Ελευθεροτυπία - Νέα γραμμή στα ελληνοτουρκικά

Για τα προβλήματα του ΠΑΣΟΚ περίμεναν να ακούσουν την άποψη του Κ. Σημίτη οι πάντες, για τα ελληνοτουρκικά μίλησε αυτός, και μάλιστα θέτοντας εν αμφιβόλω τη στρατηγική που θεμελίωσε ο ίδιος. Η δήλωσή του ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να πάει σε μια ειδική σχέση με την Τουρκία και όχι σε μια συμφωνία πλήρους ένταξης ξάφνιασε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και προκάλεσε σχόλια.

Αλλοι είπαν ότι προσέφερε μια ευκαιρία-άλλοθι στην κυβέρνηση Καραμανλή ν' αλλάξει χωρίς ενοχές την πάγια ελληνική θέση και άλλοι ανακάλυψαν πίσω απ' αυτήν την πρόθεσή του να διεκδικήσει, συντασσόμενος με το αντιτουρκικό πνεύμα των ευρωπαϊκών ελίτ, κάποια κορυφαία θέση στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική.

Το βέβαιο είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν είχε συνεννοηθεί με τον Γ. Παπανδρέου. Κι αυτό, όπως λένε συνεργάτες του, γιατί δεν είχε αποφασίσει να προβεί σ' αυτήν την κίνηση στην παρούσα φάση. Ηθελε να αναπτύξει την άποψή του σε ομιλία του, στην Αθήνα, μετά τις 14 Φεβρουαρίου, σε προγραμματισμένη εκδήλωση, αλλά αιφνιδιάστηκε από σχετική ερώτηση δημοσιογράφου. Επί της ουσίας, τώρα, ο Κ. Σημίτης πιστεύει ότι «έχει κλείσει ο κύκλος της πολιτικής που εκπονήθηκε πριν από 16 χρόνια». Εχουν προκύψει τρία νέα στοιχεία:

1 Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένη, να συζητήσει το θέμα της εθνικής ασφάλειάς της, όπως αυτή το αντιλαμβάνεται. Για την Τουρκία το Κουρδικό είναι μείζον ζήτημα και δεν προτίθεται να το αντιμετωπίσει παρέχοντας τα δικαιώματα που απολαμβάνουν οι μειονότητες στην Ε.Ε. Ούτε η Τουρκία θα υποχωρήσει ούτε οι Βρυξέλλες μπορούν να αποδεχθούν ως πλήρες μέλος μια χώρα που θα εφαρμόζει κατά το δοκούν τις συνθήκες που καθορίζουν την ύπαρξη της Ενωσης.

2 Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρνούνται ν' ανοίξουν τις πόρτες τους στους τούρκους πολίτες, γιατί φοβούνται έξαρση των ρατσιστικών φαινομένων και, κατά συνέπεια, ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων.

3 Καμία χώρα δεν έδειχνε ενθουσιασμένη με την προοπτική να μετατραπεί η Τουρκία, λόγω της πληθυσμιακής έκρηξής της, σε κρίσιμο παράγοντα για το μέλλον της Ενωσης. Σε λίγα χρόνια το ειδικό βάρος της στους μηχανισμούς των αποφάσεων θα ήταν μεγαλύτερο από της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Στην εκδήλωση της 14ης Φεβρουαρίου ο κ. Σημίτης θα αναφερθεί στην τρέχουσα κατάσταση -τη θεωρεί απελπιστική- αλλά θα αποφύγει να μιλήσει για τις ευθύνες της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, για να μη διασαλεύσει την έτσι κι άλλιως εύθραυστη εσωκομματική ειρήνη. Θα υποστηρίξει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να σχεδιαστεί μια πολιτική που θα επιτρέψει στις προοδευτικές δυνάμεις της χώρας να αναλάβουν τη διακυβέρνηση. Τα κρίσιμα πεδία γι' αυτόν είναι η κοινωνική δικαιοσύνη, η παιδεία, ο εκσυγχρονισμός του κράτους και ο ρόλος της μεσαίας τάξης.