Ελευθεροτυπία - Το Μεσανατολικό έγινε 60 ετών

Υπάρχουν κάποιες μοιραίες ημερομηνίες που αποτελούν θετικά ή αρνητικά ορόσημα στην ιστορία των λαών. Μια τέτοια ημερομηνία είναι η 29η Νοεμβρίου 1947, η ημέρα κατά την οποία η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε το διαμελισμό της Παλαιστίνης σε δύο κράτη, ένα αραβικό και ένα εβραϊκό. Ηταν η περίοδος της μαζικής μετανάστευσης Εβραίων που υπέστησαν τις διώξεις των ναζί και οι οποίοι έσπευδαν στην υπό βρετανική εντολή Παλαιστίνη για να ενισχύσουν τους εγκατεστημένους ήδη εκεί πρωτοπόρους του σιωνιστικού κινήματος.

Η απόφαση αυτή των Ηνωμένων Εθνών είναι προϊόν της αμείλικτης αναμέτρησης των τότε υπερδυνάμεων στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Είχε προηγηθεί τον Απρίλιο του 1947 το αίτημα της Βρετανίας προς το διεθνή οργανισμό να αναλάβει την τύχη της Παλαιστίνης. Συγκροτήθηκε τότε «ειδική επιτροπή», η οποία χρειάστηκε εννέα μήνες για να καταλήξει σε ένα σχέδιο διχοτόμησης που είχε ήδη προταθεί από την εβραϊκή πλευρά, ενώ η αραβική πλευρά το απέρριπτε κατηγορηματικά, χωρίς ωστόσο να αντιπροτείνει βιώσιμη εναλλακτική λύση, εξασφαλίζοντας και την απαραίτητη υποστήριξη...

Οι Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν την επιρροή τους για να διασφαλίσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων. Ετσι, η αμερικανική βοήθεια ή μετέτρεψε ορισμένες αποχές σε θετική ψήφο! Αργότερα, ο Χάρι Τρούμαν θα έγραφε στο ημερολόγιό του ότι ισχυροί εβραϊκοί παράγοντες στις ΗΠΑ άσκησαν κάθε είδους πίεση για «να θέσει την αμερικανική ισχύ στο πλευρό των εβραϊκών προσδοκιών στην Παλαιστίνη».

Το σχέδιο διαμελισμού έδινε στο αραβικό κράτος που θα δημιουργούνταν το 42,88% του εδάφους της Παλαιστίνης και στο εβραϊκό το 56,47%, παρά το γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι αποτελούσαν τα δύο τρίτα του πληθυσμού. Σύμφωνα με το σχέδιο, το αραβικό κράτος θα είχε 749.000 άραβες κατοίκους και 9.500 εβραίους, ενώ το εβραϊκό κράτος θα είχε 497.000 άραβες και 498.000 εβραίους.

Χαρές και πανηγύρια για την ανεξαρτησία του Ισραήλ (πάνω).

Για την παλαιστινιακή ηγεσία και τα αραβικά κράτη που τη στήριζαν, το σχέδιο ήταν απαράδεκτο. Ομως οι εβραϊκές οργανώσεις ήταν προετοιμασμένες για το ενδεχόμενο στρατιωτικής αναμέτρησης και αυτό φάνηκε τους επόμενους μήνες, όταν επιτέθηκαν οι αραβικοί στρατοί.

Λίγο μετά την υιοθέτηση της απόφασης, ξεκίνησαν οι πρώτες συγκρούσεις και σύντομα άρχισε η εκδίωξη του παλαιστινιακού πληθυσμού από τα εδάφη που καταλάμβαναν οι εβραϊκές δυνάμεις. Ενα μήνα αργότερα, όπως γράφει ο διάσημος Ιλάν Πάπε, από τη γενιά των νέων ισραηλινών ιστορικών «ένα παλαιστινιακό χωριό αφανίστηκε ως αντίποινα σε παλαιστινιακή επίθεση σε εβραϊκούς οικισμούς. Αυτή η δράση μετασχηματίστηκε σε επιχείρηση εθνικής εκκαθάρισης το Μάρτιο του 1948 που κατέληξε να χάσει η Παλαιστίνη το μεγαλύτερο μέρος του γηγενούς πληθυσμού της».

Οι Παλαιστίνιοι θεωρούν την 29η Νοεμβρίου αποφράδα ημέρα. Ομως η απόφαση εκείνη κρύβει τη μόνη βιώσιμη προοπτική για το μέλλον: την ύπαρξη δύο ανεξάρτητων και ισότιμων κρατών, τα οποία συνυπάρχουν ειρηνικά. Οταν λυθούν τα κρίσιμα ζητήματα -σύνορα, οικισμοί, πρόσφυγες, πρωτεύουσα- η ιστορία θα έχει «επιστρέψει» ουσιαστικά στο σημείο που ξεκίνησε.