Ελευθεροτυπία - Ενα προσχεδιασμένο έγκλημα

Μακριά από τις χώρες τους, κάπου στις παγωμένες θάλασσες της Ανταρκτικής, συγκλίνουν οι πρωταγωνιστές ενός ανελέητου κυνηγητού.

Ιάπωνες φαλαινοθήρες και οικολόγοι ακτιβιστές έρχονται αντιμέτωποι, καθώς οι πρώτοι οπλίζουν τα καμάκια τους για να θηρεύσουν τα γιγαντιαία θηλαστικά κατά τη μεταναστευτική τους πορεία από τον Ειρηνικό, και οι δεύτεροι αντιπαρατάσσουν την ισχυρή θέλησή τους να αποτρέψουν το μακελειό.

Με όρους στρατιωτικής αντιπαράθεσης, η μάχη έχει κριθεί πριν καν αρχίσει. Ο αλιευτικός ιαπωνικός στόλος, με ναυαρχίδα το τεράστιο (μήκους 130 μέτρων) φαλαινοθηρικό «Νίσιν Μαρού» και με δεκάδες μικρότερα σκάφη να το περιτριγυρίζουν, άριστα εξοπλισμένος με πυροβόλα και εξελιγμένα συστήματα δορυφορικού εντοπισμού των φαλαινών, είναι το φαβορί της αναμέτρησης.

Απέναντί του, δύο μικρά σκάφη οικολογικών οργανώσεων, χωρίς άλλο «όπλο» πέρα από την αποφασιστικότητα των πληρωμάτων τους να κάνουν κάτι για να σωθούν τα ανύποπτα θηλαστικά. Τα δε θύματα, προαποφασισμένα: 950 φάλαινες θα σφαγιαστούν, θα τεμαχιστούν και θα καταψυχθούν στο πλωτό σφαγείο του «Νίσιν Μαρού», του ψευδεπίγραφου ερευνητικού σκάφους της ιαπωνικής φαλαινοθηρικής εκστρατείας.

Πολύμηνη σφαγή

Η διάρκεια της σφαγής, πολύμηνη, καθώς ο στόλος θα επιστρέψει τον ερχόμενο Απρίλιο στο λιμάνι Σιμονοσέκι της Δ. Ιαπωνίας, απ' όπου ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα.

Παρατηρητές, ανίκανοι να επιβάλουν την αντίθεσή τους στο κυνήγι αυτό, Ε.Ε., ΗΠΑ, Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία και Διεθνής Επιτροπή Φαλαινοθηρίας, που βλέπει να καταστρατηγείται το μορατόριουμ που είχε επιβάλει από το 1986 στο κυνήγι φαλαινών, λόγω της επαπειλούμενης εξαφάνισης του είδους.

Ενα μικρό παραθυράκι, λοιπόν, στο μορατόριουμ άφησε να χωρέσει ολόκληρο το φαλαινοθηρικό στόλο της Ιαπωνίας. Ηταν η πρόβλεψη ότι για λόγους αυστηρά ερευνητικούς θα μπορούσε να επιτραπεί η αλιεία φαλαινών. Η Ιαπωνία, καμουφλάροντας την αποστολή ως «ερευνητική», εξόπλισε το πολιτικό της οπλοστάσιο με επιχειρήματα που στέκουν έστω κι αν δεν πείθουν κανένα.

Σύμφωνα με το επιστημονικό τελετουργικό της σφαγής, μόλις μια φάλαινα αλιευθεί, αφαιρούνται ορισμένα τμήματά της από τα οποία εκτιμάται η ηλικία, η αναπαραγωγική της ικανότητα και οι διατροφικές της συνήθειες. Από τα στοιχεία αυτά μαθαίνουμε πόσο επηρεάζεται ο πληθυσμός άλλων θαλασσίων ειδών, από τον πληθυσμό των φαλαινών.

