Η παράσταση φυσικά δεν πραγματοποιήθηκε το 2005. Ομως και φέτος τους κολλήσαμε σαν τα στρείδια. Η παράσταση περιλαμβάνει τραγούδια που μελοποίησε ο πατέρας μου στην παιδική και την εφηβική του ηλικία, σε ποίηση Βασίλη Ρώτα, Κωστή Παλαμά, Γεωργίου Δροσίνη, Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, Διονύσιου Σολωμού κ.ά. Η Ορχήστρα "Μίκης Θεοδωράκης", το Τρίφωνο, η Υακίνθη Λάγιου, η Παιδική Χορωδία της Λεοντίου Σχολής, υπό τη διεύθυνση της Κατερίνας Βασιλικού, κι όλοι μαζί μέσα σε ένα τεράστιο χριστουγεννιάτικο καράβι που θα δημιουργούσε ο Γιάννης Μετζικώφ και όπου τα παιδάκια ντυμένα ναυτάκια θα μας θύμιζαν την εποχή που έζησε παιδί ο μπαμπάς. Με χορογραφίες για μικρά παιδάκια και έφηβους χορευτές, με χρώματα, λουλούδια, προβολές, πολύχρωμα κοστούμια, ένα παραμυθένιο θέαμα, με πολιτικά πάντα μηνύματα. Αλλά το Μέγαρο Μουσικής δεν έχει τα χρήματα (150.000 ευρώ) για την παραγωγή (και 100.000 ευρώ για τις 5 παραστάσεις)! Προτιμά για δεύτερη χρονιά να δεσμεύει εκατομμύρια ευρώ αποκλειστικά για το, εξαίσιο κατά τ' άλλα, παιδικό θέαμα της όπερας του Μότσαρτ, "Μαγικός Αυλός". Αυτοί λοιπόν στο Μέγαρο έχουν ακόμα μεγαλύτερο κόμπλεξ με τον μπαμπά. Κάνω έκκληση μήπως και βρεθεί κάποτε ένας χορηγός ώστε ν' ανεβάσουμε την παράσταση τα επόμενα Χριστούγεννα, του 2007. Μόνο να την προλάβει ο μπαμπάς!»
- Αυτές τις δυσκολίες τις συζητάτε με τον πατέρα σας; Του ζητάτε να βοηθήσει χρησιμοποιώντας το κύρος του;
«Αν τις συζητάω; Το καλοκαίρι επιδιώξαμε και συνάντησε τον κ. Βουλγαράκη: του πρότεινε μία σειρά 18 παραστάσεων μουσικής δωματίου στο Μουσείο Μπενάκη (σε συμπαραγωγή με το μουσείο) με τη συμμετοχή διάσημων ελλήνων σολίστ, μια παραγωγή που θα στοίχιζε 350.000 ευρώ καθαρά. Ο κ. Βουλγαράκης λέει ναι και μετά εξαφανίζεται. Πήγα και βρήκα τον κ. Ζαχόπουλο. Τολμώ και του λέω: "Τι κατάσταση είναι αυτή; Πείτε όχι τουλάχιστον". Τελικά, με την πίεση, μας δίνουν 150.000 ευρώ, όμως μεικτά! Τι να προγραμματίσεις; Σαν τους ζητιάνους. Ο πατέρας μου μπορεί να κλείσει ραντεβού με οποιονδήποτε, αλλά δεν δέχεται να του κάνουν ειδικές χάρες. Κι έπειτα, έχουν όραμα όλοι αυτοί; Ενα ξέρω, ότι ακολουθούν τον άκρατο φιλελευθερισμό, στα χνάρια του αμερικανικού πρότυπου. Μας έχουν φιμώσει όλους. Τον Λεοντή, τον Μαρκόπουλο, τον Ξαρχάκο, τον Κηλαηδόνη, τον Ανδριόπουλο...»
- Το θέμα της προβολής μέσω της τηλεόρασης δεν σας απασχόλησε;
«Είμαστε έτοιμοι να βγούμε δυναμικά. Θέλω να πάμε παντού, σε πρωινάδικα, σε μεσημεριανά... Πρέπει ο κόσμος να μας γνωρίσει και ο μόνος τρόπος πια είναι η τηλεόραση. Ο Μεγάλος Αδελφός μέσα στα σπίτια μας. Σκέφτομαι μάλιστα μια εκπομπή με την Αννίτα Πάνια, για ξεκίνημα».
