Περισσότερα από ποτέ είναι πλέον τα αδιέξοδα στις ευρω-ρωσικές σχέσεις, ωστόσο η καγκελάριος Μέρκελ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Μπαρόζο και ο οικοδεσπότης της 19ης διάσκεψης Ε.Ε. - Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, έμοιαζαν συνεννοημένοι να μην τα ομολογήσουν.
Αν οι διαβουλεύσεις στο εκπληκτικό θέρετρο του Βόλγα λίγο έξω από τη Σαμάρα δεν ήταν ο ορισμός της αποτυχίας, σε κάθε περίπτωση επισφράγισαν τις πολυάριθμες αποκλίσεις Μόσχας - Βρυξελλών, όχι μόνο σε συγκεκριμένα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα, αλλά και σε στοιχειώδεις πολιτικές αντιλήψεις των ηγετών τους.
Για «εσωτερικά προβλήματα, που πρέπει να λύσει η Ε.Ε. και το σεβόμαστε» έκανε λόγο ο ρώσος ηγέτης, ζητώντας να μην δραματοποιείται το γεγονός ότι ούτε αυτή τη φορά - όπως αναμενόταν - δεν ξεκίνησε η συζήτηση του νέου συμφώνου συνεργασίας των δύο πλευρών.
Το πολωνικό βέτο
Η Βαρσοβία επιμένει στο βέτο, θέτοντας ως όρο για την άρση του τις εισαγωγές πολωνικού κρέατος και άλλων ειδών διατροφής, που η Μόσχα έχει απαγορεύσει από το Νοέμβριο του 2005, επικαλούμενη την προστασία της υγείας των πολιτών της, αλλά και προσπάθειες εξαπάτησής της από την Πολωνία, η οποία εξάγει φθηνό κρέας από τρίτες χώρες.
Ο Πούτιν δήλωσε έτοιμος για περαιτέρω συνομιλίες, ειρωνευόμενος μάλιστα τους Πολωνούς, «που δεν συνομιλούν εδώ και ενάμιση χρόνο, αλλά δόξα τω Θεώ υπάρχει η γερμανίδα καγκελάριος για να τους εκπροσωπεί».
Παρ' όλ' αυτά δεν απέφυγε τα σκληρά σχόλια Μπαρόζο, ο οποίος υπενθύμισε ότι η Ενωση «στηρίζεται στις αρχές της αλληλεγγύης», για να χαρακτηρίσει πανευρωπαϊκά τα προβλήματα της Ρωσίας με την Πολωνία και την Εσθονία.
Για «οικονομικό εγωισμό» κάποιων ευρωπαϊκών κρατών έκανε λόγο ο ρώσος πρόεδρος, αναφερόμενος στα άλυτα διμερή προβλήματα. Εσπευσε, δε, να ζητήσει να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για το θάνατο του νεαρού Ρώσου Ντμίτρι Γκάνιν, «ο οποίος αφέθηκε να πεθάνει από αιμορραγία» στο Τάλιν, όταν η ρωσική κοινότητα της Εσθονίας εξεγέρθηκε κατά της μεταφοράς αντιφασιστικού μνημείου και της εκταφής σοβιετικών στρατιωτών, που χαρακτηρίστηκε πράξη βεβήλωσης.
Δεν απέφυγε, μάλιστα, και τη σύγκριση με την κάλυψη που έτυχαν οι δολοφονίες των πολιτικών αντιπάλων του Κρεμλίνου, της δημοσιογράφου Πολιτκόφσκαγια και του πρώην πράκτορα Λιτβινιένκο, ζητώντας «μεγαλύτερη αντικειμενικότητα» από τα δυτικά ΜΜΕ.
Σκληρά λόγια
Στη συνέντευξη τύπου ο Πούτιν δέχθηκε αρκετές ερωτήσεις για τις προληπτικές κρατήσεις διαδηλωτών και την παρεμπόδιση ηγετών της αντιπολίτευσης να φθάσουν στη Σαμάρα, γεγονός που προκάλεσε και τη δημόσια, αλλά προσεκτικά διατυπωμένη, κριτική της Μέρκελ.
Εκείνος αντέδρασε με τη γνώριμη ρητορική του, διαπιστώνοντας ότι «καθαρή δημοκρατία» δεν υπάρχει, και κάλεσε τη Δύση να αποφεύγει να δίνει μαθήματα στη Ρωσία, η κατάσταση της οποίας «άλλαξε ριζικά σε σχέση με τη δεκαετία του 1990, κυρίως επειδή αυξήθηκε το οικονομικό της δυναμικό και πρέπει να υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας».
Μέρκελ και Μπαρόζο κατέβαλαν αισθητή προσπάθεια να κρατήσουν ζωντανή την ευρω-ρωσική συνεργασία, με την καγκελάριο να τάσσεται υπέρ μιας «στρατηγικής σχέσης» με τη Ρωσία, αν και είναι προφανές πλέον ότι συζήτηση για νέα συμφωνία δεν θα υπάρξει γρήγορα.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής τάχθηκε υπέρ της εισόδου της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ωστόσο δεν κατόρθωσε να μετατρέψει το βαρύ κλίμα των συζητήσεων, που θα γίνεται ακόμη βαρύτερο, καθώς θα ανοίξουν το επόμενο διάστημα δύο ακόμη θέματα, που διχάζουν Ρωσία και Ε.Ε.: το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου και η αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα στην Ευρώπη, για τα οποία Μόσχα και Βρυξέλλες δείχνουν να έχουν αντίθετες προσεγγίσεις.