Ελευθεροτυπία - Αλλα λένε και άλλα ψηφίζουν

Ο πρώην δήμαρχος του Λος Αντζελες, Τομ Μπράντλεϊ, (με την Ελισάβετ) το 1982 δεν εξελέγη κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, παρά το προβάδισμά του στα γκάλοπ.

Πολλοί πιστεύουν ότι ο κύβος ερρίφθη, ενθρονίζοντας από τώρα τον Μπάρακ Ομπάμα στο Λευκό Οίκο. Ο Δημοκρατικός υποψήφιος, ενισχυμένος από τη σοβαρότατη κρίση, προηγείται με σημαντική διαφορά έναντι του Τζον Μακέιν. Ορισμένα γκάλοπ, μάλιστα, όπως το τελευταίο του δικτύου CBS, του δίνουν προβάδισμα 14 μονάδων.

* Αν ο Μακέιν είχε μια ευκαιρία να βελτιώσει την απόδοσή του με το τελευταίο ντιμπέιτ, φαίνεται πως την έχασε και αυτή. Αναλυτές και δημοσκοπήσεις συμφωνούν ότι ο Ομπάμα βγήκε νικητής και από την τρίτη τηλεοπτική αναμέτρηση, επιδεικνύοντας ένα ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα και ένα ήρεμο και συγκροτημένο προφίλ προεδρικών αξιώσεων απέναντι σε έναν Μακέιν που άφησε την τελική εντύπωση ενός «οργισμένου λευκού».

Ολοι σχεδόν συμφωνούν ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, για τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο να αντιστρέψει το κλίμα υπέρ του στο ελάχιστο διάστημα που υπολείπεται έως τις 4 Νοεμβρίου.

Πρέπει, λοιπόν, η Αμερική, και όλος ο πλανήτης κατ' επέκταση, να προετοιμάζονται να υποδεχθούν τον «πρόεδρο Ομπάμα»;

Αν και η απάντηση κλίνει προς το «ναι», στις εκλογές πάντα ισχύει το ρητό «μηδένα προ του τέλους μακάριζε».

* Τι θα μπορούσε να στερήσει τη νίκη από τον Μπάρακ; Το πολυσυζητημένο φυλετικό ζήτημα ίσως λειτουργήσει την τελευταία στιγμή ως αρνητικός παράγοντας. Ορισμένοι εικάζουν ότι τα γκάλοπ μπορεί να είναι παραπλανητικά, αφού αρκετοί λευκοί ίσως δεν ψηφίσουν Ομπάμα επειδή είναι μαύρος. Η επιταγή της πολιτικής ορθότητας, όμως, δεν τους επιτρέπει να εκδηλώσουν τις πραγματικές τους προθέσεις, οπότε ψεύδονται στους δημοσκόπους.

Οι υποστηρικτές αυτής της θεωρίας μιλούν για το «φαινόμενο Μπράντλεϊ». Ο έγχρωμος Τομ Μπράντλεϊ ήταν δήμαρχος του Λος Αντζελες και το 1982 έβαλε υποψηφιότητα για κυβερνήτης της Καλιφόρνιας. Παρά τα γκάλοπ που του έδιναν συντριπτικό προβάδισμα μέχρι την τελευταία στιγμή, τελικά έχασε στην κάλπη.

Η εξήγηση που δόθηκε ήταν ότι πολλοί λευκοί ψηφοφόροι έδιναν παραπλανητικές απαντήσεις από φόβο μήπως θεωρηθούν ρατσιστές. Θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο και σήμερα;

Οι επικριτές του «φαινομένου Μπράντλεϊ» υποστηρίζουν ότι η Αμερική έχει αλλάξει τα τελευταία 26 χρόνια και ότι ειδικά στις φετινές εκλογές το μόνο χρώμα που απασχολεί ουσιαστικά τους ψηφοφόρους είναι το πράσινο, το χρώμα του δολαρίου. Η Αφροαμερικανή Ντόνα Μπραζίλ, παλαίμαχο στέλεχος του Δημοκρατικού Κόμματος και επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Αλ Γκορ το 2000, απαντά στους σκεπτικιστές μέσω του CNN ότι η Αμερική είναι έτοιμη για το «φαινόμενο Ομπάμα».

