Ελευθεροτυπία - Διατροφή: Πώς να μην τρώμε ...παραμύθια

Μαζί με τους συνεργάτες του ανέτρεψαν τη διατροφική πυραμίδα και κατέρριψαν τον μύθο περί μη κατανάλωσης λίπους. Ο δρ Γουόλτερ Γουίλετ, πρόεδρος της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, βρίσκεται στη χώρα μας και μίλησε στην «Ε» για το πώς θα παραμείνουμε υγιείς ακολουθώντας απλά βήματα.

Ο καθηγητής μετείχε σε επιστημονική εκδήλωση που διοργάνωσε το Ιδρυμα «Αριστείδης Δασκαλόπουλος» με θέμα «Σεμινάριο διατροφής και μεταβολισμού του Harvard - η μεσογειακή διατροφή στον 21ο αιώνα». Στόχος του σεμιναρίου ήταν η παρουσίαση των νεότερων επιστημονικών εξελίξεων σε θέματα που αφορούν την καταγραφή της επίδρασης της διατροφής και της σωματικής δραστηριότητας, την πρόληψη και θεραπεία πολλών ασθενειών. Τα αποτελέσματα; Ιδού, διά στόματος δρος Γουίλετ.

Γουόλτερ Γουίλετ: Μην αφήνετε τη μοντέρνα βιομηχανία τροφίμων να σας παραμυθιάζει

**Η πυραμίδα διατροφής άλλαξε. Γιατί; Τι κάναμε λάθος τόσα χρόνια και τι μας προτείνετε τώρα;

**«Η πυραμίδα έπρεπε ν' αλλάξει, γιατί τα επιστημονικά δεδομένα και αποτελέσματα το υπαγόρευσαν. Η παλιά πυραμίδα έλεγε στους ανθρώπους να αποφεύγουν όλα τα είδη λίπους και την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας υδρογονανθράκων. Εγινε πλέον σαφές ότι κάποια είδη λίπους όχι μόνο δεν βλάπτουν, αλλά είναι και ευεργετικά!».

**Δηλαδή οι προηγούμενες διατροφικές συστάσεις απέτυχαν;

**«Σε ένα βαθμό ναι, γιατί απέτυχαν να διαχωρίσουν τα υγιεινά από τα μη υγιεινά είδη υδατανθράκων και λιπών. Συγκεκριμένα, ανακαλύψαμε ότι τα ακόρεστα λίπη έχουν ευεργετικές μεταβολικές επιδράσεις και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και διαβήτη τύπου 2. Αντικαθιστώντας λοιπόν με ακόρεστα λιπαρά τα κορεσμένα και τρανς λίπη, θα έχουμε διπλό όφελος. Επίσης, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση προϊόντων από δημητριακά ολικής άλεσης και υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες μειώνει επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης των παραπάνω νόσων. Αλλωστε, πρόσφατες αναλύσεις δείχνουν ότι οι προσεκτικές αλλά μετρημένες αλλαγές στο διαιτολόγιο, μαζί με τη σωματική δραστηριότητα και την αποφυγή του καπνίσματος, μπορούν να προλάβουν την πλειονότητα περιπτώσεων καρδιοπάθειας, διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων μορφών καρκίνου».

**Θα επικαλεστώ τη μακρόχρονη εμπειρία σας και θα ρωτήσω εάν τελικά οι πολίτες σάς ακούνε. Ακολουθούμε τελικά τις συστάσεις των ειδικών;

**«Οχι όλοι, αλλά αρκετοί. Ξέρετε, υπάρχουν πολλοί που ενδιαφέρονται για την υγεία τους. Βεβαίως υπάρχουν κι αυτοί που δεν θα μπορούσαν να ενδιαφέρονται λιγότερο... Και αυτοί που είναι στο άλλο άκρο και δοκιμάζουν οτιδήποτε ακούνε πριν καν αποδειχθεί. Εχουμε δει ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι αλλάζουν τις διατροφικές τους συνήθειες προς την υγιεινή κατεύθυνση».

**Είναι εφικτό με τους ρυθμούς ζωής που ακολουθούμε να τρεφόμαστε σωστά; Υπάρχει πραγματικά χρόνος γαι την εύρεση σωστών υλικών και την προετοιμασία υγιεινού γεύματος;

**«Αυτό, πραγματικά, είναι πρόβλημα, αλλά πιστεύω ότι μπορούμε να ζούμε υγιεινά. Υπάρχουν πολλές επιλογές που μπορούμε να ακολουθήσουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Για παράδειγμα, ακόμα και τα φαστ φουντ πουλάνε πλέον σαλάτες τις οποίες μπορείτε να φάτε αντί για πλαστικές πατάτες τηγανητές. Μη μου πείτε ότι δεν έχετε πέντε λεπτά να φάτε δημητριακά ολικής άλεσης εμπλουτισμένα με ξερά φρούτα και γάλα το πρωί...».

