Ελευθεροτυπία - Ο blogger που πήρε βραβείο Πολκ και έδιωξε υπουργό

Κέρδισε ένα Βραβείο Τζορτζ Πολκ με αφορμή ένα δικαστικό ρεπορτάζ σχετικά με την κάλυψη της απόλυσης των 8 εισαγγελέων των ΗΠΑ και έγινε πρωτοσέλιδο στις μεγαλύτερες εφημερίδες της χώρας. «Το επίμονο ερευνητικό ρεπορτάζ προκάλεσε το ενδιαφέρον των παραδοσιακών ειδησεογραφικών μέσων και οδήγησε στην παραίτηση του υπουργού Δικαιοσύνης, Αλμπέρτο Γκονσάλες», έγραψε σχετικά η ανακοίνωση της επιτροπής των βραβείων Πολκ.

Ο Τζόσουα Μάρσαλ δεν ανήκει σε κάποιον παραδοσιακό ειδησεογραφικό οργανισμό. Η ιστοσελίδα του (www.talkingpointsmemo.com) είναι η πρώτη διαδικτυακή επιχείρηση που κέρδισε το βραβείο Πολκ (παρ' όλο που το 2003, ένα βραβείο για διαδικτυακό ρεπορτάζ δόθηκε στο Centre for Public Integrity) και ένα από τα πιο σημαντικά σε επιρροή πολιτικά blogs στις ΗΠΑ.

Online ρεπορτάζ

Ο Μάρσαλ αναγνωρίστηκε για ένα στιλ online ρεπορτάζ που επεκτείνει πολύ τον ορισμό του blogging. Και λειτουργεί εντελώς διαφορετικά από τον σχολιαστή ειδήσεων που φοράει τις πιζάμες του και πίνει σιγά σιγά τον καφέ του. Εχει μια αίθουσα ειδήσεων στο Μανχάταν και 7 ρεπόρτερ για την ιστοσελίδα του -συμπεριλαμβανομένων και δύο στην Ουάσιγκτον. Παρ' όλα αυτά, ο Μάρσαλ δεν αποφεύγει να δηλώσει ότι είναι blogger. «Μας θεωρώ δημοσιογράφους. Το μέσο στο οποίο εργαζόμαστε είναι το blogging», είπε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «New York Times». «Εχουμε, ας πούμε, απελευθερωθεί από το πρότυπο των ξεχωριστών άρθρων που έχουν μια αρχή και ένα τέλος. Αντί για αυτό, υπάρχει μια συνεχόμενη σειρά ανταποκρίσεων».

Πριν από 7 χρόνια ο Μάρσαλ ήταν υποψήφιος για διδακτορικό στη Νεότερη Αμερικανική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Μπράουν, συντάκτης ενός φιλελεύθερου περιοδικού, του «American Prospect», και ένας νέος blogger. Είχε ξεκινήσει το blog ως τρόπο έκφρασης των ιδεών του καθώς και για να παρακολουθήσει την εξέλιξη της εκλογικής νοθείας του 2000 στη Φλόριντα. «Εάν είχα βρει αμέσως μια θέση ανάμεσα στους υπαλλήλους του περιοδικού "New Yorker", πιθανότατα να μην το είχα κάνει», είπε στους «Times» ο Μάρσαλ για τη μετανάστευσή του στην πλήρους απασχόλησης online δημοσιογραφία.

Εκείνη την περίοδο φαίνεται ότι ακολούθησε ένα επιχειρηματικό πρότυπο αλλιώτικο από εκείνο των άλλων ιδρυτών πολλών διαδικτυακών τόπων: ξεκίνησε σαν πολύ μικρή επιχείρηση. Καθώς αυξάνονταν το κοινό, ζήτησε από τους αναγνώστες δωρεές και δεχόταν διαφημίσεις. Καθώς οι δωρεές και οι διαφημίσεις αυξάνονταν, προσέλαβε ρεπόρτερ και άλλα στοιχεία.

Οι διαφημίσεις ήρθαν το φθινόπωρο του 2003, όταν οι συνειδητοποιημένοι πολιτικά χρήστες του Ιντερνετ άρχισαν να επικεντρώνουν την προσοχή τους στην απουσία όπλων μαζικής καταστροφής στο Ιράκ.

«Θυμάμαι ότι υπήρχαν μέρες αιχμής με 60.000 αναγνώστες, κάτι το οποίο ήταν απίστευτο. Οι διαφημίσεις άρχισαν να μου αποφέρουν ένα σχετικά αξιοπρεπές εισόδημα σχετικά γρήγορα». Λίγο αργότερα υπήρχε η πρώτη συλλογή πόρων για την κάλυψη του κόστους του ρεπορτάζ για τις προκριματικές εκλογές του 2004 στο Νιου Χαμσάιρ. Απέφερε 6.000 δολάρια σε περίπου 24 ώρες. Υπήρξαν πόροι το 2005 για τη δημιουργία καινούργιων σχεδίων: το ΤΡΜ cafe (tpmcafe.talkingpointsmemo.com), όπου οι αναγνώστες και οι ειδικοί μπορούν να συζητούν πολιτικά ζητήματα και το TPMMuckraker (tpmmuckraker.talkingpointmemo-.com), η ιστοσελίδα που δεν συμπεριλήφθηκε μέχρι πρόσφατα στον κατάλογο αλληλογραφίας του υπουργείου Δικαιοσύνης. Ολα υπάγονται σήμερα στην ΤΡΜ Media.

