Ελευθεροτυπία - Πυρηνικός «κλοιός» στον Βορρά!

Κοζλοντούι (Βουλγαρία) και Ακούγιου (Τουρκία) αποτελούν ήδη «βραχνά» για την Ελλάδα.

Μια επικίνδυνη «μπίζνα» αξίας πολλών δισ. ευρώ και με έντονο διπλωματικό παρασκήνιο εξελίσσεται στη γειτονιά μας. Το διακύβευμα; Η κατασκευή τριών, ίσως και τεσσάρων, πυρηνικών εργοστασίων στα βόρεια των συνόρων μας και η δημιουργία μιας «αποθήκης» ραδιενεργών και τοξικών υλικών όπου θα καταλήγουν τα απόβλητα ολόκληρης της Ευρώπης!

**Το πυρηνικό «τόξο» που πολιορκεί την Ελλάδα ξεκινάει από τη Βουλγαρία, που ήδη προχωρεί στην κατασκευή δύο αντιδραστήρων με τη βοήθεια γαλλικών εταιρειών, και καταλήγει στην Αλβανία, που, με τη συμπαράσταση Αμερικανών και Ιταλών, ετοιμάζει ένα άλλο εργοστάσιο, δυτικά των Τιράνων. Ενδιαμέσως, υπάρχει το πυρηνικό πρόγραμμα των Σκοπίων, με το οποίο φλερτάρουν εταιρείες από τον Καναδά. Οσο για τη «χωματερή» των ραδιενεργών αποβλήτων; Αν και η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ το διαψεύδει, έχει ήδη χωροθετηθεί, λίγα χιλιόμετρα απ' τα Σκόπια, κοντά στο αεροδρόμιο.

Το «κόλπο» των Ιταλών

1 Συνεκτιμώντας το γεγονός ότι και στην Τουρκία υπάρχει σχέδιο κατασκευής πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν πως η Ελλάδα θα είναι η μόνη χώρα που σε περίπτωση ατυχήματος θα βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα χωρίς η ίδια να έχει καμία σχέση με πυρηνική ενέργεια.

* Κι αυτό ενώ η συνεργασία κυβερνήσεων και επιχειρήσεων γίνεται περίπου... δημοσίως. Παράδειγμα; Εκπρόσωπος της Camozzi holding SpA και της Westinghouse συζήτησαν προ ημερών με τον πρωθυπουργό της Αλβανίας, Σαλί Μπερίσα, για το πυρηνικό εργοστάσιο του Δυρραχίου, που «βολεύει» και... τους Ιταλούς.

* Τους Ιταλούς; Ναι, τους εκ δυσμών γείτονες, οι οποίοι ναι μεν έχουν απορρίψει την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στη χώρα τους (με δημοψήφισμα από το 1987), όμως θα ήθελαν ηλεκτρική ενέργεια από πυρηνικά άλλων η οποία θα εισαγόταν μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου. Πηγές της «Κ.Ε.» μάλιστα θέλουν τα Τίρανα να συνομιλούν ήδη με τον ιταλικό κολοσσό Terna για την προώθηση του σχεδίου. Πριν από δέκα μέρες, άλλωστε, σε συνέδριο επιχειρηματιών, ο ίδιος ο Σ. Μπερίσα δήλωσε ότι στόχος του είναι η ανάδειξη της Αλβανίας σε «σούπερ παραγωγό - εξαγωγέα ενέργειας».

2 Μπορεί στην Αλβανία «να πρωταγωνιστούν» ιταλικά - αμερικανικά συμφέροντα, λίγα χιλιόμετρα όμως βορειότερα, στη Βουλγαρία, οι βασικοί παίκτες στην κατασκευή του ΝΡΡ (Belene Nuclear Power Plant) έχουν κυρίως γαλλική καταγωγή. Αυτό τουλάχιστον είναι το εμφανές, γιατί το ποιοι ακριβώς θα επενδύσουν στο έργο παραμένει ακόμη «άκρως απόρρητο».

* Σύμφωνα με πληροφορίες μας, η βουλγαρική κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού (ΝΕΚ) θέλησε να κρατήσει το 51% του ΝΡΡ και να παραχωρήσει το υπόλοιπο σε στρατηγικό εταίρο.

Επίδοξους επενδυτές θεωρούσε και θεωρεί την τσέχικη CEZ, τη γερμανική Ε.ΟΝ and RWE, τη βελγική Electrabel, τη γαλλική Electricite de France και την ιταλική Enel. Ολες οι εταιρείες, εκτός της γαλλικής, είχαν καταθέσει προσφορές έως τις 17/10/2007.

* Οποιοι όμως κι αν είναι οι επενδυτές, ανησυχία προκαλεί το ότι η περιοχή του Δούναβη, στα βόρεια της Βουλγαρίας, όπου θα ανεγερθεί το ΝΡΡ, θεωρείται σεισμογενής. Το 1977 μάλιστα περίπου 150 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από κατάρρευση κτιρίων εξαιτίας μιας σεισμικής δόνησης. Γι' αυτό και η Ε.Ε., αν και έδωσε την άδεια για την κατασκευή του εργοστασίου, έχει ζητήσει τη σύνταξη ειδικής σεισμολογικής μελέτης.

3 Πιο ξεκάθαρη, τουλάχιστον για τις Βρυξέλλες, είναι η κατάσταση που επικρατεί στην ΠΓΔΜ. Οι προθέσεις της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρες, αλλά υπό τον φόβο επιβολής βέτο για την ένταξή της στην Ε.Ε. από κάποιο κράτος, πιθανότατα και την Ελλάδα, δεν προχωρεί σε ανακοινώσεις.

* Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ.Ε.», παράγοντες της Κομισιόν γνωρίζουν ότι μεγάλη καναδική εταιρεία συνομιλεί με τα Σκόπια για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου, ενώ βέβαιη θεωρούν και τη δημιουργία «χωματερής» για τοξικά απόβλητα κοντά στην πρωτεύουσα.

Περιβαλλοντικές ανησυχίες

Η περιοχή Βέλες, εκεί όπου υπάρχουν σήμερα εργοστάσια μολύβδου και ψευδαργύρου (και έχει διαρρεύσει επικίνδυνο για τον υδροφόρο ορίζοντα υδροφθορικό οξύ), είναι η επικρατέστερη τοποθεσία.

* Ομως και το Γκόστιβαρ όπως και το Τέτοβο αποτελούν πιθανές τοποθεσίες, καθώς πρόκειται για μέρη ήδη φορτισμένα από χημικά απόβλητα.

Κάτι που προκαλεί ανησυχίες σε κύκλους των Αθηνών για την ποιότητα των νερών που θα καταλήγουν μέσω των υπόγειων υδάτων κυρίως στον Εβρο και στη Μακεδονία.

4 Την Παρασκευή, πάντως, ο υφυπουργός Εξωτερικών, Π. Δούκας, μιλώντας στη Βουλή, αναγνώρισε τους κινδύνους και αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση του Καναδά τον διαβεβαίωσε ότι καμμία πώληση αντιδραστήρα δεν θα γίνει. Ο κ. Δούκας δεσμεύτηκε επίσης ότι το ΥΠΕΞ θα κάνει «όλες τις απαραίτητες ενέργειες αν εντοπιστούν νέες κινήσεις». Δεν συγκεκριμενοποίησε ωστόσο ποιές θα είναι. Κάλλιο αργά παρά ποτέ.