Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Δυο ματιές την εβδομάδα

Πάρτε το βέτο και κάντε το λύση

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΕΛΙΑ

«Εξω τώρα από το ΝΑΤΟ»...

Ευτυχώς, έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που τα κυρίαρχα συνθήματα στην Ελλάδα ήταν τα «Εξω τώρα από το ΝΑΤΟ» και «Εξω από την ΕΟΚ των μονοπωλίων». Και όλοι έχουμε γίνει σοφότεροι. Αν, για παράδειγμα, ήταν έξω από την ΕΟΚ η Ελλάδα, δεν θα έμπαινε ποτέ η Κύπρος. Κι αν τώρα ήμασταν εμείς έξω από το ΝΑΤΟ, τα Σκόπια θα ήταν ήδη μέλος του. Γι' αυτό και μοιάζουν ακατανόητες οι παροτρύνσεις, π.χ. του Αλαβάνου, να μη «ΝΑΤΟποιήσει» η Ελλάδα το θέμα του ονόματος των Σκοπίων, αλλά να επιδιώξει «λύση στον ΟΗΕ». Στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ενωση η Ελλάδα έχει βέτο, στον ΟΗΕ τίποτα.

«Ο,τι και να γίνει στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι, ο Καραμανλής θα βγει κερδισμένος», μου έλεγε τις προάλλες σημαίνον στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, που ξέρει από χειρισμούς σημαντικών θεμάτων σε μεγάλα διεθνή fora. Και εξήγησε το γιατί: Πρώτον, γιατί είχε ξεκάθαρη θέση, που βασιζόταν στην έως τώρα αρνητική εμπειρία. Δεύτερον, γιατί φαίνεται ότι έχει πιάσει σωστά το σφυγμό της περίφημης «κοινής γνώμης». Η οποία μπορεί μεν να δηλώνει στις δημοσκοπήσεις, σε ποσοστά ώς και 80%, ότι δεν θέλει ούτε να ακούει για τη λέξη Μακεδονία στο όνομα της γειτονικής χώρας, αλλά θα αποδεχθεί μάλλον με μεγάλη ανακούφιση οποιαδήποτε λύση με σύνθετο όνομα. Το έχουν καταλάβει, άλλωστε, και οι διάφοροι υπερπατριώτες του παρελθόντος (και του ΠΑΣΟΚ), που έχουν λουφάξει. Τρίτον, γιατί η αντιπολίτευση που έχει στο εσωτερικό του δουλεύει γι' αυτόν. Φέρεται συνετά και υπεύθυνα, δηλαδή δεν αντιπολιτεύεται κι αυτό ευνοεί, φυσικά, την κυβέρνηση. Η αντιπολίτευση πρέπει να περιμένει καιρό για να μπορέσει να εισπράξει κέρδη από την υπευθυνότητά της.

Χθες, λίγες ώρες μετά τις νυχτερινές εξελίξεις στο παλάτι του Τσαουσέσκου, η βασική αυτή εκτίμηση επιβεβαιώθηκε. Και τώρα θα περιμένουμε τα γκάλοπ για να δούμε τα νούμερα. Τα οποία -προκαταβολικά το λέμε- θα είναι καλά για τον Καραμανλή. Ετσι γίνεται πάντα όταν οι εντυπώσεις κυριαρχούν. Μόνο που δεν πρέπει να μείνει εκεί, γιατί οι εντυπώσεις κάποια στιγμή παραμερίζουν, αν εν τω μεταξύ δεν γίνει τίποτα επί της ουσίας. Αυτό που έγινε προχθές το βράδυ στο Βουκουρέστι ήταν μια βαθιά ανάσα για την Ελλάδα στο δρόμο που έχει να διανύσει τους επόμενους μήνες. Αντίθετα, ήταν ένα μεγάλο στραβοπάτημα για τους ανιστόρητους και επηρμένους εθνικιστές, που κυβερνούν σήμερα τα Σκόπια, οι οποίοι νόμισαν ότι έχουν φτάσει στο τέλος του δρόμου και θα έμπαιναν θριαμβευτές στο στάδιο. Ηταν ένα στραπάτσο γι' αυτούς, αλλά όχι θρίαμβος για εμάς, όπως πρόφτασαν να κραυγάσουν ορισμένες γαλάζιες φωνές, κινούμενες μάλλον στα όρια του γραφικού.

