Ελευθεροτυπία - Η πιο γενναία πράξη

Ωστόσο η 17η Νοεμβρίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωή και τον αγώνα του: 17 Νοεμβρίου 1968 εκδίδεται η θανατική του καταδίκη και 17 Νοεμβρίου 1974 εκλέγεται βουλευτής με την Ενωση Κέντρου.

*Την Τρίτη 13 Αυγούστου 1968, το πρωί, η αλεξίσφαιρη λιμουζίνα του Γεωργίου Παπαδόπουλου, συνοδεία μοτοσικλετών και αυτοκινήτων της ασφάλειας, κατευθύνεται από το Λαγονήσι στην Αθήνα. Είναι η καθημερινή, θερινή διαδρομή του δικτάτορα. Στις 7.40 ακριβώς η αυτοκινητοπομπή φτάνει σε ένα γεφυράκι στο 31ο χλμ. της οδού Αθηνών-Σουνίου, κόβοντας ταχύτητα αφού λίγο πριν υπάρχει στροφή. Μια φοβερή έκρηξη δονεί την ατμόσφαιρα. Ο Παπαδόπουλος σώζεται παρά τρίχα. Οι ασφαλίτες ξεχύνονται προς την παραλία. Μερικές ώρες αργότερα συλλαμβάνουν σε μια σπηλιά στα βράχια έναν νεαρό με μαγιό. Είναι ο Παναγούλης, που δεν κατορθώνει να φτάσει εγκαίρως στην ακτή και η βενζινάκατος που θα τον φυγάδευε, δεν τον περιμένει. Τον οδηγούν στο κολαστήριο του ΕΑΤ-ΕΣΑ. Ανακρίνεται με «χειρουργικές» μεθόδους από τους Θεοφιλογιαννάκο, Μάλλιο και Μπάμπαλη. Δεν λυγίζει στα βασανιστήρια. Αρχίζει η «Οδύσσεια».

*Η περίπτωσή του συγκλονίζει την Ευρώπη. Ανάμεσα στις εκατοντάδες προσωπικότητες που ζητούν από τους συνταγματάρχες να μην εκτελεστεί η θανατική του καταδίκη, συγκαταλέγονται ο πάπας και ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Τον οδηγούν στις στρατιωτικές φυλακές Μπογιατίου. Υπό αυστηράν απομόνωση, σ' ένα άθλιο κελί, ολημερίς με χειροπέδες. Νέα βασανιστήρια σε ημερήσια διάταξη. Τους αποκαλεί «παπαδοπουλάκια», τους χλευάζει. Η στάση του τους σπάει τα νεύρα.

*Ασκούσε πρωτοφανή πειθώ. Απόδειξη πρώτη: Βρίσκεται στην Κύπρο προετοιμάζοντας την απόπειρα κατά του δικτάτορα. Λιποτάκτης από το στρατό, κυνηγημένος καθώς αρνήθηκε να υπηρετήσει τη χούντα. Ο υπουργός Εσωτερικών της Κύπρου, Πολύκαρπος Γεωρκάτζης, πιέζεται αφόρητα από την Αθήνα να τον συλλάβει και να τον παραδώσει. Οταν ο κλοιός σφίγγει, ο Παναγούλης προβαίνει σε μια ακόμη παράτολμη ενέργεια: ζητάει ο ίδιος ακρόαση από το διώκτη του. Επειτα από συζήτηση δύο ωρών, ο υπουργός όχι μόνον δεν τον παραδίδει, αλλά χρηματοδοτεί και χορηγεί τα εκρηκτικά για την απόπειρα.

*Απόδειξη δεύτερη. Το Μάιο του '69 ο 20χρονος στρατιώτης Γιώργος Μωράκης αναλαμβάνει χρέη φρουρού του Παναγούλη. Στις 5 Ιουνίου τον πείθει και δραπετεύουν μαζί. Θα συλληφθούν 5 μέρες αργότερα σε διαμέρισμα της οδού Πάτμου 51, στα Πατήσια, έπειτα από κάρφωμα του εξαδέλφου του Παναγούλη, Δημήτρη Πατίστα και του συγκατοίκου του Παναγιώτη Περδικάρη, που εκτός από τα 500 χιλιάρικα της επικήρυξης ζητούν και παίρνουν από μια θέση στο Δημόσιο. Ο Μωράκης καταδικάζεται σε 32 χρόνια, τραβάει τα πάνδεινα και αποφυλακίζεται μετά τη μεταπολίτευση. Δεν έχει μετανιώσει όμως!

*Τον Αύγουστο του '73, η χούντα δίνει χάρη σε πλειάδα πολιτικών κρατουμένων. Στη λίστα φιγουράρει και το όνομα του Παναγούλη. Ο ίδιος, όμως, αρνείται να υποβάλει σχετική αίτηση. Ψηφίζουν ειδική τροπολογία για την περίπτωσή του.

Γεννιέται στην Αθήνα στις 2 Ιουλίου 1939. Δυναμικός, τολμηρός και ατίθασος χαρακτήρας από παιδί. Στα μαθητικά και φοιτητικά του χρόνια εντάσσεται ενεργά στο κίνημα του 114. Πεθαίνει ξημερώματα Πρωτομαγιάς του '76 σε ένα «ύποπτο» τροχαίο δυστύχημα. Ενα εκατομμύριο κόσμος ακολουθεί τη σορό του, φωνάζοντας «Ζει».