Ελευθεροτυπία - Κυκλοφορούν δεκάδες λαθραίες «Χιροσίμες»

Φωτογρ. από τους δρόμους της Καμπούλ. Ο εικονιζόμενος πύραυλος μπορεί να φέρει πυρηνική κεφαλή

Πυρηνικά όπλα 30 κιλών μέσα σε μια βαλίτσα νάρκες με πυρηνικές κεφάλες και βόμβες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από οποιονδήποτε είναι μερικά από τα ανθρώπινα ... επιτεύγματα του 20ού αιώνα, παράλληλα με την πείνα, τη λειψυδρία, την εγκληματικότητα και την προσπάθεια αφανισμού των βαρβάρων.

Πόσο απέχουν από την πραγματικότητα όλα αυτά που ακούμε για πυρηνική απειλή σε ενδεχόμενο πόλεμο στο Αφγανιστάν; Μπορεί ή όχι να έχουν οι τρομοκράτες πυρηνικά και βόμβες που να μεταφέρονται από σπηλιά σε σπηλιά; Στα ερωτήματα αυτά κλήθηκε να απαντήσει ο καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Πολέμου και διδάκτωρ Πυρηνικής Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Θεόδωρος Λιόλιος.

*Υπάρχουν σήμερα όπλα με μικρές ή μεγάλες πυρηνικές κεφαλές που μπορούν να μεταφερθούν από έναν άνθρωπο;

*«Βεβαίως και υπάρχουν. Το μέγεθός τους μπορεί να φθάσει σε επίπεδο μια μικρής βαλίτσας. Οι αμερικανικές υπηρεσίες το χρησιμοποιούν εδώ και πολλά χρόνια. Ο κόσμος όταν μιλάει για πυρηνικά όπλα φέρνει στο μυαλό του πυραύλους τεράστιους ή βόμβες που πέφτουν από αεροπλάνα. Σήμερα υπάρχουν χιλιάδες πυρηνικές νάρκες που έχουν κατασκευαστεί ακόμα και για να εξαφανίσουν βουνά.

Αυτές έχουν μέγεθος βαλίτσας, βάρος περί τα 50 κιλά και ισχύ δεκάδες φορές μεγαλύτερη από τη Χιροσίμα».

*Κύριε καθηγητά, με τρομάζετε! Και αυτό το όπλο μπορεί να είναι στα χέρια οποιουδήποτε;

*«Οποιουδήποτε όχι. Θα πρέπει κάποιος να έχει προμηθευτεί αυτό το υλικό από στρατιωτικές αποθήκες είτε σαν επίσημη αγορά, εφόσον πρόκειται για κράτος, είτε από το λαθρεμπόριο...».

*Υπάρχουν τέτοια υλικά στο λαθρεμπόριο όπλων;

*«Εφόσον δεχθούμε ότι έχουν κλαπεί πυρηνικές κεφάλες με τεράστιο όγκο από την πρώην ΕΣΣΔ, κάτι που έχει αποδειχθεί πλέον και έχει καταγραφεί σε επίσημα έγγραφα, τότε εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς πόσο εύκολο θα ήταν να έχουν κλαπεί και τέτοιες νάρκες που ο όγκος τους είναι μικρός, μεταφέρονται εύκολα και η καταμέτρησή τους δεν γίνεται σε καθημερινή βάση. Βεβαίως εγώ δεν είμαι σε θέση να πω ότι οι Ταλιμπάν έχουν ή δεν έχουν, αλλά υπάρχουν παρά πολλές πιθανότητες να υπάρχουν».

*Είναι απλή η κατασκευή μιας πυρηνικής βόμβας;

*«Απλή φυσικά δεν είναι. Οι σύγχρονες πυρηνικές βόμβες είναι πολύπλοκες, αλλά μια βόμβα ίδια με αυτή της Χιροσίμα είναι παρά πολύ εύκολο να κατασκευαστεί αρκεί να βρεθεί η ανάλογη ποσότητα υλικού».

*Πόση ισχύ μπορεί να έχει μια νάρκη ή μια πυρηνική βόμβα-βαλίτσα;

*«Μπορεί να έχει ισχύ από ίδια μέχρι και δεκάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή της Χιροσίμα. Το μέγεθος της πυρηνικής κεφαλής είναι όσο ένα καρπούζι. Αυτό που βλέπει ο κόσμος, έναν πύραυλο, έναν κώνο, αυτός δεν είναι τίποτα παραπάνω από το όχημα μεταφοράς της κεφαλής».

*Είναι εύκολη η μεταφορά πυρηνικής κεφαλής και ο εντοπισμός τους;

*«Δυστυχώς είναι εύκολη η μεταφορά και ιδιαίτερα δύσκολος ο εντοπισμός της. Για το θέμα αυτό έχουμε συνεργασθεί με ειδικούς επιστήμονες των ΗΠΑ. Οι λαθρέμποροι μπορούν να περάσουν το τεχνικό υλικό και δεν θα γίνουν αντιληπτοί παρά μόνο αν υπάρχει ένα ειδικό μηχάνημα που είναι μια πηγή νετρονίων. Αυτό με απλή γλώσσα λειτουργεί ως εξής: Βομβαρδίζουμε το κουτί ή τη βαλίτσα με νετρόνια και το πλουτώνιο που υπάρχει στο εσωτερικό του διεγείρεται και στέλνει έξω έναν αριθμό νετρονίων. Το μηχάνημα βομβαρδισμού έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει αυτή την αύξηση των νετρονίων και να εντοπιστεί ότι μέσα στο κουτί υπάρχει πλουτώνιο».

