Ελευθεροτυπία - Δήμος κατά ΣτΕ και υπέρ αυθαιρεσίας

Η θέα από την πλατεία Αλεξάνδρας (συγγνώμη, πλατεία Ολυμπιακού) προς την είσοδο της Μαρίνας Ζέας

Χρειάστηκε να περάσουν 24 χρόνια από το 1982 που η Μελίνα Μερκούρη χαρακτήρισε ιστορικό μνημείο το αρχαίο τείχος του Κόνωνα μέχρι να αποφασίσει φέτος ο Δήμος Πειραιά να απομακρύνει τα μαγαζιά που είχαν απλώσει πάνω του κλειστές πέργκολες και τραπεζοκαθίσματα.

Αν όμως κάποια αυθαίρετα καταστήματα γκρεμίστηκαν παρά τις λυσσαλέες αντιδράσεις των ιδιοκτητών τους και τις αντικρουόμενες αποφάσεις δήμου, υπουργείου Πολιτισμού και άλλων φορέων, δεν σημαίνει ότι επικράτησε το δίκαιο. Τα παράθυρα των νόμων αξιοποιούνται κατά συρροήν στο Μικρολίμανο, τη μαρίνα Ζέας και αλλού για να εξασφαλίζουν οι προνομιούχοι θέα από τον Πειραιά στο Σαρωνικό και να καμαρώνει διπλά ο Ολυμπιακός που απέκτησε προσφάτως μέχρι και πλατεία στο όνομά του!

Πειραϊκή

Η περιπέτεια της Πειραϊκής ξεκινά την περίοδο της δικτατορίας όταν ο τότε διορισμένος δήμαρχος Σκυλίτσης μπαζώνει μεγάλο μέρος από τα Κονώνεια και τα (παλαιότερα) Θεμιστόκλεια Τείχη. Ηταν άλλωστε η εποχή που οι ελληνικές πόλεις αντικαθιστούσαν στην τύχη τα τείχη του παρελθόντος με τους τοίχους των πολυκατοικιών. Πάνω στα μπαζώματα είχαν βγάλει τα τραπεζοκαθίσματά τους περίπου 20 ταβέρνες και καφενεία από τα οποία τα 12 απομακρύνθηκαν σταδιακά μετά το 1982.

Πέρασαν αρκετά χρόνια μέχρι το 1994 που οι υπηρεσίες του Δήμου Πειραιά διαπιστώνουν σε συγκεκριμένα σημεία υποχώρηση των μπαζωμάτων και ζητούν απομάκρυνση των τραπεζοκαθισμάτων. Τη σκυτάλη παίρνει η Β' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Το Φεβρουάριο του 1999, επισημαίνει ότι τραπεζοκαθίσματα πλήθους καταστημάτων έχουν καταλάβει τον αρχαιολογικό χώρο και επεκτείνονται συνεχώς με πλακοστρώσεις, πέργκολες και άλλες κατασκευές. Αναφέρει μάλιστα και τα ονόματα καταστημάτων - «Κριτσίλη», «Ζουζουνάδικο», «Διρός», «Ιππόκαμπος» (μόλις γκρεμίστηκαν) και «Αχινός» (παραμένει). Στις υπηρεσίες του δήμου επικρατεί ταραχή αλλά ο (και νυν) δήμαρχος Χρ. Αγραπίδης σπεύδει να αποστομώσει τους αρχαιολόγους απαντώντας ότι τα καταστήματα «λειτουργούν από πολλών δεκάδων ετών χωρίς η υπηρεσία σας να έχει εκδηλώσει καμία αντίρρηση και κανένα ενδιαφέρον»...

Τα αρχαία Κονώνεια Τείχη στην Πειραϊκή και από πάνω οι σύγχρονοι τοίχοι

Οι αρχαιολόγοι επιμένουν. Αλλά ο δήμος συνεχίζει να κωφεύει και να εκδίδει νέες άδειες μεμονωμένα ή και μαζικά όπως έκανε με την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου 818 του 2003 με την «πονηρή» επισήμανση ότι οι άδειες θα ανακληθούν αν χρειαστεί να γίνει εκσκαφή του συγκεκριμένου χώρου. Κάπου τότε ξεκινά η μάχη στα δικαστήρια. Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών κατά δημάρχου και καταστηματαρχών, προσφυγές από την Αρχαιολογία, μεμονωμένους πολίτες και ομάδες πολιτών («Αρωμα Πόλης» με εκπρόσωπο τη Στέλλα Αλφιέρη, Εξωραϊστικός Σύλλογος Πειραϊκής-«Ο Κόνων»). Η απόφαση 818/2003 ακυρώνεται από την Περιφέρεια και ο διευθυντής της Πολεοδομίας Κ. Θλιβίτης διαπιστώνει αυθαιρεσίες, υπερβάσεις και εκκρεμότητες σε οκτώ καταστήματα. Ωστόσο ο Δήμος Πειραιά και επτά καταστηματάρχες προσφεύγουν στο ΣτΕ κατά της ακύρωσης αλλά χάνουν με τις αποφάσεις 617-618/2004 (που θα αποδειχθούν μοιραίες...).