Τόσο οι διεθνείς επιστημονικές οργανώσεις όσο και η Ε.Ε., επισημαίνουν ότι τέτοια στοιχεία μπορούν να περισυλλεγούν χωρίς θανατηφόρο έρευνα, αλλά με χρήση τεχνολογιών αιχμής, που φυσικά η Ιαπωνία διαθέτει.

Για τους Ιάπωνες, όμως, άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Η άρνηση αυτή έχει κίνητρο και... γεύση. Το κίνητρο είναι οικονομικό, καθώς χιλιάδες τόνοι κατεψυγμένου κρέατος φαλαινών προωθούνται στην ιαπωνική ιχθυαγορά, αλλά και πολιτιστικό, καθώς το κρέας τους αποτελεί παραδοσιακό διατροφικό είδος των Ιαπώνων, που φθάνουν να μιλούν για «ρατσιστική διάκριση» από τη διεθνή κοινότητα, η οποία νοιάζεται περισσότερο για τις φάλαινες παρά για την ιαπωνική παράδοση.

Ολα για το σούσι

Οσο για τη «γεύση» της φαλαινοθηρίας, έχει να κάνει με το κρέας του και το παραδοσιακό σούσι, που κατέκτησε και τη δυτική κουζίνα. Τα είδη ψαριών που αλιεύονται για να συνθέσουν το σούσι μειώνονται, καθώς αποτελούν διατροφική πρώτη ύλη των φαλαινών. Κάθε έλεγχος του πληθυσμού των φαλαινών, λοιπόν, βοηθά στη διατήρηση ή την αύξηση του πληθυσμού των καταναλωτών σούσι.

Ετσι, πρώτη φορά εδώ και 44 χρόνια (από την πλήρη απαγόρευση της φαλαινοθηρίας το 1963), 850 ρυγχοφάλαινες, 50 πτεροφάλαινες και 50 της οικογένειας των μεγάπτερων, όλες στην επίσημη λίστα των ειδών υπό εξαφάνισιν, θα σφαγιαστούν και θα τακτοποιηθούν στα ράφια των ιαπωνικών σουπερμάρκετ, αφού πρώτα συνεισφέρουν στην επιστημονική έρευνα.

Κάποιοι δεν το δέχονται παθητικά: η Greenpeace και οι δραστήριοι ακτιβιστές της αυστραλέζικης οργάνωσης Κοινότητα των Ποιμένων της Θάλασσας, που η Ιαπωνία έχει κατατάξει στις διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις.

Με το σκάφος «Esperanza» η Greenpeace σπεύδει στην Ανταρκτική για «μη βίαιη» παρεμπόδιση των ιαπωνικών φαλαινοθηρικών, ενώ οι «Ποιμένες» με το δικό τους σκάφος και με μερικά φουσκωτά που παραδέρνουν στα κύματα του Ανταρκτικού ωκεανού, δεν αποκλείουν τίποτε. Σε μια άλλη αντιπαράθεσή τους με τα ίδια σκάφη, τον περασμένο Φεβρουάριο, οι «Ποιμένες» είχαν βουλώσει τις αποχετεύσεις των ιαπωνικών φαλαινοθηρικών κι είχαν επιτεθεί εναντίον τους με βόμβες δυσοσμίας, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Τώρα, εκτός των καπνογόνων, διαθέτουν και πλαστικές μεμβράνες για μπλοκάρισμα των προπελών των φαλαινοθηρικών, αρκεί να τα εντοπίσουν. Διότι, προς το παρόν, ο ιαπωνικός φαλαινοθηρικός στόλος παραμένει άφαντος, καθώς, κατά παράβαση των κανόνων της ναυσιπλοΐας για τα ποντοπόρα, τα ιαπωνικά σκάφη έχουν απενεργοποιήσει τα συστήματα εντοπισμού του στίγματός τους.

Εκείνο που δεν απενεργοποιείται είναι το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Κι είναι αυτός ο αγώνας, στον οποίο οι προστάτες των φαλαινών θέλουν να νικήσουν.