Ελευθεροτυπία - Τώρα, μας παίζουνε

Να λοιπόν που δεν ήταν και τόσο φοβερά τα πράγματα. Βάλαμε βέτο και δεν άνοιξε η γη να μας καταπιεί. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ανακαλύψαμε και συμμάχους ανάμεσα στους ατλαντικούς «συμμάχους» μας. Θέμα που παρείλκε κοντά δύο δεκαετίες, μάλλον οδεύει προς τη λύση του. Δύο κίνδυνοι, όμως, ελλοχεύουν γύρω από την ονοματολογική περιπέτεια στην οποία ενεπλάκημεν μετά της γείτονος, οι οποίοι πρέπει πάραυτα να αποτραπούν.

Πρώτον, ας μη δικαιωθεί η παρελκυστική τακτική, προσφιλής μέθοδος επίλυσης -ή μάλλον μη επίλυσης- προβλημάτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η αδράνεια και ο στρουθοκαμηλισμός ας μη μετονομαστούν σε σώφρονα και τελεσφόρο αναμονή και αποτελέσουν πιλότο και μπούσουλα για την ελληνική διπλωματία, που εκ φύσεως ρέπει προς την αβελτηρία. Το διπλωματικό αδιέξοδο με την ΠΓΔΜ, αν τελικά αρθεί, δεν θα γίνει εξαιτίας της παρελκυστικής μας τακτικής αλλά σε πείσμα της. Οι εξελίξεις δεν επιβραβεύουν την πολύχρονη αστοχία και αμηχανία, ίσα ίσα επιβεβαιώνουν πόσο μάταιη ήταν η καθυστέρηση και πόσο πιο γρήγορα θα μπορούσε να λυθεί το θέμα.

Δεύτερον, ας μην περάσουμε από το ένα άκρο στο άλλο. Από τον ενδόμυχο φόβο, που έτεινε να πάρει διαστάσεις πολιτικής φοβίας, μη τυχόν και προβούμε σε κάποια αντιαμερικανική ενέργεια για τις επώδυνες συνέπειες της οποίας περίσσευε η κινδυνολογία, ας μην καταντήσουμε αλαζονικά κοκοράκια που θαρρούν ότι πέτυχαν κάποια συγκλονιστική νίκη και σάρωσαν ανυπέρβλητα εμπόδια. Μία διπλωματική νίκη δεν είναι ιστορικό κατόρθωμα και η ομοφωνία των πολιτικών κομμάτων δεν ισοδυναμεί με παλιγγενεσία.

Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι η διένεξη με τα Σκόπια είναι λιγότερο σημαντική απ' ό,τι οι προεκτάσεις της. Και μία από αυτές, και μάλλον η κρισιμότερη, είναι η ελληνοαμερικανική αντιπαράθεση που προέκυψε. Δεν καταφέραμε βέβαια κανένα συντριπτικό πλήγμα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Απλώς -και δεν είναι λίγο πράγμα αυτό, δεδομένου του συνδρόμου του αμερικανικού προτεκτοράτου που κατατρέχει τη δική μας εξωτερική πολιτική- ορθώσαμε το ανάστημά μας απέναντι σε μία συμμαχία που ηγεμονεύεται από τον αμερικανικό παράγοντα.

Στην ελληνοαμερικανική διελκυστίνδα, λοιπόν, δεν καταγάγαμε καμία περιφανή νίκη, από τη μία, από την άλλη όμως βγήκαμε κερδισμένοι τακτικά. Ούτε η Αμερική είναι κάποια ακατανίκητη δύναμη που μόνο με υστερίες ή δουλικότητα αντιμετωπίζεται, ούτε βέβαια η Ελλάδα, άπαξ και ενωθεί, μετουσιώνεται σε ακατάβλητο πνεύμα που υπερφαλαγγίζει ό,τι βρεθεί στο διάβα του. Η αλήθεια είναι ότι καταλάβαμε το εξής απλό: δεν είμαστε ανάδελφοι και καταδικασμένοι στη μεμψιμοιρία ότι οι άλλοι δεν αναγνωρίζουν αυτομάτως, ως όφειλαν, τα δίκια μας. Παίξαμε και κερδίσαμε μία παρτίδα, όχι το σύνολο του σκακιστικού αγώνα, επειδή η συγκυρία ήταν ευνοϊκή και ο συσχετισμός υπέρ μας.

Το μεγαλύτερο κέρδος δεν ήταν μία τακτική νίκη. Ηταν η στρατηγικής σημασίας συνειδητοποίηση ότι στο γεωπολιτικό παιχνίδι δεν είμαστε μόνοι μας. Παίζουν και οι άλλοι.