Ελευθεροτυπία - Προτάσεις που έμειναν προτάσεις

Με προσωπικές χειρονομίες φιλίας προς στελέχη που έχουν διαφωνήσει μαζί του επιχειρεί ο Γ. Παπανδρέου να βελτιώσει το ηγετικό του προφίλ σε μια προσπάθεια να βγάλει το ΠΑΣΟΚ από την κατάσταση ανυποληψίας. Η εμφάνισή του στην ομιλία του Ευ. Βενιζέλου αυτήν την επικοινωνιακή γραμμή υπηρετεί, αν και όλοι συμφωνούν ότι δεν αρκεί η ενότητα στην κορυφή αλλά απαιτούνται οργανωτικές καινοτομίες και πολιτικές πρωτοβουλίες.

Και όμως, δεν έλειψαν οι ιδέες. Πολλά στελέχη που στήριξαν τον Γ. Παπανδρέου στην εσωκομματική μάχη κατέθεσαν προτάσεις από την επομένη κιόλας της 11ης Νοεμβρίου. Εμειναν με την εντύπωση ότι τις δέχθηκε. Μέρα με την ημέρα, όμως, διαπιστώνουν ότι δυσκολεύεται να κάνει πράξη όσα υιοθετεί στα λόγια και ότι επιμένει σε μια χαλαρή διαχείριση της κομματικής πραγματικότητας, περιοριζόμενος στον ίδιο κύκλο συνεργατών.

Τι του είχαν προτείνει

Στελέχη πρώτης γραμμής, όπως ο Δ. Ρέππας, ο Κ. Σκανδαλίδης, ο Μ. Ανδρουλάκης, ο Χ. Καστανίδης, ο Χ. Παπουτσής, η Αννα Διαμαντοπούλου και οΤ. Χυτήρης, του πρότειναν συγκεκριμένα βήματα. Ειδικότερα:

*Να «εξαφανίσει» από το κάδρο αξιωματούχους του ΠΑΣΟΚ που συνέδεσαν το όνομά τους με αντιδημοφιλείς κυβερνητικές πολιτικές του παρελθόντος: «Αυτή θα ήταν μια σοβαρή προσπάθεια για να διασκεδαστεί η περιρρέουσα αίσθηση ότι ΠΑΣΟΚ και δεξιά δεν διαφέρουν», όπως μας είπε μέλος του επιτελείου του.

-Ωστόσο, ο Γιώργος δεν πήρε καμία σχετική πρωτοβουλία. Ετσι, η αγαπημένη φράση του «δεν είμαστε όλοι ίδιοι» μένει μετέωρη, αφού δεν συνοδεύεται από τις κατάλληλες ανατροπές στο πεδίο των προσώπων.

*Να σχηματίσει μια μικρή και συμπαγή ηγετική ομάδα που θα αναλαμβάνει σε καθημερινή βάση την προβολή των θέσεων του κόμματος και ταυτοχρόνως θα λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας του. Κάποιος, την ονόμασε «επιτροπή σωτηρίας».

-Ομως, ο Γ. Παπανδρέου, αν και είχε υποσχεθεί ότι σε περίπτωση επανεκλογής του θα προχωρούσε στη συγκρότηση ενός ευέλικτου καθοδηγητικού οργάνου, αδράνησε και πάλι:«Πιστέψαμε ότι μετά την 11η Νοεμβρίου θα τονωνόταν η αυτοπεποίθησή του και θα εκμηδενιζόταν η ανασφάλειά του. Δυστυχώς διαψευστήκαμε», παραδέχεται τώρα πρώην υπουργός.

Είναι χαρακτηριστικό το σχόλιο ανθρώπου που βρέθηκε κοντά στον Α. Παπανδρέου και στον Κ. Σημίτη:

«Ο πατέρας του, αν και πανίσχυρος σε κοινωνία και κόμμα, δεν δίσταζε να χρησιμοποιεί τους συντρόφους του για να πετύχει το καλύτερο αποτέλεσμα. Είχε την "τρόικα" (Γεννηματάς, Λαλιώτης, Τσοχατζόπουλος) αλλά και ένα παντοδύναμο Εκτελεστικό Γραφείο στο οποίο πάντοτε είχε θέση και ο Κ. Σημίτης, ο σημαντικότερος αντίπαλός του. Εβαζε τους πάντες στο παιχνίδι και κέρδιζε ο ίδιος, και το ΠΑΣΟΚ».

