Ελευθεροτυπία - Σε ευρωεπιτήρηση για τις φυλακές

Τα μέλη της επιτροπής κατά των βασανιστηρίων (CPT) έχουν επαφές με στελέχη των υπουργείων Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, ζητούν στοιχεία για τις φυλακές και τους κρατούμενους, επισκέπτονται σωφρονιστικά καταστήματα και κέντρα κράτησης, σε μια προσπάθεια να ερευνήσουν καταγγελίες για βίαιη ή εξευτελιστική συμπεριφορά σωφρονιστικών υπαλλήλων και αστυνομικών.

Αυτό που τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι και το αν η ελληνική κυβέρνηση υλοποίησε τις προηγούμενες δεσμεύσεις της και εάν συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της Επιτροπής, όπως αυτές διατυπώνονται στην πρόσφατη έκθεση-καταπέλτη που συνέταξε.

Και είναι αλήθεια ότι έκθεση εκείνη επιβεβαίωσε πλήρως τη μαύρη εικόνα του ελληνικού σωφρονιστικού συστήματος. Δημοσιεύθηκε στο τέλος του περασμένου χρόνου και απέδειξε ότι τα τελευταία πέντε χρόνια, δηλαδή την περίοδο 2001-2005, δεν άλλαξε τίποτε προς το καλύτερο στις ελληνικές φυλακές.

Και αυτό παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις της σημερινής κυβέρνησης και ιδίως του αρμόδιου υπουργού Δικαιοσύνης Αν. Παπαληγούρα, για πολιτικές επανένταξης των κρατουμένων και άνοιγμα των φυλακών στην κοινωνία.

Η επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης διαπιστώνει πλήρη απουσία τέτοιου είδους πολιτικών, θεωρεί ανεπαρκή τα προγράμματα αποκατάστασης των τοξικομανών κρατουμένων και εισηγείται εναλλακτικές πολιτικές σωφρονισμού που θα περιορίσουν την αθρόα είσοδο νέων κρατουμένων στις φυλακές. Με μελανά χρώματα περιγράφει επίσης τις συνθήκες υπερπληθυσμού στις φυλακές, τα κρούσματα των ανεξέλεγκτων βίαιων συμπεριφορών μεταξύ των εγκλείστων αλλά και τον προβληματικό τρόπο επικοινωνίας των κρατουμένων με τον έξω κόσμο, ιδίως όπου δεν υπάρχει άμεση επαφή αλλά μεσολαβεί γυάλινο διαχωριστικό τείχος (φυλακές Κορυδαλλού).

Αναλυτικά στην έκθεση:

*Καταγράφονται περιστατικά εκφοβισμού και βίας μεταξύ κρατουμένων. Στη φυλακή Χίου, ομάδα φυλακισμένων εμφανίζεται να δρα ανενόχλητη επιβάλλοντας τις επιθυμίες της στους άλλους. Μία εβδομάδα μετά την επίσκεψη της επιτροπής έγινε ένα σοβαρό μαχαίρωμα μεταξύ κρατουμένων.

*Στις ανδρικές φυλακές Κορυδαλλού παρατηρείται ένταση μεταξύ διαφόρων ομάδων κρατουμένων, κυρίως αλλοδαπών. Στο Ψυχιατρείο κρατουμένων αναφέρεται ακόμη και σεξουαλική βία.

*Καταγγελία για κακομεταχείριση αρκετών γυναικών κρατουμένων από άνδρα υπάλληλο (χαστούκι) έγινε στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού. Οι κρατούμενες διαμαρτύρονται επίσης για συστηματικό έλεγχο στα απόκρυφα σημεία του σώματός τους κάθε φορά που επιστρέφουν στη φυλακή, κάτι που πρέπει να γίνεται κατ' εξαίρεση και από ειδικό γιατρό, λέει η επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης.

*Μεγάλος αριθμός κρατουμένων κατήγγειλε ότι υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε παράνομες ουσίες, εντός του νοσοκομείου των κρατουμένων.

*Παρατηρείται περιορισμένη εμβέλεια των προγραμμάτων αποκατάστασης τοξικομανών και ζητείται επέκτασή τους σε όλους.

*Κρίνεται απαράδεκτο να κρατούνται 3-4 άτομα σε 9,5 τ.μ. ενός κελιού. Προτείνεται να κρατούνται το πολύ δύο άτομα σε κάθε κελί.

*Παρατηρείται ανεπαρκής ιατρική φροντίδα και χαμηλό επίπεδο προσωπικού, σε όλες τις φυλακές.

*Σημειώνεται η απουσία παραγωγικών και χρήσιμων δραστηριότητων για τους κρατούμενους στις περισσότερες φυλακές της χώρας. Η μεγάλη πλειονότητα των κρατουμένων τριγυρνά όλη μέρα χωρίς σκοπό. Η μόνη απασχόλησή της είναι η τηλεόραση και η παρέα με άλλους.

*Εμπόδια υπάρχουν και στην επικοινωνία των κρατουμένων με τον έξω κόσμο. Στη φυλακή Χίου υπάρχει ένα καρτοτηλέφωνο για 160 κρατούμενους γεγονός που προκαλεί εντάσεις, ενώ στις φυλακές Κορυδαλλού δεν υπάρχει άμεση επαφή με τους συγγενείς τους κατά το επισκεπτήριο, καθώς μεσολαβεί διαχωριστικό γυαλί, και ούτε επικοινωνία μέσω τηλεφώνου.