Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, πριν από έξι χρόνια στην Κούβα, η εκεί αμερικανική βάση γινόταν η «σημαία» του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» που κήρυξε ο Μπους, το κολαστήριο καταπάτησης κάθε έννοιας δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Ζώντας τον εφιάλτη της νέας τάξης πραγμάτων

Του ΘΟΔΩΡΗ Γ.ΚΑΝΕΛΛΟΥ

Από αυτή την είσοδο πέρασαν περίπου 800 κρατούμενοι, στους περισσότερους από τους οποίους δεν απαγγέλθηκαν ποτέ κατηγορίες ή δεν πέρασαν από δίκες. Ανάμεσά τους, τουλάχιστον 4 ανήλικοι... (Φωτ. Ass. Press)

«Πάρτε το αίμα μου. Πάρτε το σάβανό μου και τα λείψανά μου... Στείλτε τα στον κόσμο, στους δικαστές, στους ανθρώπους με συνείδηση...»

Τζουμά αλ Ντοσάρι

Στίχοι απελπισίας, γραμμένοι από κρατούμενους σε χάρτινα φλιτζάνια, πέταξαν μαζί με λείψανα ελπίδας και έφτασαν μακριά από το κολαστήριο του Γκουαντάναμο. Το έμβλημα της αντιτρομοκρατικής πολιτικής των ΗΠΑ σείεται συθέμελα από λίγες λέξεις που πετάνε πάνω από συρματοπλέγματα. Και οι ελπίδες όλων είναι ότι το κολαστήριο θα κλείσει.

Εξι χρόνια μετά την ίδρυσή του, το στρατόπεδο κρατουμένων, στη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ, στο Γκουαντάναμο, έχει ριζώσει στη συνείδηση όλου του κόσμου (και μάλλον σε πολλών Αμερικανών), ως φοβερό μπούμερανγκ στην πολιτική Μπους για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Γιατί έδειξε με τον πιο τρανό τρόπο πόσο βαθιά αντιδημοκρατική μπορεί να γίνει μια χώρα που επαίρεται ότι είναι η χώρα της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Το τέχνασμα ήταν απλό. Το 2002 δημιουργήθηκαν ειδικές στρατιωτικές φυλακές στη βάση του Γκουαντάναμο, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί αμερικανικό έδαφος, άρα δεν ισχύει εκεί η αμερικανική δικονομία. Κατά συνέπεια οι κρατούμενοι παραμένουν απροστάτευτοι, ουσιαστικά χωρίς δικαιώματα. Σε στρατιωτική βάση, όπου δεν πλησιάζουν πολίτες, πολύ περισσότερο ΜΜΕ.

Καλύτερες συνθήκες για ανάκριση δεν μπορούσαν να υπάρξουν. Ανθρωποι απλώς εξαφανίζονταν. Κανείς δεν ήξερε τίποτα, κανείς δεν μπορούσε να ελέγξει το παραμικρό σε μια στρατιωτική βάση. Οποιος έμπαινε, απλώς έμενε εκεί. Οι μέθοδοι ανάκρισης ήταν άγνωστες. Φυσικά το κακό δεν θα αργούσε να γίνει. Τα απίστευτα βασανιστήρια οδήγησαν σε αυτοκτονίες και δεκάδες απόπειρες αυτοκτονιών. Ολοι πια άρχισαν να ρωτάνε.

Η κυβέρνηση Μπους αναγκάστηκε να ομολογήσει ότι οι άνθρωποι κρατούνταν στο Γκουαντάναμο προφυλακισμένοι επ' αόριστον. Οτι δεν προβλεπόταν να συναντούν δικηγόρους, αλλά ούτε και τους χρειάζονταν, γιατί δεν τους είχαν απαγγελθεί κατηγορίες. Οτι δεν ετίθετο θέμα, κατά συνέπεια, δίκης. Χειρότερα και από Μεσαίωνα, στην αυγή του 21ου αιώνα. Η αμερικανική δημοκρατία είχε εκτεθεί. Ο πολιτικός σάλος (έφτασε να αγγίξει και να ρίξει στο τέλος τον υπουργό Αμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ) ήταν αβάσταχτος. Πρώτη γραμμή άμυνας για την αμερικανική κυβέρνηση ήταν να υποστηρίξει ότι επρόκειτο όχι για αιχμαλώτους πολέμου (οπότε έπρεπε να εφαρμοστούν οι συνθήκες της Γενεύης), αλλά για «παράνομους εχθρικούς πολεμιστές» που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες εκτάκτων στρατοδικείων.

Δικαστικός κλεφτοπόλεμος

Από τότε έχει αρχίσει ένας κλεφτοπόλεμος, ανάμεσα σε Κογκρέσο, κυβέρνηση και Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, οι αποφάσεις των οποίων για το ποια δικαιώματα έχουν οι κρατούμενοι απλώς ανατρέπουν η μία την άλλη.

Η πολιτική πίεση στις κυβερνήσεις Μπους, ενισχυμένη από την αποτυχία του πολέμου στο Ιράκ και το άλλο μεγάλο σκάνδαλο στις εκεί στρατιωτικές φυλακές του Αμπού Γράιμπ, μαζί με την παγκόσμια κατακραυγή, ήταν που άνοιξαν δρόμους, και τις πύλες της φυλακής, για τους μισούς, περίπου, κρατούμενους. Αν περίμενε κανείς αποτελέσματα από τις νομικές διαδικασίες που έχουν ξεκινήσει, απλώς θα περίμενε ακόμα. Οπως κάνουν οι περίπου 300 άνθρωποι που παραμένουν κρατούμενοι, ενώ ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός και η Διεθνής Ομοσπονδία Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταγγέλλουν βασανιστήρια και δεκάδες άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων και των νομικών δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα σε συνήγορο, σε δίκη, ακόμα και σε δικαστήριο.

Κάποτε θα κλείσει...

Αλλά το έμβλημα έχει πια κλονιστεί. Το παραδέχονται δημοσίως πολλοί υπουργοί, πρώην υπουργοί και ανώτατα στελέχη της κυβέρνησης Μπους. Ηταν ακόμα μια λάθος πολιτική τους, που όμως δημιούργησε νέες προκλήσεις για το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο οφείλει να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες, όπως το ενδεχόμενο άλλες χώρες να στήσουν δικά τους Γκουαντάναμο, ακόμα και σε πλοία σε διεθνή ύδατα. Δεν έχουν καμία σημασία οι δηλώσεις μεταμέλειας των Αμερικανών ούτε και ο συχνά προσχηματικός διάλογος για το μέλλον των φυλακών στο Γκουαντάναμο. Κάποτε θα κλείσουν. Οι στίχοι όμως θα μείνουν:

«Αλήθεια ξαναβγαίνει το χορτάρι μετά τη βροχή; Αλήθεια θα ξαναβγούν λουλούδια την άνοιξη; Αλήθεια θα ξαναπάνε τα πουλιά στα σπίτια τους;... Αλήθεια... Ταξιδεύω στα όνειρά μου...»

Οσάμα Αμπού Καντίρ.