Ελευθεροτυπία - «Το ασφαλιστικό θα ρίξει τη δεξιά»

«Η δεξιά πλήρωσε το άρθρο 16 με την απώλεια της συνταγματικής αναθεώρησης και θα πληρώσει τα ασφαλιστικό με την απώλεια της εξουσίας της, ελπίζω σύντομα». Η πρόβλεψη είναι του Αλέκου Αλαβάνου, ο οποίος καλεί σε «μαζική ανυπακοή» και σε «εκστρατεία μη εφαρμογής ρυθμίσεων που έτσι κι αλλιώς είναι ανεφάρμοστες».

*Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ επιμένει ότι «μια γενική συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ προϋποθέτει ευρύτερη σύγκλιση στα μεγάλα θέματα και αυτή δεν είναι δυνατή», και βλέπει πολιτικές λύσεις με πρωταγωνίστρια την αριστερά: «Δεν μπορεί εμείς να είμαστε στην κουζίνα και να μας φωνάζουν στο σαλόνι όταν μας χρειάζονται», λέει χαρακτηριστικά.

* Η αντιπολίτευση δεν διαθέτει τα 3/5 της Βουλής για να οδηγήσει το ασφαλιστικό σε δημοψήφισμα. Τι περιμένετε να προκύψει από τη συζήτηση;

- Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποφασίσει να κάνει αντιπολίτευση. Δεν φοβόμαστε την πολιτική κρίση, δεν φοβόμαστε τις εκλογές. Είναι θετικό ότι όλες οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης δέχτηκαν την πρότασή μας. Με αυτό τον τρόπο σπάζουμε τις διαδικασίες εξπρές που επέβαλε η κυβέρνηση για τη συζήτηση του νομοσχεδίου. Και οι υπόλοιπες μέρες μέχρι τη συζήτηση για το δημοψήφισμα θα είναι μέρες «κινηματικές». Αν η Ν.Δ. πιστεύει ότι στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο έχει την ελάχιστη συναίνεση του λαού, ας «σηκώσει το γάντι».

* Κάνετε λόγο για την προοπτική μιας αριστερής διακυβέρνησης. Τι μορφή θα έχει αυτή η διακυβέρνηση;

- Ομορφη. Χαρούμενη. Αισιόδοξη. Πολύχρωμη. Καινοτόμα. Τολμηρή. Ισως πολλοί δεν κατανοούν ότι ζούμε σε μια εποχή παγκόσμιας στροφής, οξύτατης και παρατεταμένης κρίσης του καπιταλισμού, των αγορών χωρίς έλεγχο, της κατάλυσης του δημόσιου τομέα και του κοινωνικού κράτους. Δέστε τη χρεοκοπία του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, την εκτίναξη των τιμών των πρώτων υλών, το φοβερό κύμα ακρίβειας που παράγει συνεχώς φτωχούς, ακόμα και στις πλούσιες χώρες. Δέστε πώς αναπηδά από παντού η ανάγκη δημόσιων εργαλείων, ελέγχου των αγορών, κοινωνικών πολιτικών, σχεδιασμού. Ολα αυτά είναι έννοιες που προωθεί η αριστερά και τις οποίες οι άλλοι θεωρούσαν για τα μουσεία. Βρισκόμαστε μπροστά στο οικονομικό «Ιράκ» της Δύσης. Οι κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές προβάλλουν στο διεθνή ορίζοντα, και στην Ευρώπη: Γερμανία, Ολλανδία, Κύπρος. Πιστεύω όμως βαθιά ότι ο αδύναμος κρίκος τους, το πεδίο του μεγάλου εγχειρήματος, είναι η Ελλάδα. Γιατί εδώ υπάρχει ένα σαθρό και αναξιόπιστο πολιτικό σύστημα και μια εμπνευσμένη, μαχητική και αποτελεσματική ριζοσπαστική αριστερά.

