Ελευθεροτυπία - Εσπειραν ανέμους, θερίζουν θύελλες

Τα αλλεπάλληλα επεισόδια διαφθοράς που βλέπουν το φως της δημοσιότητας με βίαιο τρόπο και με πρωτοφανή σφοδρότητα, τις τελευταίες ημέρες, αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Οι αποκαλύψεις αυτές ασφαλώς είναι απαραίτητες, αλλά προφανώς δεν πρέπει να εκλειφθούν αποσπασματικά και κυρίως να αποπροσανατολιστικά. Η Δικαιοσύνη και η Εκκλησία βρίσκονται στο επίκεντρο των αποκαλύψεων αυτών.

Ενα βασικό θέμα, που πρέπει να αντιμετωπιστεί, είναι να μην παρασυρθούμε -ΜΜΕ και πολίτες- στις γαργαλιστικές πλευρές των υποθέσεων. Γιατί το κυρίαρχο πρόβλημα είναι ότι δύο κορυφαίοι θεσμοί πλήττονται ανεπανόρθωτα. Και καλώς γίνεται η σχετική έρευνα. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι η προστασία ενός θεσμού μέσω της σιωπής, της απόκρυψης και της παραπλάνησης. Οι θεσμοί για να είναι θωρακισμένοι και κυρίως ευηπόληπτοι οφείλουν να είναι διαυγείς στη καθημερινή λειτουργία τους και πρωτίστως αξιόπιστοι στην κοινωνία και στις ενστάσεις της.

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις για επίορκους δικαστικούς λειτουργούς δεν αποτελούν μια αποτύπωση του ήθους συνολικά των δικαστικών λειτουργών. Αλλά πρέπει να αντιμετωπισθούν άμεσα, με διαφάνεια χωρίς να αφήσουν σκιές. Απαραίτητη προς τούτο προϋπόθεση είναι η έρευνα να επεκταθεί και προς τους μεσάζοντες που στην πλειονότητά τους είναι οι δικηγόροι.

Η υπόθεση της Εκκλησίας είναι τελείως διαφορετική. Πρόκειται για ζήτημα που και ποσοτικά είναι διαφορετικό, αλλά κυρίως ποιοτικά κινείται σε άλλη κλίμακα. Η απόπειρα να εξευρεθούν νέα σημεία ισορροπίας στην εκκλησιαστική ηγεσία πρέπει να πέσει στο κενό. Γιατί τα σημεία ισορροπίας στην Εκκλησία βασίζονταν ανέκαθεν στην omerta, αφού, όπως έλεγε πολλά γνωρίζων εκκλησιαστικός παράγων, ο χώρος βρίθει «από εκβιαστές και εκβιαζόμενους, οι οποίοι κατά περίπτωση, απλά, αλλάζουν ρόλους μεταξύ τους».

Ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος καλείται, τώρα, να αποδείξει ότι διαθέτει τα απαραίτητα χαρίσματα και κυρίως την βούληση να προχωρήσει στην κάθαρση της Εκκλησίας. Οφείλει να αντιληφθεί ότι η συστηματική απόπειρα του παρελθόντος να εμπλακεί σε θέματα που ουδεμία σχέση έχουν με την πνευματική αποστολή του έχει αποτύχει παταγωδώς.

Τελευταίως δείχνει να επιχειρεί στροφή, αναζητώντας συναίνεση στους κόλπους της Εκκλησίας, αν και μέχρι σήμερα είχε επιβάλει ένα απόλυτα προσωποπαγές μοντέλο διοίκησης. Στην απόπειρα συναίνεσης αναζητά συμμάχους, καθώς ακόμη και δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στην εκλογή του έχουν πάρει σαφείς αποστάσεις. Είναι προφανές ότι ο αρχιεπίσκοπος επιχειρεί να κερδίσει χρόνο και αναζητά συμμαχίες αποδεχόμενος ακόμη και υπό όρους. Το θέμα, όμως, είναι ότι οι νέες ισορροπίες που αναζητά ο κ. Χριστόδουλος πρέπει να σφυρηλατηθούν σε νέες αντιλήψεις και κυρίως πρέπει να αρχίσουν από τον οίκο του. Δηλαδή, από το άμεσο περιβάλλον του και από τους στενούς συνεργάτες του όσους απ' αυτούς έχουν εκτεθεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα η κυβέρνηση ασκεί την προσφιλή τακτική της τήρησης αποστάσεων. Μόλις πρόσφατα ακόμη και ο πρωθυπουργός έλαβε αποστάσεις από τον προκαθήμενο της Εκκλησίας. Από τον ίδιο προκαθήμενο τον οποίο εστήριξε πλήρως στην υπόθεση των ταυτοτήτων και κυρίως στην απόπειρά του να αναμειγνύεται έργω και λόγω σε όλα τα θέματα της δημόσιας ζωής μήδε της εξωτερικής πολιτικής εξαιρουμένης. Είναι, άλλωστε, ο ίδιος προκαθήμενος που έγινε δεκτός μετά βαΐων και κλάδων στο μέγαρο Μαξίμου για να εκφράσει την ευτυχία του ότι επήλθε πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα. Το κυβερνών κόμμα δεν είχε παραδειγματιστεί από τη συμπεριφορά του και τη στάση του στις νομαρχιακές εκλογές του 2002. Θεώρησαν ότι μπορεί να ελεγχθεί και πρυτάνευσε στη συμπεριφορά τους η αναζήτηση του πολιτικού οφέλους και κυρίως η άγρα ψήφων.

Τώρα, πολύ, απλά θερίζουν τις θύελλες που οι ίδιοι έσπειραν. Ή ακόμη χειρότερα επιχειρούν να αποφύγουν να πέσουν στο λάκκο που οι ίδιοι έσκαψαν. Το πρόβλημα της κάθαρσης στην Εκκλησία δεν επιλύεται ούτε με ευχολόγια, ούτε με προσευχές και φυσικά δεν αποτελεί λύση η απόσταση από το πρόβλημα. Απαιτείται η ανάληψη πρωτοβουλιών, με κυριότερη τον απαραίτητο διαχωρισμό Εκκλησίας και κράτους. Μόνον εάν οι ιεράρχες ασχολούνται αποκλειστικά και μόνον με τα θέματα του οίκου τους, μπορεί να λυθεί επί της ουσίας το πρόβλημα.