Ελευθεροτυπία - Μετά τους Αρμένιους σφήνα Αράβων για παραίτηση του Ειρηναίου

Οι εργασίες της συνδιάσκεψης άνοιξαν χθες με τίτλο «Ορίζοντες του ισλαμικο-χριστιανικού διαλόγου στο σύγχρονο κόσμο», ενώ σε αυτές συμμετέχουν η ορθόδοξη κοινότητα της Ιορδανίας, το Ιδρυμα για την Ενότητα των Ορθόδοξων Λαών (από τη Ρωσία), η ορθόδοξη κοινότητα του Ισραήλ και των παλαιστινιακών εδαφών, καθώς και ο μητροπολίτης Φιλαδελφείας Βενέδικτος.

Το προεδρείο των ορθόδοξων κοινοτήτων, που βρίσκονται υπό τη σκέπη του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων, έχει εδώ και εβδομάδες εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας και ήδη πριν μεταβεί στο Αμμάν για τη συνδιάσκεψη φέρεται να είχε καταλήξει στις ενέργειες στις οποίες θα προβεί.

Το πρόβλημα το οποίο είχε ανακύψει στα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας, αφορούσε όχι το πόσο πιεστικές θα είναι οι αποφάσεις που θα λάβουν για το Πατριαρχείο και τον ηγέτη αυτού, αλλά το αν θα δρομολογήσουν τις εξελίξεις προς μια τέτοια κατεύθυνση που να έχουν ως αποτέλεσμα την ουσιαστική και ενεργό παρουσία των Αράβων κληρικών στην Ιεραρχία.

Οι ορθόδοξες κοινότητες που υπάγονται στο Πατριαρχείο, παρά το γεγονός ότι δεν είναι πολλές στον αριθμό, εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις στην προσέγγιση των πραγμάτων και κυρίως στο σχεδιασμό για τις ενέργειες στις οποίες θα έπρεπε να προχωρήσουν.

Για παράδειγμα, με βάση τις εκτιμήσεις των ίδιων των εκπροσώπων τους, οι τάσεις που έχουν διαμορφωθεί είναι δύο και αφορούν την ανάληψη πρωτοβουλιών στα ακόλουθα επίπεδα.

Ο Νόμος του 1958

Η πρώτη ομάδα -συγκεντρώνει ποσοστό σχεδόν 50%- είναι εκείνη που συμμετέχει πλειοψηφικά στη συνδιάσκεψη του Αμμάν και ζητά την άμεση παραίτηση του Πατριάρχη των Ιεροσολύμων κ. Ειρηναίου και την επαναφορά σε ισχύ του νόμου 27 του 1958 - αφορά τη συμμετοχή των Αράβων κληρικών στα κοινά της Ιεραρχίας.

Τα δύο παραπάνω αιτήματα αναμένεται ότι -μετά την επιστροφή της αντιπροσωπείας από την Ιορδανία- θα αποσταλούν με τη μορφή επιστολής με το χαρακτήρα του κατεπείγοντος στις κυβερνήσεις της Ιορδανίας, της Ελλάδας και την Παλαιστινιακή Αρχή, ενώ για τις προθέσεις των κοινοτήτων φέρεται να έχει ενημερωθεί το προξενείο των Ιεροσολύμων το οποίο ωστόσο αποφεύγει να παρέμβει επί του θέματος - ακόμα και με μια δήλωση η οποία θα είχε ως στόχο να αποκλιμακώσει την κατάσταση.

Η θέση που εκφράζει η συγκεκριμένη ομάδα, σύμφωνα με θρησκευτικούς αναλυτές στα Ιεροσόλυμα, εκτιμάται πως κινείται στο πλαίσιο της εξομάλυνσης της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί με στόχο την επαναφορά του καθεστώτος λειτουργίας του Πατριαρχείου στη βάση των αρχών και των νόμων του 1958.

Η άποψη αυτή -σύμφωνα με την ίδια πηγή- χαρακτηρίζεται ως μετριοπαθής και αν κάποιος εξετάσει την εναλλακτική που αντιπροτείνουν οι της αντίπαλης ομάδας, γίνεται απόλυτα κατανοητό τι ακριβώς επιθυμούν οι σκληροπυρηνικοί.

Κατ' αρχήν συμφωνούν σε ό,τι αφορά την παραίτηση του Πατριάρχη και ζητούν βεβαίως την ενεργό συμμετοχή Αράβων κληρικών σε Ιεραρχία και Σύνοδο.

Πέραν όμως αυτών, επιχειρούν να χειραγωγήσουν τις εξελίξεις μέσα από μια σειρά προτεινόμενων πρωτοβουλιών, οι οποίες κατά τη γνώμη τους θα επιφέρουν το επιθυμητό για αυτούς αποτέλεσμα σε χρόνο μικρότερο από ό,τι αν μείνουν στις διαπραγματεύσεις.

Τι σημαίνει αυτό;

Πολύ απλά, κατάληψη των μοναστηριών, τοποθέτηση πλακάτ με τα αιτήματά τους στους εξωτερικούς χώρους και κινητοποίηση του ποιμνίου στο μέγιστο βαθμό, ώστε μέσα από μια δυναμική αντιπαράθεση με την ηγεσία του Πατριαρχείου να αποσπάσουν τα μέγιστα.

Της δεύτερης αυτής ομάδας -το ποσοστό τους εκτιμάται στο 30%- φέρεται να ηγούνται άτομα τα οποία βρίσκονται κοντά στη νέα εκλεγμένη ηγεσία των Παλαιστινίων - οι οποίοι προς το παρόν δεν παίρνουν θέση, παρακολουθούν όμως τα τεκταινόμενα ζυγίζοντας πιθανές αντιδράσεις και τα αποτελέσματα αυτών.

Στην παρούσα φάση πάντως η Παλαιστινιακή Αρχή έχει τόσα προβλήματα να επιλύσει στο εσωτερικό και κυρίως στο μέτωπο που έχει με τις ισλαμικές οργανώσεις και την αποκατάσταση του ελέγχου στη Γάζα, που θα ήταν μάλλον υπερβολή η ανάληψη πρωτοβουλιών για λογαριασμό των σκληροπυρηνικών από τις θρησκευτικές κοινότητες, ενώ σκεπτική, με μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων, εμφανίζεται η Ιορδανία.

Αυτό που πλέον αναμένεται στην Ιερουσαλήμ είναι -πέρα από την κοινοποίηση της απόφασης στο Πατριαρχείο και στις κυβερνήσεις των χωρών που προαναφέραμε- η αντίδραση του Πατριαρχείου και του Πατριάρχη του ίδιου για ένα ζήτημα που κανένας από το στενό του περιβάλλον δεν δείχνει να έχει εκτιμήσει στον πρέποντα βαθμό.