Ελευθεροτυπία - Είναι...ζόρι

Το πρώτο ρητό είναι ενδεικτικό της στρατιωτικής νοοτροπίας. Το ασπάζονται οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά όχι μόνον: πολλοί Ελληνες πιστεύουν πως η αποφυγή της θητείας αποτελεί ηθικό αδίκημα, ενώ κυρίαρχη παραμένει η άποψη πως η Ελλάδα, με την Τουρκία απέναντι, χρειάζεται ισχυρό Στρατό, ενώ οι Βαλκάνιοι γείτονές μας ίσως ξαναγίνουν απειλητικοί. Γεγονός είναι πως οι Ενοπλες Δυνάμεις έχουν ξεχωριστή θέση στη συνείδηση του Ελληνα και κάθε χρόνο τα κέντρα νεοσύλλεκτων θα δεχθούν χιλιάδες νέους φαντάρους.

Ενα κλασικό κέντρο νεοσύλλεκτων είναι το Κέντρο Εκπαίδευσης Πυροβολικού στη Θήβα. Εδώ οι «νέοι» θα εκπαιδευθούν στα βασικά του πολέμου πριν προωθηθούν σε μονάδες της ενδοχώρας, της παραμεθορίου ή των νησιών. Εδώ οι περισσότεροι θα εξοικοιωθούν, εύκολα ή δύσκολα, με το «χακί» και με ό,τι αυτό αντιπροσωπεύει.

Ακολουθήσαμε τους ξεναγούς μας στις πλαγιές του βουνού για να πάρουμε γεύση από την εκπαίδευση των νεοσυλλέκτων. Κάθε μέρα, από τις 8.30 το πρωί, ομάδες των 30 ατόμων, υπό τις οδηγίες των διοικητών, ασκούνται στη σκοποβολή ή στη ρίψη χειροβομβίδων, άλλοι παίζουν... πόλεμο σε εικονικές μάχες με άσφαιρα πυρά, άλλοι παρακολουθούν θεωρία πολέμου. Οι περισότεροι με κόπο έβγαζαν πέρα τις ασκήσεις, το ενδιαφέρον τους ήταν από μειωμένο έως ανύπαρκτο, χωρίς να λείπουν αυτοί που το διασκέδαζαν, ήταν όμως μειοψηφία.

Το τέλος των ασκήσεων βρήκε τα φανταράκια εξουθενωμένα. Η επιστροφή τους στο Κέντρο για το μεσημεριανό γεύμα έγινε πεζή -μιλάμε για δυόμισι χιλιόμετρα! Οι αφηγήσεις τους ξεκίνησαν με υπερβολές: «Εδώ μας σκοτώνουν πνευματικά και σωματικά » ή «Ξέρεις τι σημαίνει προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας», τις οποίες σύντομα παράτησαν. «Δεν είναι άσχημα τα πράγματα», είπε ένας. «Ομως τα γυμναστήρια και τα Ιντερνετ είναι για τους βυσματούχους», συμπλήρωσε.

«Γιατί να δώσω έναν χρόνο από τη ζωή μου, δεν είμαι εγώ για εδώ, θα 'πρεπε να 'μαι έξω να δουλεύω», λέει ένας άλλος. «Εγώ άφησα τις σπουδές μου στο τελευταίο εξάμηνο», πετάγεται ένας Θεσσαλονικιός. «Εκεί που σκεφτόμουν το πτυχίο, βρέθηκα εδώ να ψήνομαι». Ρωτάμε αν η θητεία πρέπει να είναι υποχρεωτική για όλους. Απαντά ρωτώντας: «Εσείς πιστεύετε πως αυτά τα παιδιά θα μπορέσουν ποτέ να πολεμήσουν με επιτυχία; Και ποιος θα 'ναι ο εχθρός; Η Τουρκία ή η... Αλβανία; Ασε μας, ρε φίλε», μας... αποστομώνει. «Και στο φινάλε, εγώ θα βγάλω το φίδι από την τρύπα; Εδώ δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα με τα φίδια στα πεδία βολής», ολοκληρώνει. Πιο πέρα άλλοι νέοι, με καφέ και τσιγάρο στο χέρι, περιφέρονται άσκοπα. Και οι κοινές εκδηλώσεις, οι αθλοπαιδιές, οι προβολές ταινιών; «Χα», η ειρωνεία τους απάντησή μας.

Τα παράπονα

Οι περισσότεροι δεν είχαν παράπονο από την ηγεσία του Κέντρου, δεν είχαν όμως διόλου κολακευτικά σχόλια για συγκεκριμένους ανωτέρους τους. Η θητεία πάντως έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί φόβητρο. Μπορεί τα κέντρα να θυμίζουν σε κάποιον επισκέπτη κολέγια με την πρώτη ματιά, και αυτό οφείλεται στο ότι ο Στρατός, ως κλειστή κοινωνία, σε κάθε ευκαιρία επαφής του με τον έξω κόσμο φορά τα καλά του· ακόμη κι έτσι όμως δεν παύει να προκαλεί εντύπωση πόσα άλλαξαν.

Σίγουρα κανείς δεν πάει φαντάρος για ...πλάκα. Αυτό προέκυψε και από την κουβέντα μας με τους νεοσύλλεκτους: όλοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ζορίζονται, ιδιαίτερα τον πρώτο καιρό, με αποτέλεσμα να έχουμε δυσάρεστα -μια πρόσκαιρη κατάθλιψη έως αυτοκτονία-, αλλά έχουν μειωθεί στο ελάχιστο. Ολα αυτά οδήγησαν τους επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων στο να επανδρώσουν τα στρατόπεδα με ψυχολόγους που θα ανακαλύψουν την προδιάθεση κάποιου στις ειδικές συνθήκες του Στρατού.

Στην λογική της προσαρμογής η δυνατότητα επικοινωνίας μέσω των κινητών τηλεφώνων, οι καντίνες στα πεδία βολής, τα ΚΨΜ, φτηνά (0,50 ευρώ το τεμάχιο) σουβλάκια, αυτόματοι πωλητές αναψυκτικών, Ιντερνετ καφέ και γυμναστήριο που παρά το ότι λίγοι θα τα χαρούν, αποτελούν πολυτέλειες αδιανόητες για το Στρατό.

Από την άλλη πλευρά, εκτός από τους αντι-μιλιταριστές υπάρχει μία αυξανόμενη τάση στην ελληνική κοινωνία για περαιτέρω μείωση της θητείας. Και όσο η Ευρώπη, οδεύει στη σύσταση μίας πολιτικής οντότητας, και όχι μίας διαιρεμένης σε πλούσιους και φτωχούς υπερδύναμης, τόσο πληθαίνουν οι φωνές για εφαρμογή πιο ριζοσπαστικών αλλαγών. Η αναβολή πάντως είναι ήδη θεσμός και κανείς δεν μπορεί να μέμφεται πια τους αναβαλλόμενους όσο στο παρελθόν. Ουδείς αναμάρτητος, είπαμε...

ΑΥΡΙΟ: Οι αρχηγοί Αεροπορίας και Ναυτικού