* Ο Γ. Παπανδρέου προτείνει συνεργασία κι εσείς απαντάτε ότι είστε «στην αντίπερα όχθη». Δεν υπάρχει, πράγματι, κανένα πεδίο συνεργασίας;

- Βρέθηκα στην ίδια μεγάλη διαδήλωση με τον Γ. Παπανδρέου. Αλλά και με τον Κ. Πουπάκη της ΔΑΚΕ, της συνδικαλιστικής παράταξης της Ν.Δ. Σε επιμέρους σημεία υπάρχει δυνατότητα κοινής δράσης με άλλες πολιτικές δυνάμεις. Μια γενική συνεργασία, όμως, προϋποθέτει ευρύτερη σύγκλιση στα μεγάλα θέματα. Κι αυτή δεν είναι δυνατή. Στη Βουλή ζήτησα από τον Γ. Παπανδρέου να ταχθούμε από κοινού ενάντια στη μείωση των συντάξεων, στην επιδείνωση των όρων συνταξιοδότησης για τις νέες γενιές εργαζομένων, στην ιδιωτικοποίηση της ασφάλισης που εκφράζεται και από το νέο νομοσχέδιο της Ν.Δ. και από τους παλιότερους νόμους. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ απάντησε «όχι» στη μείωση των συντάξεων αν προέρχεται από την Φ. Πετραλιά, αλλά «ναι» αν αυτή η μείωση είναι προέλευσης Ρέππα. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά.

* Ούτε σε θέματα όπως το δημόσιο πανεπιστήμιο ή η ανασφάλιστη εργασία;

- Γνωρίζετε καλά ότι σε ένα από τα κορυφαία θέματα που συγκλονίζουν ακόμα τη χώρα μας, σε σχέση με το άρθρο 16 του συντάγματος και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, όχι μόνο δεν συμμεριζόμαστε τις ίδιες θέσεις αλλά εμείς και το ΠΑΣΟΚ βρισκόμαστε σε αντίθετους πόλους. Και λυπούμαστε ειλικρινά που η αξιωματική αντιπολίτευση δεν βρίσκεται στην ίδια όχθη με μας, μαζί εξάλλου με τη μεγάλη πλειοψηφία όσων νέων εμφορούνται από σοσιαλιστικές ιδέες. Οσο για την ανασφάλιστη εργασία των νέων, είναι μια ιδέα εξαιρετικά αρνητική, η οποία, ωστόσο, εισήχθηκε από το ΠΑΣΟΚ στην πολιτική συζήτηση στην Ελλάδα.

* Οι δημοσκοπήσεις, πάντως, δείχνουν σοβαρό ενδεχόμενο να μην υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές. Τι θα κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή την περίπτωση; Με ποιους όρους θα συμμετείχατε σε κυβερνητικό σχήμα;

- Δεν είμαστε μέσα στη λογική του δικομματισμού ώστε να τίθεται για μας έτσι το θέμα. Κι επίσης αποδεικνύεται σήμερα ότι η ενωμένη ριζοσπαστική αριστερά μπορεί να αποκτήσει μια τέτοια δυναμική ώστε να κάνει πλέον τους δικούς της σχεδιασμούς. Κι όχι όπως νόμιζαν πολλοί, κι όπως ίσως κι εμείς οι ίδιοι δώσαμε την ευκαιρία, να είμαστε στην κουζίνα και να μας φωνάζουν στο σαλόνι όταν μας χρειάζονται. Η αριστερά έχει ξαναβρεί πια την αυτοπεποίθησή της και η κοινωνία έχει ξαναβρεί σε αυτήν την ελπίδα. Στόχος μας είναι η ριζοσπαστική αριστερά να βρεθεί σταθερά στο επίκεντρο μιας μεγάλης προσπάθειας για τη δημιουργία μιας νέας πλειοψηφίας, που από άγνωστους για την Ελλάδα δρόμους -κινηματικούς, συγκρουσιακούς, μετασχηματιστικούς- θα οδηγήσει σε νέες πολιτικές λύσεις. Ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο. Σχεδόν όνειρο. Ομως, κάτι κινείται. Και καλωσορίζω σε αυτή την όμορφη περιπέτεια τα νέα χαρούμενα πρόσωπα που συναντάμε, από τη νεολαία, από τον οικολογικό και από το σοσιαλιστικό χώρο.

