Ελευθεροτυπία - Η εξ-άντληση των πετρελαιάδων

Το πετρέλαιο τελειώνει και η διαπίστωση ενοχλεί... Οταν ο Τζίμι Κάρτερ προσπάθησε στα τέλη της δεκαετίας του '70 να υποστηρίξει τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, γελοιοποιήθηκε από τα ΜΜΕ και οι Αμερικανοί δεν μπόρεσαν να ακούσουν ποτέ το μήνυμα του Peak Oil... (Φωτ. Ass. Press)

Από τότε η πετρελαιοβιομηχανία και οι πολιτικοί της υποστηρικτές κάνουν ό,τι μπορούν για να «υποβαθμίσουν» το μήνυμα ότι το πετρέλαιο είναι μια περιορισμένη πηγή και ότι θα εξαντληθεί κάποια μέρα. Γιατί να το έκαναν αυτό, άραγε; Προκειμένου να υπηρετήσουν την κοντόφθαλμη, βραχυπρόθεσμη επιδίωξη κέρδους. Το 2004, η Shell τελικά πιάστηκε να ψεύδεται αναφορικά με την ποσότητα των αποθεμάτων πετρελαίου της. Η εταιρεία «φούσκωσε» τη δηλωμένη ποσότητα των αποθεμάτων πετρελαίου της ώστε να διατηρήσει τις τιμές των μετοχών της υψηλές, διότι ποιος θέλει να επενδύσει σε μια εταιρεία -ή βιομηχανία- που ακολουθεί την πορεία των δεινοσαύρων;

Στο ζενίθ το 1972

Το 1972, τη στιγμή που η παραγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ άγγιξε το ζενίθ όλων των εποχών, μία ομάδα επιστημόνων από το ΜΙΤ δημοσίευσε μια μελέτη με την επωνυμία «Τα όρια της ανάπτυξης». Προέβλεψαν απότομη πτώση στους φυσικούς πόρους κάθε είδους και σχεδόν αμέσως άρχισαν να παρουσιάζονται διάφορα σενάρια: Κάποια ανέφεραν ότι θα ξεμείνουμε από πετρέλαιο πριν από το 2000 και κάποια άλλα έδειχναν να σημειώνεται το ζενίθ προς τα μισά του 21ου αιώνα. Αρκετοί ακαδημαϊκοί και πολιτικοί συμπεριφέρθηκαν στην ομάδα του ΜΙΤ σαν να ήταν Κασσάνδρες.

Αυτή η στρατηγική «δολοφονίας» του αγγελιαφόρου, του φορέα άσχημων ειδήσεων, γρήγορα διείσδυσε στην αμερικανική πολιτική. Ο Τζίμι Κάρτερ προσπάθησε στα τέλη της δεκαετίας του '70 να υποστηρίξει τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όμως γελοιοποιήθηκε από τα ΜΜΕ και οι Αμερικανοί καταναλωτές δεν μπόρεσαν να ακούσουν ποτέ το μήνυμα. Ο Ρόναλντ Ρίγκαν κέρδισε εύκολα την προεδρία και αμέσως έβγαλε τους συσσωρευτές ηλιακής ενέργειας από την ταράτσα του Λευκού Οίκου. Από τότε, το να μιλάς για όρια στην ανάπτυξη εθεωρείτο κάπως αγενές.

Σήμερα, παρά το ότι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, οι περισσότεροι πολιτικοί ακόμα αποφεύγουν τον όρο Peak Oil. Τα περισσότερα από τα ΜΜΕ ακόμη αντιμετωπίζουν τους υποστηρικτές του Peak Oil με σκεπτικισμό, χρησιμοποιώντας επίθετα όπως η «ακραία» και η «λεγόμενη» όταν πρόκειται να περιγράψουν τη θεωρία Peak Oil. Για να είμαστε σαφείς, ο όρος Peak Oil συχνά παρερμηνεύεται. Η ημερομηνία που ο κόσμος θα αγγίξει το Peak Oil δεν είναι η ημερομηνία που στην πραγματικότητα θα εξαντληθεί το πετρέλαιο, αλλά η ημερομηνία που θα πάψουμε να αυξάνουμε την παραγωγή.