Τον Αύγουστο του 2004, ο υφυπουργός Πολιτισμού Π. Τατούλης διαπιστώνει ότι η λειτουργία οκτώ καταστημάτων «επιφέρει βλάβη στα κατάλοιπα του αρχαίου τείχους». Ομως, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) δίνει τον Σεπτέμβριο προθεσμία ενός έτους στα καταστήματα, ενώ επιφυλάσσει ειδική μεταχειρίση για το κατάστημα «Αχινός» για τον οποίο ζητά αυτοψία από επιτροπή υπό τον γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού Χρ. Ζαχόπουλο αυτοπροσώπως. Στο ίδιο πνεύμα και το δημοτικό συμβούλιο συνεδριάζει τον Οκτώβριο με θέμα την ανάκληση των αδειών των καταστημάτων αλλά αναβάλλει για ένα χρόνο. Μειοψηφούν οι σύμβουλοι Θ. Δρίτσας και Κ. Τζατζάνης που ζητούν ανάκληση των αδειών.

Αχινός με αγκάθια

Τον Νοέμβριο ο Π. Τατούλης μιλά ξανά για απομάκρυνση των τραπεζοκαθισμάτων και ανάδειξη του Κονώνειου Τείχους αλλά τον Σεπτέμβριο του 2005 ο ίδιος εγκρίνει τη λειτουργία του καταστήματος «Αχινός» εφόσον συμμορφωθεί η επιχείρηση με τις τέσσερις εκθέσεις (κατά τα έτη 1996, 1998, 2000, 2002) που διαπίστωναν αυθαίρετες κατασκευές. Μεταξύ άλλων στις εκθέσεις διαπιστώνονται αυθαίρετες ομπρέλες, σιδηροκατασκευές και επεκτάσεις, ξύλινα δάπεδα, πλαϊνά από διαφανές πλαστικό και τζάμια. Πράγματα δηλαδή που βλέπει ακόμη και σήμερα όποιος περνά από το σημείο μαζί με το γεγονός ότι η πλαζ της Φρεαττύδας που βρίσκεται από κάτω χρησιμοποιείται τα βράδια ως πάρκινγκ.

Τότε, εμφανίζεται το Τριμελές Συμβούλιο του ΣτΕ μέσω του οποίου, βάσει του νόμου 3068/2002, τρεις πολίτες (Στ. Αλφιέρη, Μ. Μουδάτσου, Μ. Μαρσέι) ζητούν συμμόρφωση της διοίκησης με τις αποφάσεις 617-618 του ΣτΕ. Σε πρώτο βαθμό διαπιστώνεται μη συμμόρφωση του Δήμου Πειραιά στις 31/3/2005 (απόφαση 12/2005) και ορίζεται νέα συνεδρίαση η οποία μετά από διάφορες αναβολές ορίζεται για τις 20/6/2006. Μία μέρα πριν, οι μπουλντόζες του Δήμου Πειραιά ξεκινούν το γκρέμισμα στις πέργκολες επτά καταστημάτων (Κριτσίλης, Αγκυρα, Ανεμόμυλος, Κάβο Δίρο, Γιάγκος, Ιππόκαμπος, Ρομάνς). Στο μεταξύ, ο δήμαρχος Χρ. Αγραπίδης έχει καταδικαστεί σε 12μηνη φυλάκιση για να απαλλαχθεί αργότερα από το Εφετείο. Σε άλλη μια στιγμή μεγάλης έμπνευσης, το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά (18/8/05) ακυρώνει αποφάσεις υπηρεσιών του Δήμου Πειραιά που θέλησαν να συμμορφωθούν με το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο (ΣτΕ) για απομάκρυνση των τραπεζοκαθισμάτων!

