Ελευθεροτυπία - Το Πακιστάν και τα λάθη της Δύσης

Σύμφωνα με τον καθηγητή Χασάν Ασκαρί Ριζβί, «το Πακιστάν μπορεί να θεωρηθεί για πολλούς λόγους κομβικό κράτος για τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο κύριος λόγος είναι ότι αποτελεί ένα από τα δύο σκέλη ενός σημαντικού από στρατηγική άποψη διδύμου στη διεθνή σκηνή. Οπως οι πρώην Ανατολική και Δυτική Γερμανία, η Βόρεια και η Νότια Κορέα, η Ρωσία και η Ουκρανία, το Πακιστάν και η "αδελφή" του η Ινδία έχουν την ίδια ηλικία. Επιπλέον, ο πληθυσμός τους αντιπροσωπεύει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού. Ως εκ τούτου, δεν νοείται, απ' την πλευρά των ΗΠΑ, πολιτική που να εστιάζεται στο Πακιστάν χωρίς μια εξίσου οξυδερκή πολιτική για την Ινδία, και το αντίστροφο».

Στη δεκαετία του 1980, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν εξασφάλισε στο Πακιστάν την ένταξή του στο δυτικό στρατόπεδο κι επέτρεψε στο Ισλαμαμπάντ να διευρύνει τις συμμαχίες του με το Πεκίνο στο πλαίσιο του σινοσοβιετικού ανταγωνισμού. Αντιθέτως, οι εχθρικές σχέσεις με την Ινδία, με την οποία το Πακιστάν συγκρούστηκε τρεις φορές, το 1948, το 1965 και το 1971, φαίνεται να υπήρξαν καθοριστικές για την πολιτική ασφαλείας του Πακιστάν.

Το «διπλό παιχνίδι» του Μουσάραφ

Δραματική τροπή πήραν τους τελευταίους μήνες του 2007 οι πολιτικές εξελίξεις στο Πακιστάν. Η κήρυξη της χώρας σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης από το στρατηγό Περβέζ Μουσάραφ, στις 3 Νοεμβρίου 2007, ήρθε να επιβεβαιώσει τις ανησυχίες των δυτικών κυβερνήσεων.

Ο ισχυρός άνδρας της χώρας προχώρησε στην αναστολή των συνταγματικών κανόνων, προκειμένου να έχει μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων. Διέταξε τη σύλληψη κορυφαίων στελεχών της αντιπολίτευσης και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, ενώ από την πρώτη ημέρα της «εκτροπής» καθαίρεσε από το αξίωμά του τον πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας. Είναι σαφές ότι ο Μουσάραφ και το περιβάλλον του έχασαν την ψυχραιμία τους σε μια κομβική πολιτική κρίση. Εν όψει ενδεχόμενης ακύρωσης της εκλογής του στο ύπατο αξίωμα της χώρας από το Ανώτατο Δικαστήριο, με το οποίο βρισκόταν από το Μάρτιο του 2007 σε σύγκρουση, ο στρατηγός Μουσάραφ επέλεξε ένα μίνι πραξικόπημα. Στόχος του, η διατήρηση της εξουσίας. Με την απόφασή του ο Μουσάραφ έστρεψε εναντίον του το σύνολο του πολιτικού κόσμου της χώρας του, αλλά και τη Δύση. Ο Περβέζ Μουσάραφ θεώρησε ότι, έπειτα από ένα διάστημα έντονων επικρίσεων, η Ουάσιγκτον θα του συγχωρήσει τις «ζαβολιές», αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει στον «αγώνα κατά της τρομοκρατίας». Ετσι συνέχισε το γνωστό διπλό παιχνίδι του. Από τη μια πλευρά να «χτυπά» τους μουσουλμάνους εξτρεμιστές και από την άλλη να τους αφήνει να εξοπλίζονται. Πώς αλλιώς να ερμηνευθεί το γεγονός ότι στην καρδιά του Ισλαμαμπάντ και κάτω από τα βλέμματα των μυστικών υπηρεσιών, οι ισλαμιστές κατάφεραν να στήσουν στο Ερυθρό Τέμενος ένα τεράστιο οπλοστάσιο;

Ο Μουσάραφ τα τελευταία χρόνια διόγκωσε έντεχνα τον κίνδυνο του ισλαμικού εξτρεμισμού -ο οποίος είναι υπαρκτός- προκειμένου να πείσει τη Δύση ότι ο στρατός είναι ο μοναδικός αξιόπιστος εταίρος της στο Πακιστάν και ο μόνος παράγοντας που μπορεί να αποτρέψει την ανάληψη της εξουσίας από τους ισλαμιστές. Στην πραγματικότητα, αυτό που κυρίως τον απασχολεί είναι να διατηρήσει το αξίωμά του.

Με δεδομένη την πυρηνική ικανότητα του Πακιστάν και τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζει στην ευρύτερη περιοχή, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και πολλές άλλες δυτικές χώρες ενδιαφέρονταν ιδιαιτέρως για τις χθεσινές εκλογές και ασκούσαν πιέσεις στον πρόεδρο Μουσάραφ, προκειμένου να αποτρέψει περιστατικά εκλογικής νοθείας.

Η δολοφονία της Μπεναζίρ Μπούτο και οι πρόσφατες επιθέσεις αυτοκτονίας έχουν δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας στους πολίτες, περιορίζοντας τις προεκλογικές συγκεντρώσεις. Αν και είναι δύσκολη η επιρροή του Μουσάραφ από εξωτερικούς παράγοντες, οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και ευρωπαϊκές χώρες πιέζουν για πρακτικά μέτρα, που ίσως βελτιώσουν την όλη διαδικασία και συμβάλουν στη μετεκλογική σταθερότητα.

* Πολιτικός επιστήμονας-διεθνολόγος, δρ Πανεπιστημίου Αθηνών