Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

Η... σπαστική κολίτιδα

Γράφει ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΚΟΥΤΣΟΥΝΟΠΟΥΛΟΣ γαστρεντερολόγος, συνεργάτης στην «Αθηναϊκή Κλινική»

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, που αναφέρεται και ως σπαστική κολίτιδα, ιδιοπαθής δυσκοιλιότητα ή νευρογενής διάρροια, είναι μια κινητική διαταραχή της λειτουργίας του κατώτερου πεπτικού συστήματος και εμφανίζεται, κυρίως, ως αλλαγή του ρυθμού κένωσης του εντέρου με διάρροια ή δυσκοιλιότητα και κοιλιακό πόνο.

Η συχνότητά του είναι αρκετά υψηλή στον γενικό πληθυσμό και υπολογίζεται στο 25-30% των ατόμων που προσέρχονται στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, ενώ η απώλεια σε εργατικές ώρες προσεγγίζει εκείνη των πασχόντων από κοινό κρυολόγημα. Επιπρόσθετα, το κόστος των κλινικο-εργαστηριακών εξετάσεων που χρειάζονται για τον αποκλεισμό κάποιου σοβαρού νοσήματος υπογραμμίζει το μέγεθος του προβλήματος στη δημόσια υγεία και τη δυσκολία στη διάγνωσή του.

Παρουσιάζεται συχνότερα στις γυναίκες παρά στους άντρες ηλικίας 20-50 χρόνων σε σχέση 2: 1, συνηθέστερα υψηλού μορφωτικού και κοινωνικού επιπέδου, ενώ η διαδρομή του, που είναι χρόνια, χαρακτηρίζεται από περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Τα αίτια

Ποια είναι, όμως, τα αίτια που πυροδοτεί το ΣΕΕ; Πρωταρχικά, πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι δεν οφείλεται σε προσβολή του οργανισμού από εξωτερικούς παράγοντες, όπως ιοί ή βακτηρίδια. Οι παράγοντες που φαίνεται να ενοχοποιούνται είναι ψυχολογικής φύσης και συνδυάζονται συχνότερα με ένα δυσάρεστο προσωπικό γεγονός, π.χ. θάνατο προσφιλούς ατόμου, διαζύγιο, απώλεια εργασίας, σεξουαλική κακοποίηση, και γενικότερα με καταστάσεις που δημιουργούν στρες και αυξάνουν το επίπεδο του άγχους ή δημιουργούν κατάθλιψη ή μειώνουν την αυτοεκτίμηση. Ετσι, λοιπόν, στο ΣΕΕ το έντερο δείχνει μια παθολογική ευαισθησία, που εκφράζεται με αύξηση ή μείωση της κινητικότητάς του και κοιλιακό πόνο, ιδίως κατά τη δίοδο της τροφής μετά τη διαδικασία της πέψης.

Τα συμπτώματα

Κύρια συμπτώματα-κριτήρια που βοηθούν τον ειδικό να προσεγγίσει το ΣΕΕ και να το διαχωρίσει από άλλα γαστρεντερολογικά νοσήματα είναι:

1) διάταση της κοιλίας,

2) αναφερόμενα επεισόδια κοιλιακού πόνου,

3) υποχώρηση του κοιλιακού άλγους με την κένωση,

4) συχνότερη αφόδευση και πιο μαλακά κόπρανα με την έναρξη του πόνου,

5) αίσθηση μη πλήρους κένωσης του εντέρου και παρουσία βλέννης στα κόπρανα.

Το 90% των πασχόντων από ΣΕΕ εμφανίζει τουλάχιστον τρία ή και περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα. Ο κοιλιακός πόνος παρουσιάζεται σταθερός ή κολικοειδής ή βύθιος και εντοπίζεται συνηθέστερα στην κάτω και αριστερή κοιλία, είναι πιο συχνός με τα γεύματα και κατά κανόνα δεν ξυπνά τον ασθενή. Οι διάρροιες αποτελούνται βασικά από κενώσεις μικρού όγκου που σπάνια είναι περισσότερες από τρεις το 24ωρο. Η δυσκοιλιότητα ορίζεται ως μία κένωση σε διάστημα μεγαλύτερο των τριών ημερών από την προηγούμενη, ενώ τα κόπρανα έχουν σκληρή σύσταση και πολλές φορές μικρή διάμετρο. Συνοδά συμπτώματα από το ανώτερο πεπτικό (οισοφάγος-στόμαχος), που σπανιότερα υπάρχουν, είναι: ναυτία, έμετος, δυσκολία στην κατάποση, αίσθημα στομαχικού κορεσμού μετά τη λήψη μικρής ποσότητας τροφής.

Τέλος, συμπτώματα που δεν σχετίζονται με το πεπτικό, εμφανίζονται με άλλη συχνότητα και είναι: αίσθηση εύκολης κόπωσης, πονοκέφαλος, οσφυαλγία, συχνουρία, πόνος κατά τη σεξουαλική συνεύρεση. Η διάγνωση του ΣΕΕ δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο από θετικά συμπτώματα-κριτήρια αλλά, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, θα πρέπει να στηριχθεί στον αποκλεισμό άλλων οργανικών παθήσεων που συμπεριφέρονται παρόμοια με αυτό το σύνδρομο. Ετσι η λεπτομερειακή λήψη ιστορικού, η κλινική εξέταση, ο αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος θεωρούνται απόλυτα απαραίτητα εργαλεία, ενώ η εξέταση των κοπράνων για παρουσία αίματος, παρασίτων ή βακτηριδίων και η ενδοσκόπηση του παχέος εντέρου ολοκληρώνουν την ιατρική προσέγγιση και τεκμηριώνουν τη λεγόμενη εξ αποκλεισμού διάγνωση. *