Ελευθεροτυπία - Στέλνουν παρατηρητές για το αέριο

Υπάκουσαν στην πινακίδα.. (Reuters/Ognen Teofilov)

Η Ε.Ε. σχεδιάζει να στείλει παρατηρητές επί τόπου, αλλά αποφεύγει προς το παρόν την πολιτικοποίηση του όλου θέματος, επιμένοντας ότι πρόκειται για μια εμπορική διένεξη μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, που πρέπει να επιλυθεί με διμερείς διαπραγματεύσεις. Στο παιχνίδι, όμως, μπήκαν και οι ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι τώρα δεν είχαν εμφανιστεί επίσημα στο προσκήνιο...

Η απόφαση του Ρώσου πρωθυπουργού Βλαντιμίρ Πούτιν να διακόψει πλήρως την παροχή φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, μετά από σχετική εισήγηση του επικεφαλής της Gazprom Αλεξέι Μίλερ, θορύβησε έντονα τους Ευρωπαίους. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο είχε τηλεφωνική συνομιλία τόσο με τον Β. Πούτιν όσο και με την Ουκρανή πρωθυπουργό Ιουλία Τιμοσένκο και ζήτησε να ξαναρχίσει αμέσως η προμήθεια αερίου στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον αρμόδιο εκπρόσωπο της επιτροπής, η αξιοπιστία των κυβερνήσεων των δύο αυτών χωρών τίθεται υπό αμφισβήτηση εάν συνεχιστεί η εμπορική τους διένεξη εις βάρος των συμφερόντων της Ευρώπης.

Οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να σκληρύνουν τη στάση τους, διαπιστώνοντας ότι το παιχνίδι των δύο γειτόνων «δεν φταίω εγώ αλλά αυτός» ενδέχεται να συνεχιστεί για πολύ καιρό, τη στιγμή που ορισμένες χώρες όπως η Σλοβενία και η Βουλγαρία βρίσκονται, εν μέσω βαρύ χειμώνα, αντιμέτωπες με τεράστια προβλήματα λόγω της διακοπής του φυσικού αερίου. Εκτός από τις αυστηρές προειδοποιήσεις προς τις δύο πλευρές, κερδίζει έδαφος η ιδέα να σταλούν στην Ουκρανία Ευρωπαίοι παρατηρητές, προκειμένου να επιβλέψουν τη διέλευση του ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η ιδέα αυτή είχε απορριφθεί στην αρχή, διότι θεωρήθηκε ως μια έμμεση εμπλοκή της Ε.Ε. στη ρωσο-ουκρανική διένεξη. Με την επιδείνωση της κατάστασης, όμως, οι Βρυξέλλες είδαν τα πράγματα πιο ρεαλιστικά.

Από την άλλη πλευρά, είναι φανερό ότι η Ε.Ε. δεν επιθυμεί να πολιτικοποιήσει το όλο θέμα και συνεχίζει να το χαρακτηρίζει «εμπορική διένεξη» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, που πρέπει να λυθεί αμέσως μέσω διμερών διαπραγματεύσεων.

Ετσι, συνέρχονται σήμερα στις Βρυξέλλες, έπειτα από πρόσκληση της Κομισιόν, εκπρόσωποι της ρωσικής Gazprom, της Ουκρανικής Naftogaz, των κυβερνήσεων της Ρωσίας και της Ουκρανίας καθώς και της Ε.Ε., για να εξετάσουν πώς θα ξεμπλοκαριστεί η όλη κατάσταση. Στη συνέχεια, «θα δούμε πώς θα αναπτυχθούν οι παρατηρητές», διευκρίνισε από την Πράγα ο Ζ. Μπαρόζο, ο οποίος χαρακτήρισε από κοινού με την τσεχική προεδρία «απαράδεκτη» την ομηρία των ευρωπαϊκών χωρών από τη Μόσχα και το Κίεβο.

Ο Τσέχος πρωθυπουργός Μίρεκ Τοπολάνεκ δήλωσε από την πλευρά του ότι εάν συνεχιστεί και σήμερα η διακοπή της ροής φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, «θα υπάρξει αυστηρή παρέμβαση της Ε.Ε.», χωρίς να διευκρινίσει ποια θα είναι η μορφή της. «Η Πέμπτη είναι η ημέρα-κλειδί για τις αποφάσεις που θα πάρουμε», είπε ο προεδρεύων των 27, ο οποίος δεν απέκλεισε να συνέλθει εκτάκτως τη Δευτέρα το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, «εάν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση»...

Στο μεταξύ, βγήκαν από το καβούκι τους οι ΗΠΑ, οι οποίες εξέφρασαν την ανησυχία τους για τη διακοπή της ροής του ρωσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας προς την Ευρώπη. «Είναι ένα πολύ ανησυχητικό γεγονός» δήλωσε από τη βελγική πρωτεύουσα ο Αμερικανός υφυπουργός για τα ευρωπαϊκά θέματα Νταν Φράιντ, για τον οποίον η διακοπή αυτή «θα οδηγήσει σε κρίση χώρες όπως η Βουλγαρία και η Σλοβακία». Οι ΗΠΑ, πρόσθεσε, «συμφωνούν με την Ε.Ε. ότι η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη». Και εξέφρασε την ανησυχία του για το ενδεχόμενο πολιτικής ανάμιξης σε ένα θέμα «καθαρά εμπορικό» του Ρώσου πρωθυπουργού Β. Πούτιν. *