Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΔΙΑ ταύτα

Παραδοσιακοί σύμμαχοι και μακρόχρονες φιλίες

Του ΜΙΧΑΛΗ ΜΟΡΩΝΗ

Η αλλαγή που επήλθε στο υπουργείο Εξωτερικών με τον ανασχηματισμό στάθηκε αφορμή για ποικίλα σχόλια. Κυρίως για το πόσο και πώς επηρεάζονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Ανεξάρτητα, όμως, από τα όποια σχόλια και ερμηνείες, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο το τυχαίο μάλλον γεγονός ότι η αλλαγή στα υπουργεία Εξωτερικών και Αμυνας συμπίπτει με τη δημοσιοποίηση της αναθεωρούμενης ανά τετραετία αμυντικής πολιτικής των ΗΠΑ, η οποία θα επηρεάσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό πολύ περισσότερο απ' ό,τι οποιαδήποτε πρόσωπα. Και αυτό γιατί ο νέος «Μακροχρόνιος Πόλεμος» κατά του εξτρεμιστικού Ισλάμ, που θα επεκτείνεται από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή μέχρι την Απω Ανατολή, σηματοδοτεί το τέλος των ψευδαισθήσεων του Τζορτζ Μπους για την αναμόρφωση του κόσμου κατ' εικόνα και ομοίωση των ΗΠΑ με την «επέκταση της δημοκρατίας της αγοράς».

Ο «Μακροχρόνιος Πόλεμος», που πρέπει να διεξάγεται «σε δεκάδες χώρες ταυτοχρόνως σ' ολόκληρο τον κόσμο επί πολλά χρόνια... με πολύπλοκες επιχειρήσεις με τη συμμετοχή αμερικανών στρατιωτικών, κρατικές υπηρεσίες και διεθνείς εταίρους», επιβάλλει τη σύσφιγξη των στρατιωτικών σχέσεων της Ουάσιγκτον με παλαιούς και νέους συμμάχους. Τα σχέδια αυτά έσπευσε να προωθήσει στη γειτονιά μας ο αμερικανός υπουργός Αμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ κατά την περιοδεία του σε Τυνησία, Αλγερία και Μαρόκο, οπότε δεν έχασε την ευκαιρία να εγκωμιάσει αυτές τις χώρες για την υποστήριξη που παρείχαν στον πόλεμο των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας. Και παρομοίασε τον αντιτρομοκρατικό πόλεμο των ΗΠΑ με τον εμφύλιο στην Αλγερία στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν το καθεστώς δεν παρέδωσε την εξουσία στους νικητές των εκλογών ισλαμιστές.

Επιβεβαιώνεται, έτσι, η επιστροφή της Ουάσιγκτον στην παραδοδιακή της πολιτική στη Μέση Ανατολή, «της επιδίωξης της σταθερότητας εις βάρος της δημοκρατίας», την οποία είχε καταγγείλει ως αποτυχημένη τον περασμένο Ιούνιο η Κοντολίζα Ράις. Η επιτυχία, άλλωστε, της Χαμάς στις παλαιστινιακές εκλογές, η άνοδος των «Αδελφών Μουσουλμάνων» στην Αίγυπτο, εξαιτίας της οποίας ο πρόεδρος Μουμπάρακ ανέβαλε για δύο χρόνια τις δημοτικές εκλογές, δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να βασίζεται στο μετριοπαθές Ισλάμ. Γι' αυτό και με τη νέα αμυντική της πολιτική δεν διστάζει ουσιαστικά να υποδαυλίζει την κατά Χάντιγκτον «Σύγκρουση των πολιτισμών».

Ηυποβάθμιση υπ' αυτές τις συνθήκες στους αμερικανικούς σχεδιασμούς του ρόλου του μετριοπαθούς Ισλάμ και του κυριότερου εκπροσώπου του, του Ταγίπ Ερντογάν, με την ταυτόχρονη αναβάθμιση των στρατιωτικών, οι οποίοι θα πρέπει να μετέχουν στον «Μακροχρόνιο Πόλεμο», είναι προφανής. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το φιλοϊσραηλινό «Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για τη Μέση Ανατολή» σε μελέτη του το Δεκέμβριο ανέφερε: «Οι σύμμαχοι της Αμερικής στον ισλαμικό κόσμο δεν είναι οι "μετριοπαθείς ισλαμιστές", αλλά οι πραγματικοί δημοκράτες.

Επομένως η Ουάσιγκτον πρέπει να κερδίσει πάλι τους Τούρκους, όλου του πολιτικού φάσματος, που υποστηρίζουν το κοσμικό κράτος. Αυτή η κοσμική εκλογική βάση είναι κυρίαρχη μεταξύ της γραφειοκρατίας, των στρατιωτικών, και εκπροσωπεί την πλειοψηφία των Τούρκων, της αριστεράς και της δεξιάς».

Ούτε, βεβαίως, είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι οι τούρκοι στρατιωτικοί έχουν εξαπολύσει εκστρατεία δημοσίων σχέσεων στις ΗΠΑ, προβάλλοντας τον στρατό «ως τον πιο δημοφιλή θεσμό στην Τουρκία» και εγγυητή της δημοκρατίας. Και δεν διστάζουν με ενυπόγραφο άρθρο εν ενεργεία αξιωματικού να καυχώνται ότι ο στρατός «προβάλλει τη δύναμή του στην κοινωνική ζωή». Με άλλα λόγια, είναι κυρίαρχος και επομένως σε θέση να εξυπηρετήσει με το αζημίωτο τα αμερικανικά σχέδια.

Ενα, μάλιστα, από τα ανταλλάγματα, είναι η άρση της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων. Ενα δίκαιο αίτημα διεθνώς, ακόμη και για τον Πούτιν, που δηλώνει ότι «αξίζει η ενθάρρυνση των Τουρκοκυπρίων», τουλάχιστον στον τομέα της κοινής οικονομικής δραστηριότητας. Πολύ περισσότερο, βέβαια, για τις ΗΠΑ, οι οποίες θεωρούν ότι η αντιμετώπιση του Κυπριακού και όχι η διαιώνισή του εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, γιατί διασφαλίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, γεγονός που θα εγγυάται τη συμμετοχή της στο «Μακροχρόνιο Πόλεμο».