Ελευθεροτυπία - Θάνατος στην Ιρλανδία

Η μικρή ευρωπαϊκή χώρα, είπε «όχι» φοβούμενη την πιθανή υποχρεωτική είσοδο στο ΝΑΤΟ λόγω της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας, την πιθανή άρση της απαγόρευσης των αμβλώσεων αλλά και την πιθανή αύξηση της φορολογίας.

Για όποιους λόγους και αν κέρδισε, το «όχι» είναι γεγονός και όλοι αναρωτιούνται για την επόμενη μέρα. Λογικά, η Συνθήκη έχει πεθάνει, ωστόσο, ο πρόεδρος της Κομισιόν Μ. Μπαρόζο λίγο μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος δήλωσε πως «η επικύρωση πρέπει να συνεχιστεί από τις υπόλοιπες χώρες της Ενωσης».

Δύο σοβαρά προβλήματα

Είναι μια ένδειξη για τα πιθανά σενάρια της επόμενης μέρας, που προβλέπουν τη συνέχιση των επικυρώσεων. Δεκαοκτώ χώρες έχουν ήδη επικυρώσει τη Συνθήκη, ενώ και το Λονδίνο είναι μια ανάσα πριν. Λείπουν άλλες επτά, οι οποίες, εάν δεν υπάρξει «εντολή», θα διακόψουν τη διαδικασία, όπως είχε γίνει και με το Ευρωσύνταγμα.

Σύμφωνα πάντα με το ίδιο σενάριο, οι Ιρλανδοί θα υποχρεωθούν να ξαναψηφίσουν, όπως είχε γίνει το 2001 με τη Συνθήκη της Νίκαιας, την οποία είχαν επίσης απορρίψει στο πρώτο δημοψήφισμα. Εν τω μεταξύ, θα δοθούν οι απαραίτητες διευκρινίσεις και θα γίνουν διαπραγματεύσεις με τη μορφή «opt out» (δικαίωμα να μη συμμετέχουν σε κάποιες από τις διατάξεις).

Υπάρχουν όμως δύο προβλήματα: Κατ' αρχάς, τι είναι αυτά τα «opt out»; Η Ιρλανδία έχει ήδη πετύχει όλα τα «opt out» που επιθυμούσε: δεν συμμετέχει στη Χάρτα των Δικαιωμάτων, δεν συμμετέχει στην κοινή πολιτική εσωτερικών και δικαιοσύνης. Δεύτερον, το 2001 υπήρχε συνταγματική πρόβλεψη για δεύτερο δημοψήφισμα, ενώ τώρα όχι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ακόμα κι αν η Ιρλανδία αλλάξει το σύνταγμά της και αν πραγματοποιηθεί δεύτερο δημοψήφισμα, ακόμα κι αν είναι θετικό, η Συνθήκη δεν θα επικυρωθεί μέχρι τέλος του χρόνου.

Ετσι οι ευρωεκλογές του Ιουνίου θα γίνουν με βάση την παλιά Συνθήκη. Αρα, θα υπάρχει διαφορετικός αριθμός ευρωβουλευτών και κυρίως το Ευρωκοινοβούλιο δεν θα έχει το δικαίωμα συναπόφασης με το Συμβούλιο. Επίσης σε περίπτωση μη επικύρωσης δεν θα υπάρχει μόνιμη προεδρία και η Τσεχία θα αναλάβει, μετά τη Γαλλία, την κυλιόμενη προεδρία της Ε.Ε.

Παρ' όλο που όλοι οι ευρωπαίοι ηγέτες διαβεβαίωναν ότι δεν υπάρχει «σχέδιο Β», την Παρασκευή το βράδυ, την ώρα που σύσσωμοι οι ευρωπαίοι ηγέτες υποστήριζαν μαζικά ότι «η Συνθήκη δεν έχει ακόμα πεθάνει» και ότι «η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει προς τα εμπρός», ο τσέχος πρόεδρος Μίρεκ Τοπόλανεκ δήλωνε ότι «η Ευρώπη διαθέτει στέρεες βάσεις που της επιτρέπουν να λειτουργήσει», Και ότι «από την αρχή, εργαστήκαμε κρατώντας ως πιθανές και τις δύο εκβάσεις του δημοψηφίσματος». Αρα, πρόβλεψη υπήρχε.

Ζητείται επειγόντως λύση

Αυτό είναι και το δεύτερο σενάριο: η Ευρώπη δηλαδή θα συνεχίσει να λειτουργεί με τη Συνθήκη της Νίκαιας. Μέχρι τουλάχιστον να βρεθεί μια καλύτερη λύση. Λύση που θα μπορούσε να είναι και απρόβλεπτη. Οχι όπως το εξέφρασε ο Ντανιέλ Κον Μπετίτ, ευρωβουλευτής των γερμανών Πράσινων, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη μπορεί να συνεχίσει και χωρίς την Ιρλανδία.

Αλλά για να τη μάθουμε πρέπει να περιμένουμε το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, στις 19 και 20 Ιουνίου.

Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης θεωρούν ότι η γαλλική προεδρία ξεκίνησε ουσιαστικά την Παρασκευή 13 Ιουνίου το βράδυ και μάλιστα με μια δυσάρεστη έκπληξη. Ο Νικολά Σαρκοζί πρέπει ν' αφήσει στην άκρη τα σχέδια για τη Μεσογειακή Ενωση, για τη λύση του προβλήματος της μετανάστευσης, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τις άλλες προτεραιότητες της προεδρίας του και ν' ασχοληθεί με τη νέα Συνθήκη.

Μέχρι τότε η Ευρώπη θα λειτουργεί αποκλειστικά από τις Βρυξέλλες, οι οποίες θα επιμένουν σε ενέργειες όπως η απαγόρευση του ψαρέματος του κόκκινου τόνου, ή η επιστροφή στις 68 ώρες εργασίας. Ενέργειες που βαραίνουν περισσότερο στη ζωή των Ευρωπαίων από τη Συνθήκη.