«Το βασικό πρότυπο είναι ότι είμαστε μια εταιρεία που στηρίζεται στις διαφημίσεις», λέει στους «Times». «Συχνά, όταν θέλουμε να επεκταθούμε σημαντικά, απευθυνόμαστε στους αναγνώστες». Η κυκλοφορία εξακολούθησε να αυξάνεται. Ο Μάρσαλ υποστηρίζει ότι κατά μέσο όρο, τους τελευταίους 18 μήνες, οι ιστοσελίδες του είχαν ημερησίως 400.000 επισκέψεις. Το νούμερο που έβαλε για μεμονωμένους επισκέπτες κάθε μήνα ήταν 750.000 (σχεδόν το 60% της κυκλοφορίας του αριστερού περιοδικού «The Nation»).

Ο 39χρονος blogger δεν θέλει να αποκαλύψει την οικονομική απόδοση της εταιρείας του. Οταν ερωτήθηκε σχετικά με τον μισθό του, είπε: «Εχω καλύτερο εισόδημα από ό,τι όταν ήμουν ελεύθερος επαγγελματίας». Επειτα, ύστερα από πίεση, προσέθεσε ότι «πιθανότατα να βγάζω τόσα όσα βγάζουν, στην περιοχή, επιτυχημένοι δημοσιογράφοι στον τομέα της πολιτικής».

Η δουλειά του διαφέρει όμως από εκείνη των μεγάλων εφημερίδων και των πολιτικών ρεπόρτερ της τηλεόρασης. Συχνά περιλαμβάνει ένα συνδυασμό της δουλειάς άλλων με το αρχικό ρεπορτάζ του προσωπικού του και συμβουλές από ένα ιδιαιτέρως εμπλεκόμενο αναγνωστικό κοινό. Στην περίπτωση των εισαγγελέων των ΗΠΑ, η Talking Points Memo έκανε αναφορές σε πολλά τοπικά άρθρα σχετικά με τους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς που έφυγαν διά της βίας από τα γραφεία τους και δημιούργησε μια εθνική εικόνα για τους αναγνώστες του. Η ιστοσελίδα «συνδύασε τα στοιχεία και ανακάλυψε ένα σχέδιο που απομάκρυνε τους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς από τη θέση τους επειδή απέτυχαν να εκτελέσουν τις διαταγές της κυβέρνησης Μπους», ανέφεραν χαρακτηριστικά τα βραβεία Πολκ.

Ο Νταν Κένεντι, κριτικός των ΜΜΕ, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Northeastern, παρακολουθεί την ιστοσελίδα από το ξεκίνημά της. Αυτό που κάνει η Talking Points Memo, είπε, «είναι διαφορετικό είδος δημοσιογραφίας, βασισμένο στην ιδέα ότι οι αναγνώστες μου γνωρίζουν περισσότερα από ό,τι εγώ». Γράφοντας σε ένα blog για τους φοιτητές δημοσιογραφίας του, ο Κένεντι αποκάλεσε την ανακοίνωση του βραβείου Πολκ «ημέρα-ορόσημο για ένα συγκεκριμένο είδος δημοσιογραφίας».

«Φώτιζε» αδιάκοπα

Η Talking Points Memo, είπε, «έριχνε αδιάκοπα φως σε εκείνα που οι άλλοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί αποκάλυπταν και παρακολουθούσε την ανάδειξη σχεδίων που δεν ήταν υποχρεωτικά εμφανή σε εκείνους που απλώς κάλυπταν ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας». Και προσέθεσε: «Αυτό είναι να έχεις πηγή το πλήθος των ρεπορτάζ που βασίζονται στη δουλειά πολλών ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των αναγνωστών σου».

Ο Τζόσουα Μάρσαλ έχει πολλούς θαυμαστές από τους επικριτές της κυβέρνησης Μπους -και online αλλά και offline. Η Ναν Αρον, πρόεδρος της Alliance Justice, μιας φιλελεύθερης ομάδας νομικών υποθέσεων στην Ουάσιγκτον, είπε: «Υπάρχουν μερικές ιστορίες όπως οι εισαγγελείς των ΗΠΑ που μπορεί να μην είχαν βγει ποτέ στο φως εάν δεν το είχε επιδιώξει η ΤΡΜ με τον τρόπο που το έκανε. Τώρα βασιζόμαστε στο ΤΡΜ και σε άλλα blogs προκειμένου να κάνουν την ερευνητική δουλειά που συνήθιζαν να κάνουν οι ρεπόρτερ».

Ο Ελληνοαμερικανός γκουρού των bloggers στις ΗΠΑ, Μάρκος Μουλίτσας, ιδρυτής του blog Daily Kos, που είναι ένας από τους φανατικότερους οπαδούς του Μάρσαλ, προέβλεψε: «Μπορεί να χρειαστεί μια δεκαετία, όμως, ο Τζος θα κερδίσει το βραβείο Πούλιτζερ κάποια μέρα». Δεν θα είναι όμως φέτος.

Ο Σιγκ Γκίσλερ, ο υπεύθυνος των βραβείων Πούλιτζερ, σε δηλώσεις του είπε ότι τα online άρθρα μπορούν να συμμετέχουν στην ψηφοφορία για τα βραβεία, όμως πρέπει να έχουν δημοσιευτεί σε μια ιστοσελίδα εβδομαδιαίας ή ημερήσιας εφημερίδας. «Μια ανεξάρτητη ιστοσελίδα δεν πληροί τις προϋποθέσεις».