*Να φανεί γενναιόδωρος μετά τη σκληρή εσωκομματική αντιπαράθεση. Με αισιοδοξία, λοιπόν, βγήκε από το γραφείο του, στη Χ. Τρικούπη, στέλεχος λίγες μέρες μετά την 11η Νοεμβρίου. Εξηγεί το λόγο: «Εφυγα με τη βεβαιότητα ότι ο Γιώργος είχε δεχτεί την πρότασή μου για τη συμμετοχή των ηττημένων στα όργανα που θα προετοίμαζαν το συνέδριο σε ποσοστό 30% ενώ βρήκε σωστή την ιδέα να εμπιστευθεί σε στελέχη της μειοψηφίας βασικούς τομείς όπως το Ασφαλιστικό και η αναδιοργάνωση νεολαίας».

Χωρίς προγραμματικό στίγμα

-Η συμφωνία έμεινε στα λόγια και ο πρόεδρος δεν ξανασυναντήθηκε με το συγκεκριμένο στέλεχος.

*Να αποσαφηνίσει το προγραμματικό στίγμα του ΠΑΣΟΚ με την κατάθεση στη Βουλή σχεδίων νόμου για στρατηγικής σημασίας θέματα. Ετσι, θα διαμορφωνόταν η αντίληψη ότι «το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας».

Το ζητούμενο το περιγράφει ο Μ. Ανδρουλάκης στο κείμενο των θέσεων για το συνέδριο: «Η αντιπολίτευσή μας πρέπει να είναι προγραμματική, κοινωνική, εναλλακτική, επίκαιρη, διαυγής. Δεν χάνεται στην καθημερινότητα, αποκαλύπτει τον αντίπαλο, δεν λέει στον καθένα ό,τι θέλει ν' ακούσει. Αφομοιώνει και φιλτράρει τις διαμαρτυρίες και τις συνθέτει σε προγραμματική πολυσυλλεκτική πλειοψηφία».

Πολλοί τον εγκαλούν τώρα επειδή δεν εστιάζει τη δράση του ΠΑΣΟΚ σε συγκεκριμένα μέτωπα, αλλά άγεται και φέρεται από την ατζέντα της συγκυρίας την οποία συντάσσει προνομιακά «η μιντιακή αντιπολίτευση» - όρο που έχει καθιερώσει ο Βενιζέλος.

*Να επιλέξει μια σταθερή συμπεριφορά έναντι της αριστεράς, καθώς πολλοί υποστηρίζουν ότι με την αμφίσημη στάση απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ εμπεδώνεται ένα κλίμα σύγχυσης που σπρώχνει οπαδούς του κόμματος στην Κουμουνδούρου.

Κατά την άποψή τους, χρειάζεται να εκπονηθεί μια καθαρή γραμμή απέναντι στην αριστερά: σκληρή και καταγγελτική όταν προκύπτει η συμψηφιστική λογική της, ανοικτή στην προοπτική της συνεργασίας όταν διαπιστώνεται συναντίληψη.

*Να ξακαθαρίσει, επιτέλους, ο Γ. Παπανδρέου τις σχέσεις του με το κύκλωμα ενημέρωσης. Στη Χαρ. Τρικούπη παραπονιούνται ότι «τα ΜΜΕ δεν μας παίζουν» και συχνά καταφεύγουν στην εύκολη κατασκευή θεωριών συνωμοσίας.

Ομως «χωρίς δικές μας πρωτοβουλίες που προκαλούν ενδιαφέρον, με το μισό ΠΑΣΟΚ μαγκωμένο και με τα ΜΜΕ σε πολεμική διάθεση απέναντί μας, δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε καλύτερες μέρες», ομολογεί παράγοντας του κινήματος.

Για να συμπληρώσει: «Και επί Ανδρέα και επί Σημίτη οι σχέσεις με τα ΜΜΕ πέρασαν από σαράντα κύματα. Σταθεροποιήθηκαν, όμως, σε βάθος χρόνου επ' ωφελεία και των δύο πλευρών».

*Οι προτάσεις προς τον Γ. Παπανδρέου παραμένουν στο τραπέζι. Κομβικός σταθμός θα είναι το συνέδριο του Μαρτίου. Ολοι πάντως υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει πολύς χρόνος. Εκτιμούν ότι το κρίσιμο διάστημα ξεκινά από σήμερα και θα κλείσει το καλοκαίρι. Αν μέχρι τότε δεν έχουν ανατραπεί οι συνθήκες, τότε «θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανακοπεί η φορά των πραγμάτων».