Ελευθεροτυπία - Πέρκα: Ο εφιάλτης του Δαρβίνου

ΕΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ ετοιμάζεστε να φάτε το ωραίο κατεψυγμένο φιλέτο πέρκας, που αγοράσατε από το σούπερ μάρκετ, και δεν θέλετε να σας κοπεί η όρεξη, τότε καλύτερα να σταματήσετε να διαβάζετε τις γραμμές αυτές. Εάν όμως θέλετε να μάθετε περισσότερα γι' αυτό, τότε συνεχίστε να διαβάζετε και εάν σας δοθεί η ευκαιρία στο μέλλον να δείτε το ντοκιμαντέρ «Ο εφιάλτης του Δαρβίνου», του Αυστριακού σκηνοθέτη Χούμπερτ Σάουπερ, που τις μέρες αυτές προβάλλεται στους γερμανικούς κινηματογράφους και έχει συγκλονίσει το κοινό αλλά και τους κριτικούς. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που διηγείται μια άγνωστη στην Ευρώπη ιστορία, που εξελίσσεται εδώ και χρόνια στην Αφρική. Την εκτροφή και επεξεργασία της πέρκας γύρω από τη λίμνη Βικτόρια και τις φοβερές συνέπειές της για τους ανθρώπους και το περιβάλλον της περιοχής.

ΑΣ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ από την αρχή. Ο Σάουπερ μας εξηγεί στο ντοκιμαντέρ του ότι η πέρκα έφτασε στη λίμνη Βικτόρια της Αφρικής περίπου στις αρχές τις δεκαετίας του '60, όταν κάποιο κυβερνητικό πρόγραμμα προέβλεπε την πειραματική εκτροφή της εκεί. Το ψάρι όμως αυτό ήταν ξένο στα νερά της μεγάλης κεντροαφρικανικής λίμνης και μέσα σε μερικές δεκαετίες εξαφάνισε 400 άλλα είδη ψαριών που υπήρχαν εκεί. Ομως στις ακτές της λίμνης και ειδικά στην πόλη Μβάντα της Τανζανίας, ξεπήδησαν πολλές βιομηχανίες εκμετάλλευσης και κατεργασίας της πέρκας, που στέλνουν τα ακριβά φιλέτα της σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πάνω από 10.000 άνθρωποι βρήκαν δουλειά εκεί, αλλά άλλοι 90.000 την έχασαν. Ειδικά οι ψαράδες της λίμνης, της δεύτερης μεγαλύτερης στον κόσμο, που έμειναν σχεδόν όλοι άνεργοι.

ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΡΙΖΟΥΝ Η ΠΕΙΝΑ, το AIDS, το 95% του πληθυσμού είναι άνεργοι. Και όμως καθημερινά 50 τόνοι πέρκας φεύγουν με αεροπλάνα από το αεροδρόμιο της πόλης για την Ευρώπη. Κανείς από τους κατοίκους της περιοχής δεν μπορεί να αγοράσει πέρκα. Αντίθετα, χιλιάδες άνθρωποι ζουν σε άθλιες παραγκουπόλεις γύρω από τα εργοστάσια επεξεργασίας, τρεφόμενοι αποκλειστικά από τα κόκαλα και τα κεφάλια που πετούν. Η τροπική ζέστη και η υγρασία δημιουργούν μια κόλαση, όπου τα παιδιά παίζουν πάνω σε στρώματα από εκατομμύρια σκουλήκια, που βγαίνουν από τα σαπισμένα ψαροκόκκαλα. Την ίδια ώρα, εκατομμύρια δολάρια φεύγουν για την Ελβετία.

ΚΑΙ ΟΙ ΒΡΩΜΙΚΕΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ δεν σταματάνε εκεί. Τα αεροπλάνα κάργκο, συνήθως ρωσικά, που έρχονται για να φορτώσουν πέρκα για την Ευρώπη, δεν είναι άδεια. Κουβαλάνε όπλα για τους πολέμους της περιοχής, για το Κογκό, τη Ρούντα και αλλού, τις περισσότερες φορές από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Με κυνισμό οι Ρώσοι πιλότοι, μισομεθυσμένοι, αφηγούνται τις ιστορίες τους, στην κάμερα του Σάουπερ, λέγοντας πάντα το γνωστό «Συνηθισμένες μπίζνες. Οι μπίζνες είναι μπίζνες». Να σκεφτεί κανείς ότι στον εμφύλιο του Κογκό σκοτώνονται καθημερινά όσοι περίπου δολοφονήθηκαν και την 11η Σεπτεμβρίου. Ο σκηνοθέτης, γύρισε την ταινία του με τα πιο απλά μέσα. Μια κάμερα και ένα βοηθό. Τρία χρόνια κράτησαν οι προσπάθειές του να φέρει στο φως της δημοσιότητας άλλη μια τραγική αφρικανική ιστορία. Μια άγνωστη σε εμάς κόλαση, που όμως έχει πολύ γνωστό όνομα και ακόμη γνωστότερη γεύση.