Εμείς για πρώτη φορά βασιστήκαμε στη λογική, στην επεξεργασμένη στρατηγική, στην καλή εκτίμηση των γεγονότων και του διεθνούς περιβάλλοντος. Ο,τι, δηλαδή, δεν είχαμε κάνει την κρίσιμη περίοδο 1991-1993, τότε που μπορούσαμε να έχουμε κλείσει το θέμα επωφελώς. Οι Σκοπιανοί, από την άλλη, βασίστηκαν στις διαβεβαιώσεις των Αμερικανών, παραβλέποντας, όμως, ότι είχαν να κάνουν με τον πιο αναξιόπιστο πρόεδρο που είχαν ποτέ. Ηταν φως φανάρι ότι οι ισχυροί Ευρωπαίοι δεν επρόκειτο να κάνουν τα χατίρια του ανεκδιήγητου Μπους με την Ουκρανία και τη Γεωργία, τώρα που φεύγει από το Λευκό Οίκο. Σιγά που οι Γερμανοί θα διακινδύνευαν να αφήσουν τη χώρα τους χωρίς ρωσικό αέριο.

Κάπως έτσι την πάτησαν οι γείτονες, αλλά η υπόθεση δεν έχει κλείσει. Και ίσως τώρα είναι η κατάλληλη ευκαιρία να πάει ο Γιώργος Παπανδρέου (ή οποιοσδήποτε άλλος θεωρεί ότι μπορεί να συνεισφέρει) στα Σκόπια, για να τους εξηγήσει πολύ απλά τι (καλό) έχουν να περιμένουν, αν ξεφύγουν από τον αδιέξοδο εθνικισμό τους και πόσα να χάσουν αν επιμείνουν. Η εκκρεμότητα δεν συμφέρει κανέναν. Το μικρό γειτονικό μας κράτος δεν θα μπορεί για πολύ να τρέφεται από μεγαλοϊδεατισμό και μακεδονικούς χάρτες, χρειάζεται και τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία περνάνε αναγκαστικά από την Αθήνα. Και η Ελλάδα πρέπει να επιδιώξει τον επωφελή συμβιβασμό, εκμεταλλευόμενη την ευνοϊκή συγκυρία (προεκλογική περίοδος στις ΗΠΑ, συνειδητοποίηση της πραγματικότητας από τα Σκόπια κ.λπ.).

Αλλά η λύση πρέπει να έρθει. Πραγματική λύση, για παράδειγμα, ήταν η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 2003, για να μπορεί σήμερα να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος με την Τουρκία. Η κυβέρνηση Σημίτη κατάφερε τότε να εξουδετερώσει το αμερικανικό, το τουρκικό ή το (ενδεχόμενο) βρετανικό «βέτο» και η Κύπρος έγινε ευρωπαϊκή. Η κυβέρνηση Καραμα νλή μπορεί σήμερα να αξιοποιήσει το δικό της «βέτο», για να βάλει τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ, λύνοντας διά παντός το θέμα. Αυτή θα είναι πραγματική επιτυχία.

karelias@enet.gr

«Δεν μας θέλει ο Θεός, αγαπητέ μου...»

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΡΟΥΜΠΑΝΗ

Ενας ελέφας βλαξ

Ο ελέφαντας είναι κουρασμένος. Εξαντλημένος και χωρίς προσανατολισμό. Και μάλιστα, στη δική του ζούγκλα. Που την έχει ρημάξει. Τόσο αδύναμος, που ακόμα και τα μικρότερα ζώα, βλέποντάς τον όπως είναι πια, δεν διστάζουν «να του την πέσουν».

Να τον στριμώξουν, να γλιτώσουν ό,τι μπορούν να γλιτώσουν. Από τον Αμερικανό Ρεπουμπλικάνο-ελέφαντα Μπους, τον και «μικρό» αποκαλούμενο. Οχι λόγω ηλικίας, αλλά μεγέθους εγκεφάλου. Με επικίνδυνα παιχνίδια στα χέρια του.

Και τώρα, κατεβαίνοντας, αφήνει το κουτί της Πανδώρας ανοιχτό.

«Αν είναι να πηγαίνουμε για να χάσουμε από τα Σκόπια με 4-0, με πόσα θα πρέπει να χάνουμε από την Αλβανία ή την Τουρκία;»

Δεν ήταν ούτε ο αναψοκοκκινισμένος πατριδοκάπηλος ούτε ο ημιμαθής (ή ψυχοπαθής) φανατικός. Ψύχραιμος και χαμογελαστός ήταν. Και ολίγον μελαγχολικός. Συνάδελφος έμπειρος. Εξ Εσπερίας άρτι αφιχθείς. Της Εσπερίας των φόρουμ, των λόμπι, της διπλωματίας και της πολιτικής των ισχυρών συμφερόντων. Τα οποία οδεύουν προς Ανατολάς, χρόνια τώρα. Και συχνά συγκρούονται.

Τραγικών διαστάσεων ο προβληματισμός, βεβαίως. Το 4-0 είναι από μόνο του βαρύ σκορ. Κι όταν είναι από τα Σκόπια, ακόμα βαρύτερο. Οχι επειδή είναι μικρή χώρα και αδικημένη. Τάχα μου. Αλλά επειδή παίζει για άλλους. Σ' ένα πρωτάθλημα στημένο, με αφεντικό ένα παχύδερμο που ορίζει διαιτητές για να σφυρίζουν ό,τι θέλει.