* Θα μπορούσε ίσως η αδιάκοπη λασπολογία που εξαπολύει το επιτελείο του Μακέιν, και η οποία έχει αρχίσει να ενοχλεί ακόμα και αρκετούς μετριοπαθείς Ρεπουμπλικάνους, να δυναμιτίσει την πορεία του μαύρου γερουσιαστή προς το Λευκό Οίκο; Και ο Μάικλ Δουκάκης, υπενθυμίζουν κάποιοι, φερόταν να είναι έως και 17 μονάδες μπροστά από τον Μπους τον πρεσβύτερο το 1988, αλλά τελικά έπεσε θύμα της αρνητικής καμπάνιας των Ρεπουμπλικάνων.

Ωστόσο, παρά την ακροδεξιά υστερία που έχει κυριεύσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και τους θλιβερούς χαρακτηρισμούς τύπου «Ομπάμα Μπιν Λάντεν», ο Δημοκρατικός υποψήφιος προηγείται με μεγάλη διαφορά σε πολιτείες-κλειδιά όπως είναι το Μίσιγκαν ή η Πενσιλβάνια, ενώ απειλεί να ρίξει και ρεπουμπλικανικά προπύργια όπως η Βιρτζίνια.

Είναι δυνατόν να πέφτουν έξω όλες οι δημοσκοπήσεις σε όλες τις πολιτείες;

* Ο Τζον Ζόγκμπι, πρόεδρος του ομώνυμου ινστιτούτου δημοσκοπήσεων, έχει αντίθετη άποψη: «Η δύναμη του Ομπάμα», σχολιάζει στη γαλλική «Le Monde», «οφείλεται στο γεγονός ότι προηγείται του Μακέιν σε τμήματα του εκλογικού σώματος που κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα, όπως είναι οι ανεξάρτητοι και οι νέοι».

Οσο για τη συνεχιζόμενη εγγραφή ψηφοφόρων στους καταλόγους, σχολιάζει ο αμερικανός δημοσκόπος, ευνοεί τον Ομπάμα.

Αν όλες οι ενστάσεις για ενδεχόμενη νίκη του Μπάρακ Ομπάμα καταρρίπτονται μία προς μία, απομένει καμιά ελπίδα για τους Ρεπουμπλικάνους;

* Οι πιο απαισιόδοξοι, ή εραστές των θεωριών συνωμοσίας, προβλέπουν ανατροπή της τελευταίας στιγμής, που στη γλώσσα της αμερικανικής πολιτικής σκηνής έχει καθιερωθεί ως «η έκπληξη του Οκτώβρη»: μια εξωτερική απειλή, ένα τρομοκρατικό χτύπημα ή μια «τρομακτική» αποκάλυψη για τον Ομπάμα.

Μια «έκπληξη του Οκτώβρη» ήταν, για παράδειγμα, το μήνυμα της Αλ Κάιντα παραμονές των εκλογών του 2004, το οποίο, σύμφωνα με κάποιους, ίσως έδωσε τη χαριστική βολή στον Τζον Κέρι, που ώς τότε βρισκόταν στήθος με στήθος με τον Μπους στις δημοσκοπήσεις.

* Το πρόβλημα για τον Μακέιν είναι ότι ώς τις 4 Νοεμβρίου πρέπει να πέσουν πολλοί δίδυμοι πύργοι και να προκύψουν πολλά Περλ Χάρμπορ για να αποσπαστεί η προσοχή των Αμερικανών από τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων δεκαετιών. Αυτή η κρίση, άλλωστε, για πολλούς, αποτελεί το σοβαρότερο πλήγμα που υπέστη η χώρα μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Και πάλι, με αμφίβολα αποτελέσματα.