Ελευθεροτυπία - Η Αγροτέρα Αρτεμις κι ο Ζαχόπουλος

Νύχτα μετέφεραν τα μπάζα με τα αρχαία από το δεσμευμένο οικόπεδο της οδού Αρδητού.

Την ώρα που ο εισαγγελέας ξεσκονίζει τους φακέλους με τις δεκάδες υποθέσεις που χειρίστηκε ο Χρ. Ζαχόπουλος, μία από αυτές, που αφορά τον αρχαιολογικό χώρο του ναού της Αγροτέρας Αρτέμιδος στο Μετς, παρουσιάζει περίεργη κινητικότητα. Μία ημέρα μετά την απόπειρα αυτοκτονίας του Χρ. Ζαχόπουλου, τεχνική κτηματομεσιτική εταιρεία που αγόρασε πριν από έναν χρόνο τμήμα του δεσμευμένου αρχαιολογικού χώρου κατέθεσε στο τμήμα Επικίνδυνων Κτισμάτων της Πολεοδομίας Αθηνών νέα αίτηση κατεδάφισης για τα οικήματα που υπάρχουν εκεί (η πρώτη είχε υποβληθεί στις 15 Νοεμβρίου).

**Η μεγάλη σπουδαιότητα του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου έχει επισημανθεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο από το 1964.

Τα μέλη του αποφάνθηκαν, δηλαδή, εδώ και 44 χρόνια, ότι έπρεπε να απαλλοτριωθεί και να διαμορφωθεί σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.

**Ακολούθησαν άλλες επτά ανάλογου περιεχομένου γνωμοδοτήσεις και τρεις υπουργικές αποφάσεις υπέρ της απαλλοτρίωσης, οι οποίες όμως ουδέποτε υλοποιήθηκαν.

Πρόκειται για το οικοδομικό τετράγωνο (έκτασης 1.390,79 τ.μ.), το οποίο βρίσκεται στην καρδιά της αρχαιολογικής Αθήνας, λίγα μέτρα από το Παναθηναϊκό Στάδιο, σε άμεση γειτνίαση με το Ολυμπιείο και την Ακρόπολη.

Οικόπεδο-φιλέτο

Οι ιδιοκτήτες του υποστηρίζουν ότι οι αρχαιότητες που υπάρχουν είναι «άνευ ιδιαίτερης σημασίας» και προσβλέπουν στην οικοδόμησή του, καθώς θεωρείται οικόπεδο-φιλέτο ανυπολόγιστης αξίας.

**Η κτηματομεσιτική εταιρεία, με τις αιτήσεις κατεδάφισης που κατέθεσε, επιχειρεί στην πραγματικότητα να παρακάμψει την υπουργική απόφαση Τατούλη (2005). Σ' αυτήν ορίζεται ρητά ότι η κατεδάφιση των συγκεκριμένων κτισμάτων θα γίνει μόνο από τη Γ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

**Παρ' όλα αυτά, η αίτηση της εταιρείας προωθείται χωρίς κανένα εμπόδιο: Αποστέλλεται από την Πολεοδομία στην Επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου της νομαρχίας, η οποία εισηγείται υπέρ της κατεδάφισης, στις 13 Δεκεμβρίου.

Από εκεί προωθείται στο ΥΠΕΧΩΔΕ στη διεύθυνση Παραδοσιακών Κτισμάτων με εισήγηση υπέρ της κατεδάφισης, για να υπογραφεί εν τέλει κι από τη διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού την προπερασμένη Παρασκευή, ενδεχομένως -όπως καταγγέλλουν κάτοικοι της περιοχής- για να μην βραχυκυκλωθεί η υπόθεση στις παρενέργειες του σκανδάλου Ζαχόπουλου.

Απομένει, πλέον, το τελικό «οκέι» από τον γενικό γραμματέα του ΥΠΕΧΩΔΕ, ο οποίος δεν έχει υπογράψει ακόμη...

Επί των ημερών του πρώην γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού η ΕΠΑΕ αρνήθηκε να δεχθεί αίτημα για ολιγοήμερη αναβολή της συζήτησης για το συγκεκριμένο θέμα. Την είχε ζητήσει ο εκπρόσωπος του συλλόγου των αρχιτεκτόνων Α. Δημητριάδης, προκειμένου να ενημερωθεί καλύτερα.

Τι μας αποκαλύπτει;

«Κατά τη συνεδρίαση της Τρίτης 11 Δεκεμβρίου που έθεσα το αίτημα, υπήρχαν πιέσεις με συνεχείς τηλεφωνικές παρεμβάσεις από το υπουργείο να εγκριθεί η αίτηση κατεδάφισης της εταιρείας, με την αιτιολογία ότι διαφορετικά θα χάνονταν κονδύλια από την ανασκαφική έρευνα»...

Η αιτιολογία αυτή δεν έχει, βέβαια, καμία βάση, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει αν ανατρέξει στα πρακτικά παλαιότερης συνεδρίασης του ΚΑΣ (19 Οκτ. 2005), στην οποία απορρίπτεται το αίτημα των ιδιοκτητών να γίνει η κατεδάφιση με δικά τους έξοδα.

