Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΣΤΗ ΜΥΤΙΛΗΝΗ η υπόθεση Ζαχόπουλου πυροδοτεί νέες αντιδράσεις για την οικοπεδοποίηση του αρχοντικού Μουζάλα

Πάνε να θάψουν αρχαία κτίσματα

ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Του ΣΤΡΑΤΗ ΜΠΑΛΑΣΚΑ

Τρία κτίρια, πηγάδια και εργαστηριακοί χώροι (κλίβανοι και άλλες κατασκευές) των υστερογεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων «ένα από τα σπάνια και το πληρέστερο μέχρι σήμερα γνωστό σύνολο της Γεωμετρικής και της Αρχαϊκής Μυτιλήνης», όπως τουλάχιστον χαρακτηρίζεται από το Συμβούλιο Μνημείων Βορείου Αιγαίου, κινδυνεύει να θαφτεί κάτω από νεομυτιληνιά συγκροτήματα σύγχρονων κατοικιών.

Τα αρχοντικά Βουρνάζου (αριστερά) και Μουζάλα, σε καρτ ποστάλ των αρχών του 20ού αιώνα

Η παραπάνω σκανδαλώδης απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου συζητιέται έντονα στο περιθώριο της υπόθεσης Ζαχόπουλου, αφού αποτελεί αποτέλεσμα μιας ακόμα περίεργης απόφασης οικοπεδοποίησης και τελικά κτισίματος του περιβάλλοντος χώρου ενός από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια της Μυτιλήνης του 19ου αιώνα. Που εκτός των άλλων, γειτνιάζει και με το Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης και ιδιαίτερα την υπαίθρια έκθεσή του με πολύ σημαντικά ευρήματα της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής Μυτιλήνης.

Το ιστορικό

Η υπόθεση της οικοπεδοποίησης του μοναδικής αξίας περιβάλλοντος χώρου ενός από τα σημαντικότερα κτίσματα της Μυτιλήνης του 19ου αιώνα, του αρχοντικού Μουζάλα, είναι γνωστή.

Το αίτημα των ιδιοκτητών αδελφών Μουζάλα -εκ των οποίων ο ένας ήταν αντιδήμαρχος της Μυτιλήνης στην τετραετία 2003-2006 επί θητείας της υποστηριζόμενης από τη Νέα Δημοκρατία δημοτικής αρχής -υποβλήθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού αρχικά τον Δεκέμβριο του 2003. Τον Ιανουάριο του 2004, με αρνητική εισήγηση της 8ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων αλλά θετική της Διεύθυνσης Νεότερης και Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων αποφάσισε να γνωμοδοτήσει θετικά υπέρ της οικοπεδοποίησης. Ο τότε όμως υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος αρνήθηκε τη σχετική εισήγηση και δεν υπέγραψε την απόφαση.

Ο υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος Τατούλης στη συνέχεια ξαναέστειλε το θέμα στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, που και πάλι, παρά την αρνητική εισήγηση της τοπικής Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων, γνωμοδότησε θετικά υπέρ της οικοπεδοποίησης. Ο δρόμος είχε ανοίξει. Ο κ. Τατούλης ενέκρινε με την υπογραφή του την καταστροφή του αρχιτεκτονικού συνόλου της περιοχής.

Επειτα το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και την υπογραφή της απόφασης από τον υφυπουργό Πολιτισμού, η όλη υπόθεση ήρθε, ως ο νόμος ορίζει, στο τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Βορείου Αιγαίου, το οποίο και γνωμοδότησε σχετικά με την αναγκαιότητα να προηγηθεί αρχαιολογική έρευνα του οικοπέδου. Η ανασκαφή τότε ολοκληρώθηκε γρήγορα, χωρίς, όπως λέχθηκε τότε να φέρει τίποτα στο φως. Ασκαφτο αφέθηκε μόνο ένα τμήμα του οικοπέδου, όπου και σχεδιαζόταν να κατασκευαστεί μία ακόμα μεζονέτα, αφού ολοκληρωνόταν η ανέγερση των υπολοίπων.

