Αποφασισμένος να... φυτέψει, τελικά, θερινό θέατρο στο άλσος Παγκρατίου είναι ο δήμαρχος Αθηναίων. Παρά τις σφοδρές αντιδράσεις, ο Νικ. Κακλαμάνης ουσιαστικά προβάλλει το δίλημμα «κηποθέατρο ή χάος» και η κατάσταση οδηγείται σε αδιέξοδο αφού οι κάτοικοι δεν υποχωρούν, θεωρώντας ότι το εγχείρημα θα αποτελειώσει τον τελευταίο ελεύθερο χώρο πρασίνου σε μία από τις πιο πυκνοδομημένες περιοχές.
Την ανυποχώρητη θέση του ο δήμαρχος τη διατύπωσε πριν από δύο εβδομάδες σε συνέντευξή του στην «Κ.Ε.», όπου ζήτησε «να πάψει η υποκρισία και η μιζέρια», δείχνοντας προφανώς όσους αντιδρούν. Κι αφού δεσμεύθηκε ότι δεν θα κοπούν δέντρα, παρά μόνο θα φυτευτούν νέα, υποστήριξε ότι στο άλσος δεν πατάει κανείς γιατί φοβάται...
«Ο κ. Κακλαμάνης ενορχηστρώνει τη φήμη πως το άλσος Παγκρατίου βρίθει κακοποιών: Αυτό δεν ισχύει. Κατοικούμε δίπλα και περνάμε όποτε θέλουμε χωρίς κανένα πρόβλημα», απαντά η Ερση Παπαχρυσάνθου, μέλος της επιτροπής κατοίκων.
Στον παραμελημένο, πράγματι, χώρο των περίπου 25 στρεμμάτων, στον οποίο σύμφωνα με τον δήμαρχο δεν πατάει κανείς, παίζουν εκατοντάδες παιδιά. Το γηπεδάκι του μπάσκετ (εκεί όπου θα γίνει το θέατρο) είναι σχεδόν πάντα γεμάτο από έφηβους.
Τα παιδιά είναι εκεί
Η παιδική χαρά με τα ξεχαρβαλωμένα παιχνίδια κατακλύζεται καθημερινά από πιτσιρίκια, ενώ στα παγκάκια του άλσους αναζητούν ηρεμία και αναψυχή ηλικιωμένοι αλλά και νέα ζευγαράκια.
Πρόκειται για έναν από τους παλαιότερους χώρους πρασίνου στην Αθήνα. Φυτεύτηκε το 1903 και έως την Κατοχή είχε και ζωολογικό κήπο. Κατά τη δικτατορία ξεφύτρωσαν θέατρο, κινηματογράφος και πέντε καφετέριες.
Από τους θιάσους που πέρασαν, τη σφραγίδα του έβαλε το «Ελεύθερο Θέατρο» με τις επιθεωρήσεις του. Στην ανάμνησή του ποντάρει και ο Ν. Κακλαμάνης για να κάμψει τις όποιες αντιστάσεις.
Μπροστά στην υπόθεση του θεάτρου έχει βγει η ηθοποιός Βάσια Τριφύλλη, η οποία λίγους μήνες πριν μας είχε πει ότι το θέατρο θα είναι η ευκαιρία-αφορμή αναβάθμισης ολόκληρου του άλσους. Αυτή τη φορά με μεγάλη οργή μάς είπε: «Ουδέν σχόλιον. Εύχομαι μόνο να μην αρρωστήσω ξανά από τα ψέματα που λένε».
Το 1981, έπειτα από προσφυγές 32 φορέων του Παγκρατίου και τέσσερις αποφάσεις του ΣτΕ, όπου γίνεται σαφές ότι το άλσος είναι κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, κατεδαφίστηκαν όλες οι εγκαταστάσεις και έγιναν παρεμβάσεις ανάπλασης.
Τα μέλη της επιτροπής μάς λένε ότι «κατά τη δεκαετία του '80, πολλές φορές οι εκάστοτε δήμαρχοι δοκίμασαν να παρανομήσουν και πάλι, καθώς το άλσος αυτό των 25 στρεμμάτων είναι φιλέτο και προσελκύει πολλούς επιχειρηματίες καφετεριών και εστίασης».