*Το κουτί της μεταφοράς της πυρηνικής κεφαλής δεν πρέπει να είναι από ειδικό υλικό;

*«Αν το πλουτώνιο το καλύψει κανείς με απλό χαρτόνι δεν μαρτυράει την παρουσία του. Επομένως, το μόνο που μπορεί να το ελέγξει είναι ο ειδικός ανιχνευτής. Αυτή είναι και η στρατιωτική μέθοδος. Μια τακτική είναι να πλησιάσουμε ένα κτίριο ή ένα πλοίο, να το βομβαρδίσουμε με νετρόνια από την ειδική συσκευή και αυτομάτως θα μάθουμε αν μέσα έχει πυρηνικές κεφάλες».

*Πόσο εύκολα μπορεί να προμηθευτεί κάποιος τα υλικά για την κατασκευή μιας πυρηνικής κεφαλής και τι υποδομή χρειάζεται;

*«Τα υλικά μπορούν να βρεθούν στο λαθρεμπόριο κυρίως από τις πρώην ΕΣΣΔ χώρες. Τώρα η υποδομή είναι σχετικά εύκολη. Οταν υπάρχει υψηλή τεχνολογία χρειάζεται μικρή ποσότητα υλικών. Οταν η τεχνολογία είναι παλαιά χρειαζόμαστε μεγαλύτερες ποσότητες υλικών. Στη Χιροσίμα, η βόμβα είχε 56 κιλά ουράνιο. Σήμερα χρησιμοποιούμε 3 κιλά το πολύ.

Αν ακολουθηθούν οι νόμοι της φυσικής, κρίσιμη μάζα ουρανίου για να προκληθεί έκρηξη μέσα σε ένα απλό κουτί χωρίς καμιά τεχνολογία είναι τα 50 κιλά. Η βόμβα της Χιροσίμα είναι πολύ απλή. Εβαλαν στις άκρες ενός πυροσωλήνα δύο ποσότητες ουρανίου 33 κιλά στην κάθε άκρη. Η ποσότητα των 33 κιλών δεν είναι κρίσιμη ποσότητα, δεν εκρήγνυται μόνη της. Οταν η βόμβα έπεσε, το μπαρούτι που άναψε έσπρωξε τις δύο ποσότητες στο κέντρο του πυροσωλήνα, ενώθηκαν, ξεπέρασαν το κρίσιμο βάρος των 50 κιλών και το ουράνιο εξερράγη. Μια τέτοια βόμβα είναι ιδιαίτερα εύκολο να κατασκευαστεί και είναι δυνατόν να βρίσκεται στα χέρια τρομοκρατών».

*Για να επιστρέψουμε τώρα στις νάρκες και τα αλλά βλήματα πυροβολικού ή ρουκέτες με πυρηνικές κεφάλες, η ενεργοποίησή τους είναι εύκολη ή δύσκολη; Χρειάζονται κωδικοί και ειδικές γνώσεις;

*«Η ενεργοποίηση μιας νάρκης έχει συγκεκριμένο τρόπο αλλά είναι γνωστός. Η γνωστή βαλίτσα που ακούμε πολλές φορές με τους κωδικούς αφορούν τους βαλλιστικούς πυραύλους, που είναι τεράστιοι, όσο περίπου οι πύραυλοι που βλέπουμε να φεύγουν από το Κανάβεραλ. Τα πυρηνικά που έχουν χαθεί μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ είναι βλήματα ή ελεύθερες ρουκέτες που έχουν μέγεθος 2, 3 ή και τέσσερα μέτρα. Αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε τακτικό πόλεμο και έχουν βεληνεκές μερικά χιλιόμετρα».

*Η χρήση ενός πυρηνικού τακτικού βλήματος είναι εύκολη ή χρειάζονται ειδικές γνώσεις;

*«Υπάρχουν παρά πολλές οβίδες με πυρηνικές κεφάλες στις αποθήκες τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ρωσίας. Μια τέτοια οβίδα μπορεί εύκολα να χαθεί και να χρησιμοποιηθεί από οποιοδήποτε άρμα ή πυροβόλο. Είναι τα λεγόμενα κρουσιφλεγή βλήματα που δεν χρειάζονται καμιά γνώση. Τα βλήματα πυροβόλου είναι μικρής ισχύος, περίπου όση της βόμβας της Χιροσίμα».

*Με βάση τα στοιχεία που γνωρίζουν οι ειδικοί και όσοι ασχολούνται με το θέμα πυρηνικά, προκύπτει ότι έχουν χαθεί πυρηνικά όπλα;

*«Επίσημα κανένα κράτος δεν αναφέρει ότι χάθηκαν πυρηνικά. Ακόμα και όταν χάνονται εμείς το μαθαίνουμε μετά από χρόνια όταν χρησιμοποιηθούν ή όταν ξεσπάσει σκάνδαλο. Αλλά θέλει κοινή λογική για να καταλάβει κανείς ότι όσο εύκολο είναι να κλέψει κανείς μια νάρκη από μια χώρα της Δύσης, τόσο και ευκολότερο είναι να κλέψει κάποιος μια πυρηνική νάρκη ή πυρηνικά βλήματα και ρουκέτες από τα παραπήγματα των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ, όπου υποτίθεται ότι φυλάσσονται».