* Στις ίδιες μετρήσεις εμφανίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ ως δυνάμει κυρίαρχο σχήμα στην κεντροαριστερά, θυμίζοντας τη δυναμική που είχε το ΠΑΣΟΚ στο διάστημα 1974-1981. Κατ' αναλογία, το ΠΑΣΟΚ θυμίζει Ενωση Κέντρου;

- Κατ' αρχήν δεν ανήκουμε σε κανένα κεντροαριστερό σόι. Είμαστε η αριστερά και έχουμε πίσω μας τη δική μας ιστορία και τις αξίες μας, τις οποίες αντλούμε από τους καρπούς των δένδρων που έχουν ποτίσει με το αίμα τους ο Βελουχιώτης, ο Λαμπράκης, ο Πέτρουλας, οι φοιτητές του Πολυτεχνείου. Το κοινό στοιχείο με την περίοδο που αναφέρατε είναι ότι έχουμε μια μεγάλη αλλαγή του πολιτικού χάρτη. Υπάρχουν όμως θεμελιακές διαφορές: Τότε άλλαζαν οι πρωταγωνιστές, τώρα μαζί με αυτούς αλλάζουν και οι πολιτικές. Τότε ήταν μεταβολές μέσα στο σύστημα, τώρα το σύστημα αμφισβητείται και το αιτούμενο είναι η ανατροπή του. Τότε η αριστερά έμενε, κυρίως με δική της ευθύνη, στο περιθώριο, τώρα έρχεται στο επίκεντρο. Με αυτή την έννοια κινούμαστε όχι μόνο στο κλείσιμο του κύκλου της μεταπολίτευσης που ξεκίνησε το 1974, αλλά και του εμφυλίου πολέμου που απαγόρευε στην αριστερά να παίξει έναν ηγετικό ρόλο στη χώρα.

* Το ασφαλιστικό ψηφίστηκε. Από 'δώ και πέρα τι πρέπει να γίνει;

- Από εδώ και πέρα αρχίζει η πραγματική μάχη, σε ένα νόμο που η ισχύς του αρχίζει ύστερα από ένα εξάμηνο. Πρώτον, πάμε σε μια μαζική ανυπακοή, εκστρατεία μη εφαρμογής ρυθμίσεων που έτσι κι αλλιώς είναι ανεφάρμοστες. Δεύτερον, για τη διαμόρφωση μιας συγκροτημένης εναλλακτικής και τεκμηριωμένης πρότασης της αριστεράς και του εργατικού κινήματος. Τρίτον, στον αγώνα για να φύγει η κυβέρνηση της Ν.Δ. Η δεξιά πλήρωσε την τροποποίηση του άρθρου 16 με την απώλεια της συνταγματικής αναθεώρησης. Θα πληρώσει το ασφαλιστικό με την απώλεια της εξουσίας της. Ελπίζω σύντομα.

* Είπατε ήδη το σύνθημα «Εξω από το ΝΑΤΟ». Μήπως το επόμενο βήμα είναι να ζητήσετε «Εξω από την Ε.Ε.», όπως λέει μόνο το ΚΚΕ;

- Αναφέρθηκα στον εντελώς διαφορετικό τρόπο που αντιμετωπίζουμε εμείς, σε σχέση με την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, τα θέματα του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση που σε ένα τακτικό συνέδριο ενός κόμματος όπως το ΠΑΣΟΚ κρίσιμα ζητήματα όπως η επικίνδυνη πολιτική του ιμπεριαλισμού στα Βαλκάνια, η αυθαίρετη και μονομερής ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, η συμμετοχή ελληνικών στρατευμάτων στους τυχοδιωκτισμούς του Αφγανιστάν είτε δεν αναφέρθηκαν καθόλου είτε πέρασαν σε τρίτη μοίρα. Αλλοι εκθέτουν τις θέσεις τους μπροστά στον αμερικανό πρεσβευτή, άλλοι διαδηλώνουν μπροστά την αμερικάνικη πρεσβεία.

* Λέγεται ότι δεν θα είστε εκ νέου υποψήφιος βουλευτής. Αν τελικά δεν είστε, τι ρόλο θα έχετε μετά τις εκλογές;

- Κάθε πράγμα στον καιρό του. Τώρα ασκώ την προεδρία στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ κι αισθάνομαι περήφανος και για τις δικές της πρωτοβουλίες και για το δυναμισμό, για την ενότητα και την έμπνευση όλου του συμμαχικού μας σχήματος. Εξάλλου, για να απαντήσω και στο ερώτημά σας, ένας παλιός ιρανός σοφός έχει πει ότι «μόνο για το μονόφθαλμο υπάρχει μόνο ένας δρόμος».