- Τη συγκεκριμένη εκπομπή για ποιον ακριβώς λόγο;
«Δεν εννοώ τις "Αυπνίες". Ομως θέλω να μαζέψω αυτόν τον κόσμο που τη βλέπει, αυτούς που αποκαλούν χαζούς, αλλά και τους έξυπνους. Η Πάνια είναι έξυπνη, ακραία και "την μπαίνει" σε όλους. Θα της ζητήσω λοιπόν να καλέσει εκπροσώπους του άλλου είδους μουσικής, ως συνομιλητές μας, ας πούμε τύπου Φοίβου, και ας αρπαχτούμε».
- Είστε έτοιμη να αναμετρηθείτε με τους άγριους τηλεοπτικούς όρους που δεν γνωρίζετε;
«Θα το ρισκάρω. Τώρα πια πρέπει να βγούμε μπροστά και δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Φέτος πήγαμε στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ και στενοχωρηθήκαμε. Θα μου πεις, έκανε και κρύο... Αλλά δεν ήταν πια Φεστιβάλ ΚΝΕ, ήταν φεστιβάλ ηλικιωμένων. Περισσότερα ήταν τα παιδιά της περιφρούρησης από τους νέους επισκέπτες του φεστιβάλ».
- Τα παιδιά σας θα «κληρονομήσουν» τη Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης»;
«Ηδη βρίσκονται πολύ κοντά μου και οι τέσσερις. Ο πρωτότοκος, ο Μίκης, είναι γεννημένος ζωγράφος. Επιμένει να είναι αυτοδίδακτος. Πιστεύω πως θα τα καταφέρει. Ερχονται όμως όλοι στις συναυλίες. Και ειδικά στο εξωτερικό. Είναι μεγάλο σχολείο τα ταξίδια. Θυμάμαι εμένα και τον αδελφό μου, τον Γιώργο, στη δεκαετία του '70, να ταξιδεύουμε με τους γονείς μας σε όλο τον κόσμο. Αυτή η μοναδική εμπειρία είναι γνώση που δεν τη μαθαίνεις σε κανένα σχολείο. Ο τρίτος, ο Στέφανος, σπουδάζει κρουστά. Εχει πάθος με τη μουσική του παππού του. Στην τελευταία μάλιστα περιοδεία μας στη Ν. Αμερική έπαιξε με την ορχήστρα στις συναυλίες. Η ορχήστρα τον αγκάλιασε. Ο τέταρτος, ο Αλέξανδρος, θα σπουδάσει λέει management και θα συνεχίσει τη δουλειά της μαμάς του. Μάλιστα σε μια συνεστίαση της ορχήστρας δήλωσε πως θα είναι σκληρότερος από μένα. Ο δεύτερος, ο Αγγελος, σπουδάζει ζωγραφική στην Αγγλία, αλλά και κλασική κιθάρα. Ελπίζω ότι κι αυτός θα φλερτάρει με την ορχήστρα. Μα, αν το νέο αίμα δεν έρθει από την οικογένεια Θεοδωράκη, από πού θα έρθει; Είμαι μια γυναίκα μόνη, χωρίς άνδρα, που μεγαλώνει τέσσερα παιδιά και με χίλια πράγματα να την πιέζουν. Δεν τα προλαβαίνω κι αυτό με τρελαίνει. Μια γυναίκα που ψάχνει την αδελφή ψυχή! Ομως το μεγαλύτερο αμάρτημά μου είναι που δεν βλέπω σχεδόν ποτέ τους γονείς μου κι ας ζούμε δυο βήματα ο ένας από τον άλλον. Τη μάνα μου την είδα στη Ζάτουνα πριν από έναν μήνα και απλώς τη φίλησα, δεν της μίλησα, ήταν πάντα κάπου αλλού. Εκτοτε δεν την ξαναείδα. Και είναι, στη ζωή μου, ο άνθρωπος ο πιο σπουδαίος, ο πιο σημαντικός, ο πιο αγαπημένος».