Ερωτήσεις και στη Βουλή

Κατά τα άλλα, το υπουργείο Πολιτισμού εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι «ο συγκεκριμένος χώρος είναι απαλλοτριωτέος» και πως, «σε σχέση με τον δήμο και το ΥΠΕΧΩΔΕ, τίποτα δεν έχει τελεσιδικήσει ακόμη, ενώ το θέμα θα επανέλθει στο ΚΑΣ για να μην αιωρούνται διάφορα».

Ωστόσο, τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Και τα έθεσε, ήδη από την περασμένη Παρασκευή, ο βουλευτής του ΣΥΝ Φ. Κουβέλης προς τους υπουργούς Πολιτισμού και ΠΕΧΩΔΕ:

- Για ποιον λόγο πραγματοποιούνται αγοραπωλησίες σε ένα οικοδομικό τετράγωνο το οποίο επανειλημμένως έχει κηρυχθεί από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ απαλλοτριωτέο;

- Με ποια αρμοδιότητα το ΥΠΕΧΩΔΕ σπεύδει να εκδώσει άδεια για έναν χώρο υψίστου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, για την προστασία του οποίου έχει δεσμευθεί ο υπουργός Πολιτισμού;

**Αναζητήσαμε τις απαντήσεις από τους ανθρώπους των τριών συλλόγων που μάχονται για τη διάσωση του χώρου.

Η δικηγόρος τους, Γεωργία Θάνου, μας λέει: «Υπάρχει ξεκάθαρη σκοπιμότητα. Ολοι οι ιδιοκτήτες γνωρίζουν ότι πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο με αρμόδιο το υπουργείο Πολιτισμού. Η σκοπιμότητα της παράκαμψης είναι η παρανομία. Πήγαν με πλάγιο τρόπο να κατεδαφίσουν, με στόχο την οικοδόμηση».

**Τα μέλη των συλλόγων υποστηρίζουν ότι το ΚΑΣ παγιδεύθηκε από την κυβέρνηση της Ν.Δ. Κάτι τέτοιο, βέβαια, μένει να αποδειχθεί, γεγονός όμως είναι ότι μέχρι το 2003 το θέμα έφτανε στο ΚΑΣ με τον τίτλο «Αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για αρχαιολογικούς σκοπούς...»

**Πρώτη φορά το 2004 αναπέμπεται στο ίδιο όργανο με τον -αποκαλυπτικό των προθέσεων- τίτλο «Εγκριση ή μη οικοδόμησης». Χρειάστηκε η έντονη διαμαρτυρία φορέων αλλά και μελών του ΚΑΣ, ώστε ο προκλητικός αυτός τίτλος να τροποποιηθεί και να επανέλθει ως «Εγκριση ή μη καθαίρεσης υφισταμένων κτισμάτων για τη διενέργεια ανασκαφικής έρευνας».

**Το ΚΑΣ γνωμοδοτεί θετικά, και ακολουθεί το 2005 η απόφαση Τατούλη για κατεδάφιση και ανασκαφή, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν αρχαιότητες (σ.σ.: κάτι που έχει πολλάκις επιβεβαιωθεί).

Αρχαία στους τοίχους

**Ο Χρ. Ζαχόπουλος, ως πρόεδρος του ΚΑΣ, δεν έδειχνε να ενδιαφέρεται για τη διάσωση του αρχαιολογικού χώρου.

Αντιγράφουμε από τα πρακτικά: «Ο πρόεδρος επισημαίνει ότι το Συμβούλιο κρίνει λαμβάνοντας πάρα πολλά στοιχεία υπόψη του, τη σπουδαιότητα του χώρου, αλλά και τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, των οποίων η περιουσία έχει δεσμευθεί τα τελευταία 40 χρόνια»...

**Από τον Δεκέμβριο του 2006 κατεδάφιση και ανασκαφή έχουν μείνει στη μέση. Σήμερα ο χώρος είναι τελείως παραμελημένος, ενώ, την εποχή που πραγματοποιούνταν οι εργασίες, τα φορτηγά με τα μπάζα έφευγαν νύχτα. Γεγονός, που κατέγραψε και ο φωτογραφικός φακός της «Κ.Ε.».

**Εκείνο το διάστημα ο Φ. Κουβέλης κατέθεσε δύο ερωτήσεις προς τον τέως υπουργό, Γ. Βουλγαράκη, για την τύχη του χώρου. Στη δεύτερη, ο υπουργός απαντά ότι «εντοπίστηκε αρχιτεκτονικό υλικό, προερχόμενο από αρχαία ή παλαιοχριστιανικά μνημεία, εντοιχισμένο ως οικοδομικό υλικό στους τοίχους των οικιών, το οποίο μεταφέρθηκε προς φύλαξη στις αποθήκες της Γ' Εφορείας».

Ουδέποτε, όμως, κατέθεσε κατάλογο όλων των ανευρεθέντων αρχαίων αντικειμένων που ζήτησε ο βουλευτής...