Σε έναν κόσμο όπου 850 εκατ. άνθρωποι ακόμα πεινούν και 3 δισ. ζουν με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα, η στάσιμη παραγωγή πετρελαίου σημαίνει ένα τέλος στα αναπτυξιακά πρότυπα που είναι βασισμένα στην οικονομική ανάπτυξη. Ευτυχώς, ένα τεράστιο δίκτυο ανεξάρτητων πολιτών, ακαδημαϊκών και υπαλλήλων εταιρειών πετρελαίου που αποστάτησαν, εξακολουθεί να διερευνά την αλήθεια και να προσπαθεί να εκπαιδεύσει το κοινό για το Peak Oil. Μπορείτε να βρείτε τη δουλειά τους σε ιστοσελίδες όπως οι energybulletin.net και theoildrum.com.

Συνέδριο για το κλίμα

Αυτά τα δίκτυα δεν εξέθεσαν μόνο τις πραγματικές στατιστικές σχετικά με τους περιορισμούς στην παραγωγή πετρελαίου, αλλά άρχισαν να καταπιάνονται με το πώς θα έπρεπε να ανταποκριθεί ο κόσμος σε αυτήν τη δίχως προηγούμενο κρίση. Οι τολμηροί οπαδοί της Peak Oil συναντώνται στο Grand Rapids από σήμερα 30 Μαΐου έως την 1 Ιουνίου. Αφορμή το διεθνές συνέδριο με θέμα «το Peak Oil και η αλλαγή του κλίματος: μονοπάτια για τη συντήρηση». Ανάμεσά τους, οι πρωτεργάτες της κίνησης Peak Oil στο Κογκρέσο (περίπου 15 μέλη), οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές Ρόσκο Μπάρτλετ και Βέρνον Εχλερ και ο Δημοκρατικός Τομ Ούνταλ.

Μέχρι στιγμής κανένας από τους υποψηφίους για την προεδρία των ΗΠΑ δεν έχει κάνει αναφορά στο Peak Oil. Σε συζητήσεις σχετικές με ενεργειακά ζητήματα, οι Αμερικανοί πολιτικοί συνήθως χρησιμοποιούν ως πρόσχημα την ενεργειακή ασφάλεια, αναγνωρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν μόνο το 3% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου και προειδοποιούν ότι το περισσότερο από το υπόλοιπο ανήκει σε μη φιλικές ή ασταθείς κυβερνήσεις. Και οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικανοί πιστεύουν σε αυτήν την άποψη. Αυτήν την εκλογική περίοδο κάποιοι Δημοκρατικοί φαίνονται ακόμα πιο πρόθυμοι από τους Ρεπουμπλικανούς να παίξουν το χαρτί του «φόβου για το πετρέλαιο» και να προωθήσουν μέτρα αναποτελεσματικά ή εντελώς γελοία του τύπου «ελαφρύνσεις στα καύσιμα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες», κάτι που πρότεινε ο Τζον ΜακΚέιν και σιγόνταρε η Χίλαρι Κλίντον. Ο Μπάρακ Ομπάμα ξεχώρισε αντιστεκόμενος στην ιδέα.

Πολιτικές μεγαλοστομίες

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο Κογκρέσο έγιναν ένα σωρό ανόητες προτάσεις και από τις δύο μεριές. Οι Δημοκρατικοί θέλουν να πιεστούν οι Σαουδάραβες με εμπάργκο όπλων ώστε να εξαναγκαστούν να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί είναι υπέρ των γεωτρήσεων σε προστατευόμενες οικολογικά περιοχές (Αλάσκα), παρά το γεγονός ότι ακόμα και σε μέγιστη παραγωγή θα έφτανε μόνο το 2% της αμερικανικής ζήτησης σε πετρέλαιο. Αν αναρωτιέστε αν το Peak Oil θα μπορούσε να γίνει θέμα στις εκστρατείες των υποψηφίων για τις προεδρικές εκλογές, η απάντηση είναι ότι θα γίνει θέμα εάν το κάνουν οι υποψήφιοι. «Είναι σαν τον γρίφο με την κότα και το αβγό» είπε στην «Ουάσιγκτον Ποστ» η ερευνήτρια της Peak Oil Κέιτ Ουίλσον. «Στο βαθμό που οι ψηφοφόροι έχουν πληροφόρηση μέσω των ΜΜΕ, θα δείτε τους υποψηφίους να ακολουθούν. Αυτός είναι γενικά ο τρόπος που δουλεύει η αμερικανική πολιτική». *