Ελευθεροτυπία - Μηνύματα επί μηνυμάτων

Αλβανοί της FYROM διαδηλώνουν για το Κόσοβο.

Πίεση για λύση κοινής αποδοχής από την πλευρά των ΗΠΑ, σταθερή «πλεύση» της Αθήνας προς σύνθετη ονομασία, διχογνωμίες κορυφής στα Σκόπια και... στην άκρη το ταραγμένο Κόσοβο. Ιδού τα στοιχεία που συνθέτουν το σκηνικό των ημερών για το Σκοπιανό, που καλείται να αναδιατάξει λειτουργικά ο διαπραγματευτής Μάθιου Νίμιτς.

1 Οι ΗΠΑ, διά του υφυπουργού Εξωτερικών Ν. Μπερνς, ήρθαν και πάλι στο προσκήνιο, επιμένοντας ότι δεν θεωρούν το θέμα της ονομασίας «κριτήριο» για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, αφήνοντας όμως ξανά ανοιχτό το ερώτημα αν η ΠΓΔΜ πληροί τα «επίσημα κριτήρια» για την ένταξή της. Πρόκειται για «σήμα» προς την Αθήνα ότι η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί η προσεχής διεύρυνση του ΝΑΤΟ να πάρει τη μορφή «σκοπιανοποίησης», με την Αθήνα να μπλοκάρει τη διαδικασία λόγω της ασυμφωνίας στην ονομασία.

*Πίσω από όλα αυτά, ωστόσο, διαφαίνεται η ρεαλιστική εκτίμηση των ΗΠΑ ότι τα Σκόπια δεν πρόκειται να πάρουν, αυτή την περίοδο, το πολυπόθητο διαβατήριο για την Ατλαντική Συμμαχία και, επομένως, η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί ακόμα να διασωθεί απέναντι σε προηγούμενες κατηγορηματικές (και ανεπίσημες) διαβεβαιώσεις προς τα Σκόπια, ότι έχουν την ένταξη «στην τσέπη» τους.

2 Η Αθήνα, αφού έχει ήδη κάνει το βήμα προς το συμβιβασμό της σύνθετης ονομασίας, η οποία θα περιέχει (και) τον όρο «Μακεδονία», δεν μπορεί πλέον να κάνει πίσω. Περιμένοντας την πρόταση Νίμιτς, επεξεργάζεται τη διπλωματική φρασεολογία για την απειλή του βέτο, μέσω της επίκλησης των σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ μελλοντικών συμμάχων.

*Στο «χορό» των τοποθετήσεων μπήκε και προσωπικά ο πρωθυπουργός, δηλώνοντας στη Βουλή ότι τα Σκόπια είναι υποχρεωμένα να διαπραγματευθούν την τελική σύνθετη ονομασία της χώρας, όχι μόνον γιατί έτσι ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1990, αλλά και γιατί με την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας και την Ενδιάμεση Συμφωνία έχουν δεχθεί την ύπαρξη εκκρεμότητας.

*Η Αθήνα, παράλληλα, βολιδοσκοπεί τους ευρωπαίους εταίρους σχετικά με την πιθανότητα υποβολής ελληνικού βέτο στο ΝΑΤΟ. Οι αντιδράσεις από Λονδίνο, Βερολίνο και Παρίσι ποικίλλουν σε «ενθουσιασμό» (σ.σ.: από το «δεν το καταλαβαίνουμε» έως «τα Σκόπια μπορούν να περιμένουν»), όμως αυτό που αντιλαμβάνεται η ελληνική πλευρά είναι ότι δεν θα βρεθεί μπροστά σε τείχος αντιδράσεων, αν υποβάλει βέτο.

3 Το «μήνυμα» αυτό φαίνεται ότι έχει γίνει ήδη αντιληπτό και στα Σκόπια, με αποτέλεσμα να έχουν εκφραστεί δημοσίως γκρίνιες για τους χειρισμούς ανάμεσα στον πρωθυπουργό Γκρουέφσκι και τον πρόεδρο Τρερβενκόφσκι. Ο τελευταίος κατηγόρησε ευθέως τον πρωθυπουργό ότι για λόγους κομματικούς και εθνικιστικούς είναι έτοιμος να θυσιάσει το μέλλον της χώρας. Ο κ. Γκρουέφσκι, παρά τις αρχικές απρόσεκτες δηλώσεις του ότι δεν πρόκειται να απαρνηθεί τη συνταγματική ονομασία για οποιαδήποτε λόγο, παραδέχθηκε ότι η εκκρεμότητα στην ονομασία ενδέχεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην πορεία της χώρας του στο ΝΑΤΟ.

4 Στο περιθώριο όλων αυτών, εξακολουθεί «η κούρσα» του Κοσόβου προς την ελεγχόμενη ανεξαρτησία, την οποία προωθούν ακάθεκτες οι ΗΠΑ, αλλά θα την φορτωθούν οι Ευρωπαίοι χωρίς να έχουν συμφωνήσει όλοι σε μια κοινή γραμμή. (Ρεπορτάζ για τις εξελίξεις στην περιοχή στη σελ. 35).

*Η ελληνική κυβέρνηση μένει πίσω σ' αυτές τις εξελίξεις και, για την ώρα τουλάχιστον, δεν έχει καν εξετάσει αν θα στηρίξει ή όχι τους Αλβανούς του Κοσόβου, γεγονός που θα ενθαρρύνει τους Αλβανούς της ΠΓΔΜ, τουλάχιστον να «σφίξουν» τη στάση τους απέναντι στους «Μακεδόνες» της ΠΓΔΜ.