Πράγμα που τελικά όμως έγινε, μετά την αλλαγή φρουράς στην αρχαιολογική υπηρεσία: τη συνταξιοδότηση της πρώην προϊσταμένης Αγλαΐας Αρχοντίδου και την τοποθέτηση στη θέση της της σημερινής προϊσταμένης κ. Φιλανιώτου. Εδώ να σημειώσουμε ότι η πρώην προϊσταμένη της Κ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Α. Αρχοντίδου μετά τη συνταξιοδότησή της ήταν υποψήφια δημοτική σύμβουλος στις τελευταίες δημοτικές εκλογές με τον συνδυασμό της Νέας Δημοκρατίας, συνυποψήφια δηλαδή με τον κ. Μουζάλα.

Και κινητά

Τον περσινό χειμώνα, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ευρήματα της ύστερης γεωμετρικής και αρχαϊκής περιόδου κατά τις εργασίες για την ανέγερση μιας ακόμα -της τελευταίας- μεζονέτας μέσα στο πολυσυζητημένο οικόπεδο.

Εκτός από τα προαναφερθέντα σταθερά ευρήματα στο οικόπεδο αποκαλύφτηκαν και πολλά κινητά ενδιαφέροντα ευρήματα, μεταξύ των οποίων και κεφαλή ειδωλίου. «Πρόκειται, είχε πει χαρακτηριστικά στο "Ε" στέλεχος των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού, για ένα από τα πιο ενδιαφέροντα τμήματα της πιο παλιάς Μυτιλήνης, εξού και η απόφαση του Τοπικού Συμβουλίου τα ευρήματα να παραμείνουν ορατά και επισκέψιμα».

Σε αυτήν τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Μνημείων Βορείου Αιγαίου, στις 27 Απριλίου 2007, η εισήγηση της υπηρεσίας ήταν καταλυτική. Οπως αποκαλύπτεται τα ευρήματα αποτελούν «ένα από τα σπάνια και το πληρέστερο μέχρι σήμερα γνωστό σύνολο της γεωμετρικής και της αρχαϊκής Μυτιλήνης» και θα έπρεπε να παραμείνουν «ορατά και επισκέψιμα». Σε αυτήν την απόφαση μειοψήφησαν τρία μέλη του Συμβουλίου. Μια αδελφή δημοτικού συμβούλου της υποστηριζόμενης από τη Νέα Δημοκρατία παράταξης του κ. Χατζηκομνηνού και ένας ξάδελφος του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Γιάννη Γιαννέλλη, πολιτικά φίλοι του οποίου είναι και όλοι οι προαναφερθέντες δημοτικοί παράγοντες της Μυτιλήνης που εμπλέκονται στην υπόθεση!

Να τονίσουμε ότι στην απόφαση σημειώνεται ότι τα ευρήματα απέχουν μόλις οκτώ μέτρα από το αρχοντικό Μουζάλα και λίγα περισσότερα από το Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης, σημειωνόταν δε ότι η ανάδειξή τους θα αποτελούσε μαζί με τα αρχοντικά και το μουσειακό χώρο «αξιόλογο διαχρονικό ιστορικό και πολιτιστικό σύνολο».

Συνοπτικώς

Με αυτήν τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μνημείων Βορείου Αιγαίου το θέμα μπήκε για συζήτηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου. Επειτα από συνοπτική διαδικασία, ομόφωνα τα παρόντα μέλη του Συμβουλίου αποφάσισαν την κατάχωση των αρχαιοτήτων, ενώ η παρούσα προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ολγα Φιλανιώτου, που αν μη τι άλλο γνώριζε, δεν κλήθηκε καν να καταθέσει την άποψή της. Η απόφαση είχε προφανώς ληφθεί εκτός αιθούσης. Ευτυχώς για την ιστορία της πόλης ο κ. Ζαχόπουλος πριν από την παραίτησή του δεν είχε προλάβει να υπογράψει την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου στην οποία προήδρευσε!