Ελευθεροτυπία - Προσοχή, ο «Φρανκενστάιν» ζει ανάμεσά μας

Ελεύθερη εγκατάσταση επιχειρηματιών από την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά με περιορισμούς που καλούνται πλέον να θέσουν τα κράτη, έφεραν οι σημαντικές τροπολογίες που υπερψηφίστηκαν την προηγούμενη Πέμπτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η νέα μορφή της Οδηγίας Μπολκεστάιν για την απελευθέρωση της αγοράς υπηρεσιών προκάλεσε ικανοποίηση στα συνδικάτα, άφησε όμως και έναν μεγάλο δυσαρεστημένο: τη βιομηχανία, που επιθυμούσε διακαώς την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, η οποία ποτέ δεν ήρθε.

Τι έλεγε η οδηγία

Στην αρχική της μορφή η οδηγία προέβλεπε την απόσπαση των εργαζομένων (δηλαδή την πρόσληψη προσωπικού από τρίτες χώρες με βάση το δίκαιο του κράτους-μέλους από το οποίο προερχόταν, δηλαδή τους μισθούς, τα ωράρια και τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας).

Ηταν η λεγόμενη «αρχή της χώρας καταγωγής» που επέτρεπε, για παράδειγμα, την εγκατάσταση εσθονικής εταιρείας στην Ελλάδα με βάση το δίκαιο (και τους μισθούς) της Εσθονίας και η οποία τροποποιήθηκε σημαντικά: επιτρέπεται στα κράτη να θέτουν περιορισμούς, φτάνει αυτοί να είναι σύμφωνοι με το κοινοτικό δίκαιο, ενώ διασφαλίζεται ότι τα ημερομίσθια δεν θα μπορούν να είναι χαμηλότερα του βασικού μισθού στη χώρα υποδοχής. Εξαιρέθηκαν επίσης από την οδηγία μια σειρά από επαγγέλματα, όπως αυτά που αφορούν τα τυχερά παιχνίδια, τον οπτικοακουστικό τομέα, τις νομικές υπηρεσίες, τις υπηρεσίες ασφάλειας, τα γραφεία ευρέσεως εργασίας, τη δημόσια υγεία και τις κοινωνικές και κοινωφελείς υπηρεσίες.

Για την Ελλάδα, η νέα αυτή νομοθεσία δεν είναι εντελώς «ακίνδυνη». Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν συλλέξει κοινοτικά όργανα και οι ελληνικές αρχές, δημιουργούνται δύο βασικά θέματα:

* Στη χώρα μας οι υπηρεσίες αποτελούν το 70% του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας. Ενα μεγάλο μέρος τους, λόγω της γραφειοκρατίας, και μιας σειράς εμποδίων, προφυλάσσεται από τον ανταγωνισμό.

Μάλιστα, για πολλά επαγγέλματα όπως του αρχιτέκτονα, του μηχανικού ή του ηλεκτρολόγου, η εγγραφή στα επιμελητήρια και η απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος εμποδίζει ακόμη πιο πολύ την είσοδο «ξένων».

Οι περιορισμοί αυτοί θα πάψουν να υφίστανται, προσφέροντας -σύμφωνα με υπολογισμούς της Κομισιόν- μειωμένες κατά 9,5% τιμές στον καταναλωτή, και προκαλώντας πρωτόγνωρες συνθήκες ανταγωνισμού σε κλάδους που θεωρούνται πολύ λιγότερο ανταγωνιστικοί συγκριτικά με άλλα κράτη της Ε.Ε.

Από τη στιγμή που θα ισχύσει η οδηγία, για να εγκατασταθεί ένας βρετανός ή ρουμάνος επαγγελματίας στην Ελλάδα, θα αρκεί μια επίσκεψη στο ενιαίο κέντρο εξυπηρέτησης («one-stop-shop») που θα ιδρυθεί. Αν θέλει απλά να παρέχει υπηρεσίες, χωρίς να εγκατασταθεί, το μόνο που θα έχει να κάνει είναι να ακολουθήσει τη νομοθεσία της χώρας του.

Οι φόβοι της Ελλάδας

Σήμερα μόνο το 0,1% του εμπορίου υπηρεσιών στην Ελλάδα γίνεται με εγκατάσταση ή άλλη φυσική παρουσία του «ξένου» επαγγελματία.

* Για την Ελλάδα όλα αυτά σημαίνουν πιθανότατα πιέσεις στην αγορά εργασίας, που χαρακτηρίζεται ήδη από υψηλή ανεργία. Και τούτο διότι γειτονεύει με τα φτωχότερα κράτη της Ευρώπης, δύο εκ των οποίων (Ρουμανία και Βουλγαρία) αναμένεται σύντομα να πάρουν τον δρόμο για την Ε.Ε. Σύμφωνα με την Κομισιόν, από τα κράτη αυτά προέρχεται σήμερα το 5,3% του εργατικού δυναμικού της χώρας (χωρίς να συνυπολογίζονται όσοι δουλεύουν παράνομα). Είναι μία από τις μεγαλύτερες αναλογίες πανευρωπαϊκά.

Ετσι, η προοπτική της απόσπασης εργαζομένων στο μέλλον και της ελεύθερης κυκλοφορίας τους -έστω και με σημαντικούς περιορισμούς που θα εξασφαλίζουν τον βασικό μισθό- αναμένεται να προκαλέσει εντονότερο πρόβλημα στην Ελλάδα σε σχέση με άλλα κράτη της Ε.Ε.

Η απελευθέρωση της αγοράς υπηρεσιών είναι πάντως αναγκαία για την ολοκλήρωση της Ε.Ε. Σύμφωνα με τον αρμόδιο ευρωβουλευτή της Ν.Δ. Κωστή Χατζηδάκη, η νέα μορφή της οδηγίας διαμορφώνει «μία ισορροπημένη θέση, η οποία μπορεί να βάλει τα θεμέλια για την δημιουργία πολλών νέων θέσεων εργασίας». Η οδηγία θα «περάσει» στη συνέχεια προς έγκριση από το συμβούλιο των αρμόδιων υπουργών και τη σύνοδο κορυφής προς ψήφιση και, τέλος, θα επανέλθει στο Κοινοβούλιο για την τελική έγκριση.