Πριν από μερικές μέρες καταχωρίστηκε σε δύο αθηναϊκές εφημερίδες η απόφαση της πλειοψηφίας του δημοτικού συμβουλίου, για την κατασκευή θερινού θεάτρου-κινηματογράφου και καφενείου, συνολικής έκτασης 1.300 τ.μ.
Η μάχη του συμβουλίου
Υπέρ είχαν ψηφίσει 22 σύμβουλοι, κυρίως της συμπολίτευσης. Κατά ψήφισαν οι εκπρόσωποι των παρατάξεων που υποστηρίζονται από ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ (εκτός του ηθοποιού Ρ. Αξελού που δήλωσε αποχή). Από το ΠΑΣΟΚ κατά ψήφισε ο Γ. Αναγνωστόπουλος, υπέρ η ηθοποιός Α. Φόνσου και ο Μ. Γιομπαζολιάς, ενώ απείχε ο Π. Μπέης.
Την προηγούμενη εβδομάδα υπέβαλαν ενστάσεις κατά της απόφασης η δημοτική παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ (την οποία συνυπογράφει αυτή τη φορά και Ρ. Αξελός) και του ΚΚΕ, όπως επίσης και η Επιτροπή Κατοίκων Παγκρατίου μαζί με άλλους τέσσερις φορείς.
Στις ενστάσεις παρατίθενται πολλά νομικά επιχειρήματα, από τα οποία δημιουργείται η εύλογη απορία πώς θα παρακαμφθεί το ισχυρό καθεστώς προστασίας που διέπει το άλσος, για να υλοποιηθούν τα σχέδια του δημάρχου.
Να σημειωθεί ότι η απόφαση για την κατασκευή του θεάτρου νομιμοποιήθηκε με διάταγμα της δικτατορίας (ΦΕΚ 157/1971), το οποίο χρησιμοποίησε η δημοτική αρχή για να παρακάμψει τη νομολογία του ΣτΕ και τον νόμο 998/79, όπου ορίζεται σαφέστατα ότι δεν μπορεί να μεταβληθεί ο δασικός χαρακτήρας ενός άλσους.
Μάλιστα, σε σχετικό υπόμνημα που έστειλε η επιτροπή κατοίκων στη Γενική Διεύθυνση Δασών Αττικής, ο διευθυντής Γιώργος Αμοργιανιώτης απαντάει πως «(...) δεν επιτρέπονται οι οποιεσδήποτε κατασκευές εντός των αλσών και πάρκων, παρά μόνο έργα βελτίωσης, συντήρησης και προστασίας της βλάστησης».
Λιγότερο πράσινο
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Σχολής ΕΜΠ και δημοτική σύμβουλος με την «Ανοιχτή Πόλη» Ελένη Πορτάλιου μάς εξηγεί ότι το άλσος, ως μικρό φυσικό οικοσύστημα, χρειάζεται φροντίδα της βλάστησής του, όχι μια ογκώδη κατασκευή 700 τ.μ. κλειστού και 600 τ.μ. ανοιχτού χώρου, που θα εμπορευματοποιήσει μια ελεύθερη έκταση, ζωτική για το παιχνίδι των παιδιών, την ξεκούραση και το οξυγόνο των δημοτών».
Προτείνει, μάλιστα, κάτι άλλο, λιγότερο καταστροφικό. «Θεατρικές παραστάσεις μπορούν να γίνονται στο Αλσος και στους ανοιχτούς χώρους της Αθήνας, με ελάχιστες, όχι μόνιμες εγκαταστάσεις, όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις».
«Τη μη συνέργεια του δήμου στην εμπορική και τη βέβαιη απαξίωση του άλσους» ζήτησε και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος με επιστολή της στον Νικ. Κακλαμάνη.
Η εταιρεία προτρέπει το δήμαρχο να αξιοποιήσει τα δεσμευμένα κονδύλια «στην ανάδειξη του άλσους ως πραγματικού χώρου πρασίνου».