Αυτό λοιπόν που συζητιέται στην Εσπερία, δεν είναι το όνομα. Μακεδονία τη λένε τόσα χρόνια τη γειτονική χώρα, Μακεδονία θα τη λένε και αύριο, έτσι όπως πάνε τα πράγματα. Διότι είναι ένα όνομα, το οποίο «έδωσε» η ελληνική πλευρά. Πότε διά της σιωπής και πότε ρητώς. Διά... της διπλωματικής οδού, όπως συνηθίζεται να λέγεται. Τα συνοδευτικά του ονόματος, στα οποία καθώς φαίνεται έχουν συνηγορήσει (αρχικά) τα διπλωματικά ανακλαστικά του Γιώργου Παπανδρέου και (στη συνέχεια) τα αντίστοιχα της Ντόρας Μπακογιάννη, δεν προσφέρονται καν για την προφορά ενός αβλαβούς -στα νοήματά του-ονόματος. Απαιτούνται παρενθέσεις, παύλες, αγκύλες και άλλα σημεία στίξης διόλου εύχρηστα στον προφορικό λόγο. Εκ του οποίου, ως γνωστόν, προκύπτει και ο γραπτός. Από συστάσεώς του...

Αυτό που συζητιέται δεν είναι καν η λογική. Αν επρόκειτο για θέμα λογικής, θα είχε προκύψει λύση εξ αρχής. Με γεωγραφικό προσδιορισμό. Ή κάτι παρόμοιο. Διότι ο γειτονικός λαός αποτελείται από μωσαϊκό εθνοτήτων. Και συμφερόντων. Είναι λοιπόν πέραν πάσης λογικής η λύση που νομιμοποιεί αλυτρωτισμούς, οι οποίοι ξεκινούν από ένα όνομα και φτάνουν μέχρι τον Πλαταμώνα.

«Εχετε δει, αγαπητέ συνάδελφε, το λόμπι των αποκαλούμενων Μακεδόνων σε Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά; Εχετε έρθει αντιμέτωπος με τους Αλβανούς και τους Τούρκους; Εχετε γνώση με ποιους παράγοντες των μεγάλων συμμάχων μας είναι σύμμαχοι;»

Ρητορικό το ερώτημα. Με μια αγκαλιά φακέλους ήρθε ο άνθρωπος. Φάκελος «Μακεδονία», φάκελος «Αλβανία και Τσάμηδες», φάκελος «Τουρκία-Θράκη-Κως-Ρόδος» από το ένα χέρι. Κι από το άλλο, αντίβαρα, άλλοι φάκελοι («οικονομική διείσδυση» και τέτοια), μικρότεροι. Βάζει τον έναν δίπλα στον άλλο, σπρώχνει με το δάχτυλό του το «Μακεδονικό», πέφτει, πάρ' τους κάτω και τους άλλους. Δεν συγκράτησαν την αλυσιδωτή πτώση ούτε οι ενδιάμεσοι φάκελοι της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών, των κοινών επιχειρηματικών συμφερόντων και της μερικής οικονομικής εξάρτησης της γειτονικής χώρας από τις ελληνικές επιχειρήσεις που εδρεύουν στα Σκόπια.

Χαμογέλασε πικρά και αναρωτήθηκε, γιατί εδώ στην Ελλάδα εμείς οι δημοσιογράφοι, οι περισσότεροι, δεν κάναμε κουβέντα, τέτοιες μέρες, για τα ισχυρότερα συμφέροντα που παίζονται στην περιοχή. Οπως, η αγωνία του Αμερικανού προέδρου «των μεγάλων επιτυχιών» να κλείσει τη στρόφιγγα της ενέργειας από τη Ρωσία προς την Ευρώπη. Και η πιθανή αντίδραση των Γερμανών και των Γάλλων να του κλείσουν την μπάρα της Ουκρανίας και της Γεωργίας. Διότι το μεγάλο παιχνίδι παίζεται μεταξύ αυτών των τριών δυνάμεων. Ανεξάρτητη ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη δεν θέλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ούτε την προέκταση του άξονα Παρισίων-Βερολίνου, τη Μόσχα. Πόσω μάλλον, την Ελλάδα σταθμό του ενεργειακού αυτού διαύλου. Θα τον τινάξουν στον αέρα, τροφοδοτώντας τον κάθε αλυτρωτισμό και το κάθε βίτσιο του οποιουδήποτε γείτονα. Θέλει μυαλό, θέληση και συμμαχίες για να σώσεις το σπίτι σου από τον τρελό ελέφαντα.

Δεν επιχείρησα την ερώτηση «και τότε, γιατί η Ντόρα στο Εξωτερικών;». Διότι, προ ημερών κιόλας, είχα λάβει την απάντηση σε παρεμφερή ερώτηση από «γέροντα» του κυβερνώντος κόμματος: «Δεν μας θέλει ο Θεός, αγαπητέ μου...».