**Οι περισσότεροι όμως είναι και τα μεσημέρια στο γραφείο...

**«Στην Ελλάδα έχετε το πλεονέκτημα της ταβέρνας, απ' όπου μπορείτε να παραγγείλετε αυτήν την εξαιρετική χωριάτικη σαλάτα».

**Σκέτη;

**«Με λίγο ψωμί κατά προτίμηση ολικής άλεσης».

**Οι περισσότεροι θα πουν ότι αυτό δεν είναι πραγματικό φαγητό...

**«Εάν το πρωινό είναι πλήρες και δεν φάτε το μεσημεριανό μετά τις 3, η σαλάτα θα σας καλύψει εάν εννοείτε ότι θα πεινάσετε».

***Απλά, πολλές φορές αυτό που εσείς οι ειδικοί μάς λέτε ότι είναι υγιεινό, εμείς δεν το θεωρούμε φαγητό... Για παράδειγμα, στην Ελλάδα η σαλάτα είναι συνοδευτικό. Εννοώ ότι άλλα είναι αυτά που πρέπει να φάμε και αλλά αυτά που θέλουμε.

**«Οι επιλογές σήμερα είναι τόσες πολλές, οπότε αυτό δεν μπορώ να το δεχτώ. Ιδιαίτερα σ' αυτή τη χώρα, που έχετε άφθονο το ελαιόλαδο, τα λαχανικά και τα φρούτα. Χθες έφαγα σε μια ταβέρνα γίγαντες. Ηταν εξαιρετικοί. Αυτό δεν μπορείτε να το φτιάξετε ή να το παραγγείλετε;».

**Να προτιμάμε βιολογικά προιόντα;

**«Δεν θα το έλεγα... Δεν χρειάζετε να ξοδεύετε τόσα χρήματα».

***Και τα φυτοφάρμακα;

**«Δεν ανησυχώ. Δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν ότι οι ποσότητες φυτοφαρμάκων είναι τέτοιες που μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα».

***Εχετε έρθει πολλές φορές στην Ελλάδα. Εχετε δοκιμάσει σουβλάκι;

**«Βεβαίως. Είναι όμως λίγο ανθυγιεινό γιατί είναι χοιρινό. Εαν το τρώγατε με κοτόπουλο και λαχανικά θα ήταν καλό. Και αν αντικαταστήσετε τη λευκή πίτα με ολικής άλεσης θα ήταν ακόμη καλύτερο».

**Βρίσκουμε λοιπόν τον χρόνο να τραφούμε σωστά... Πού θα βρούμε χρόνο και για τη σωματική άσκηση;

**«Κοιτάξτε... Πρέπει να αποφασίσετε τι είναι πιο σημαντικό. Ολοι μας αξίζουμε μισή ώρα σωματικής άσκησης την ημέρα. Είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία μας. Πρέπει να γίνει για όλους προτεραιότητα αυτό το μισάωρο. Δεν χρειάζεται παραπάνω. Πηγαίνετε μια βόλτα με τους φίλους σας ή περπατήστε μέχρι το γραφείο. Και μην ξεχνάτε ότι αν ασκείστε έχετε περιθώρια για... διατροφικές ατασθαλίες».

**Τελικά τι δεν πρέπει να τρώμε;

**«Κοιτάξτε... Λίγο κανταΐφι ή λίγη σοκολάτα δεν σκότωσαν ποτέ κανέναν... Απλά δεν πρέπει να υπερβάλλουμε. Μια κουταλιά ζάχαρη στον καφέ δεν πειράζει. Ενα αναψυκτικό "κόλα" όμως που θα σας δώσει 12 κουταλιές ζάχαρη πειράζει. Και βέβαια η μαύρη ζάχαρη δεν έχει καμία διαφορά από την κανονική».

***Αλλος ένας μύθος καταρρίπτεται...

**«Οπως και ο μύθος των λάιτ αναψυκτικών. Κι αυτό γιατί μπορεί να μην παίρνετε ζάχαρη από αυτά, αλλά συνηθίζετε τον οργανισμό σας σε υψηλά επίπεδα ζάχαρης και τα αναζητάτε συνέχεια. Αποτέλεσμα, να μην εκτιμάτε, για παράδειγμα, τη γλύκα ενός μήλου».

***Η τελευταία και βασική συμβουλή σας;

**«Μην πίνετε αναψυκτικά. Καθόλου. Απολαύστε το υγιεινό φαγητό. Δεν υπάρχει καμία αντίθεση μεταξύ υγιεινού και νόστιμου. Μην αφήνετε τη μοντέρνα βιομηχανία τροφίμων να σας παραμυθιάζει».