Γραφικότητα από ελενίτ

Η δημοτική αρχή του Πειραιά δεν περιορίστηκε μόνο στο να μη συμμορφώνεται με τις αποφάσεις του ΣτΕ για την Πειραϊκή. Στο Μικρολίμανο έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο για να μην προχωρήσει το ξήλωμα των κατασκευών από αλουμίνιο, σίδερο, ελενίτ και μπετόν που έχουν στήσει 12 καφέ και εστιατόρια πάνω στον αιγιαλό (πρόκειται για τα καταστήματα «Πλους Ποδηλάτου», «Βόσπορος», «Vios», «Τρεχαντήρια», «Καταφύγιο», «Κρανάη», «Βαγγ-Ειρ», «Ζέφυρος», «Jimmy and the Fish», «Love Cafe», «Κανάρης», «Μπότσαρης»). Την κατεδάφιση των αυθαιρέτων ζήτησε το 2003 η Κτηματική Υπηρεσία του Πειραιά αλλά ο δήμος προσέφυγε εναντίον των αποφάσεων στο ΣτΕ λέγοντας ότι αν φύγουν οι κατασκευές θα μειωθούν τα έσοδά του και θα βλαφθεί η γραφικότητα της περιοχής (!) και ο τουρισμός. Η Επιτροπή Αναστολών απέρριψε όλες τις αιτήσεις το 2004 αλλά όταν οι υποθέσεις έφθασαν το 2005 (23/2) στο Ε' Τμήμα, ο δήμος δεν έστειλε πληρεξούσιο δικηγόρο. Ετσι, οι προσφυγές απορρίφθηκαν αλλά η απόφαση αποδίδεται σε τυπικούς λόγους και εν πάση περιπτώσει δεν έχουν εφαρμοστεί.

Ζέοντα ύδατα

Η ανάπλαση του Μικρολίμανου συνδέεται όμως και με την υπόθεση της μαρίνας Ζέας για την οποία το 2002 αποφασίστηκε παραχώρηση σε ιδιώτες. Η κυβέρνηση είχε αποφασίσει την παραχώρησή της σε κοινοπραξία υπό τον όμιλο Κυριακούλη όταν ο τότε διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΑ Αν. Χωμενίδης εμφανίστηκε ενώπιον του δημοτικού συμβουλίου στις 5/2/2003. Τότε ο δήμαρχος Χρ. Αγραπίδης μίλησε για ανταλλάγματα μεταξύ των οποίων θα είναι η ανάπλαση του Μικρολίμανου με πεζοδρόμηση και αισθητική αναβάθμιση για τις πέργκολες. Από τη δική του πλευρά ο κ. Χωμενίδης υποσχέθηκε ότι όλα γίνονται για να έρχονται οι κάτοικοι στο λιμάνι της Ζέας, να αναβαθμιστούν οι δημόσιοι χώροι, να γίνουν επενδύσεις, να καθαριστεί ο βυθός και να φύγουν τα ναυάγια. Τι ακολούθησε; Προσπάθειες να εμποδιστεί η είσοδος των κατοίκων με μπάρες, κοπή δέντρων, αυθαιρεσίες και επεκτάσεις στους χώρους των νέων κέντρων διασκέδασης, κλείσιμο χώρων για πάρκινγκ, ακύρωση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τη νομαρχία Πειραιά. Τέσσερα χρόνια μετά, εμφανείς είναι μόνο οι επενδύσεις στα νέα κέντρα διασκέδασης ενώ ο καθαρισμός του βυθού και η απομάκρυνση των ναυαγίων παραμένουν αόρατα.

Καταξίωση

Αντιθέτως, ο δήμος κατάφερε να «αναβαθμίσει» την πλατεία Αλεξάνδρας (ακριβώς πάνω από τη Ζέα). Πολύ πριν το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας προτείνει τη μετονομασία των λεωφόρων Βασ. Σοφίας και Αμαλίας σε Κ. Καραμανλή και Α. Παπανδρέου, ο Χρ. Αγραπίδης πρότεινε (1/6/05) να μετονομαστεί η πλατεία Αλεξάνδρας σε πλατεία Ολυμπιακού. Οι διαμαρτυρίες των κατοίκων για «απόφαση ψηφοθηρική» και του Β' Διαμερισματικού Συμβουλίου που ουδέποτε ερωτήθηκε έπεσαν στο κενό. Η πρόταση μετετράπη σε απόφαση στις 8/3/2006 με το εύγλωττο σκεπτικό ότι «ο Ολυμπιακός ιδρύθηκε από επιφανή μέλη της αστικής τάξης του Πειραιά», «στόχευε στην προβολή του κύρους τους» αλλά μέσα από την επιτυχία του «οι εργάτες του λιμανιού και των μεγάλων βιομηχανιών, οι πρόσφυγες και οι νησιώτες ένιωσαν τη χαρά της νίκης και την ικανοποίηση της καταξίωσης»...

ΑΥΡΙΟ: Τι προβλέπει το Προεδρικό Διάταγμα για ακτές - Οδοιπορικό στην Καλλιθέα