Ελευθεροτυπία - Μάχη ενεργών πολιτών με τις μπουλντόζες

Ο πολυχώρος διασκέδασης που κατασκευάζει η «Μπ. Βωβός» στο Π. Φάληρο και σε μια γωνιά τα «κατάλοιπα» από το αρχαίο λιμάνι του Θησέα

Τα έργα που γίνονται στην παραλία του Παλαιού Φαλήρου, ως υποτιθέμενη συνέχεια και συνέπεια των ολυμπιακών χρήσεων, έβαλαν στο στόχαστρο όχι μόνο την ελεύθερη πρόσβαση στην παραλία και το πράσινο δίπλα στη νέα μαρίνα αλλά ακόμη και τα αρχαιολογικά ευρήματα του φαληρικού λιμένος.

Ανάμεσα στις μπουλντόζες της τεχνικής εταιρείας του Μπάμπη Βωβού που έσκαβαν για να θεμελιώσουν τα τρία τεράστια κτίρια στο οικόπεδο της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν σε έκταση περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων τμήμα των εγκαταστάσεων από τις οποίες ξεκίνησαν πλοία για τον Τρωικό Πόλεμο, την Αργοναυτική Εκστρατεία - ίσως και το πλοίο του Θησέα με τα μαύρα πανιά που τον έφερε στη μινωική Κρήτη για να εξοντώσει τον Μινώταυρο.

Απέναντι στον σύγχρονο Μινώταυρο της αλόγιστης εμπορικής εκμετάλλευσης των ελεύθερων χώρων αποδεικνύεται πάντως ότι δεν μπόρεσαν να αντιπαρατάξουν δυνάμεις ούτε οι αρχαιολόγοι ούτε οι τοπικοί και κρατικοί φορείς. Μοναδικοί υπερασπιστές μοιάζουν να έχουν απομείνει ελάχιστοι ενεργοί πολίτες που αναζητούν τον μίτο της Αριάδνης παλεύοντας με δικαστικές προσφυγές που πιθανότατα θα εκδικαστούν(;) αφού τα έργα έχουν ολοκληρωθεί. Η ιστορία έχει ως εξής:

* Το 1979, η Ριζάρειος παραχωρεί το οικόπεδο που βρίσκεται απέναντι από τον «Ευαγγελισμό» και παίρνει ως αντάλλαγμα 17 στρέμματα στον Φαληρικό Ορμο, ένα ακίνητο στην Ακαδημίας και ένα στα Ιωάννινα. Ταυτοχρόνως εκδίδεται Προεδρικό Διάταγμα που επιτρέπει ανέγερση ξενοδοχείου 12 ορόφων με συντελεστή δόμησης 2 στο συγκεκριμένο οικόπεδο.

* Είκοσι χρόνια πέρασαν μέχρι το 1999 που η Ριζάρειος διενήργησε διαγωνισμό για την αξιοποίηση της έκτασης. Εχει μεσολαβήσει η ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων.

* Οπως αναφέρουν στην προσφυγή τους προς το Συμβούλιο της Επικρατείας πέντε κάτοικοι του Π. Φαλήρου (Θ. Μποζάς, Α. Θεοχάρης, Ν. Δέτσης, Π. Καϊμάκης, Α. Παπαϊωάννου), ενώ ανάδοχος έχει κηρυχθεί η «Μπ. Βωβός» και η χρήση ξενοδοχείου αλλάζει σε χρήση γενικής κατοικίας, την ίδια εποχή που στην περιοχή κτίζονται το στάδιο τάε-κβον-ντο και η γραμμή τραμ, περνά νόμος (3212/2003) που επιτρέπει χρήσεις συνάθροισης κοινού στην έκταση της Ριζαρείου μειώνοντας το ύψος και τον συντελεστή δόμησης. Τον νόμο έφερε στη Βουλή η τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Βάσω Παπανδρέου αν και προηγουμένως, όπως αναφέρεται σε έγγραφο του Οργανισμού Αθήνας, είχε προσπαθήσει να ανταλλάξει το συγκεκριμένο οικόπεδο δίνοντας στη Ριζάρειο κάποιο ίσης αξίας σε άλλη περιοχή (πιθανόν στο Ελληνικό).

* Οι «επιτυχίες» της κρατικής μηχανής όμως δεν σταματούν εκεί. Η πρώτη άδεια οικοδομής εκδίδεται τον Ιανουάριο του 2005 (σύμφωνα με καταγγελίες της δημοτικής συμβούλου Μαριλένας Ιατρίδου, οι εκσκαφές είχαν αρχίσει από το 2004) ενώ οι περιβαλλοντικοί όροι εγκρίνονται σχεδόν ένα χρόνο αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2005!

* Στο μεταξύ, τον Απρίλιο του 2005 αποκαλύπτεται ότι στις ανασκαφές βρέθηκε τμήμα της ακτής του αρχαίου φαληρικού λιμένα σε έκταση 1.500 τ.μ. Στο συμπαγές αργιλώδες υλικό με το οποίο οι αρχαίοι Ελληνες είχαν μπαζώσει τότε την άμμο βρέθηκαν πολύτιμα αγγεία της μυκηναϊκής εποχής, χώροι φύλαξής τους, εστίες μαγειρικής και θέρμανσης, ακόμη και ροδιές από τις άμαξες που κουβαλούσαν εμπορεύματα! Παρά ταύτα, ο αρμόδιος έφορος Αρχαιοτήτων αποφασίζει ότι η διατήρηση των «καταλοίπων» είναι προβληματική και δίνει την άδεια για μεταφορά τους και διατήρηση ενός μόνον μέρους (200 τ.μ.) που θα εκτίθεται σε μία από τις γωνίες του κτιριακού συγκροτήματος όταν λειτουργήσει.

* Οι προσφεύγοντες επικαλούνται 17 λόγους για την ακύρωση των διοικητικών αποφάσεων που επιτρέπουν την ανέγερση του συγκροτήματος, μεταξύ άλλων και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από τα 1.800 οχήματα που θα μπαίνουν στο κτίριο ανά ώρα στις περιόδους αιχμής. Τι γνώμη έχει όμως για όλα αυτά και πώς αντέδρασε ο από το 2002 δήμαρχος Π. Φαλήρου Διονύσης Χατζηδάκης;

«Εγώ φώναξα όσο μπορούσα. Μέχρι που ο πρόεδρος της Ριζαρείου (Α. Κίτσος) με αποκάλεσε πολιτικό απατεώνα γιατί συνεχώς ζητούσα μειώσεις και μειώσεις. Τους έβαλα και έριξαν το συμβόλαιο που είχαν κάνει για να φτιάξουν "Καρφούρ". Το δέχτηκαν. Τι να τους πούμε; Να μη χτίσουν τίποτε; [...] Ρώτησα την Πολεοδομία, το ΥΠΕΧΩΔΕ, μου είπαν ότι είναι νόμιμα. Η Αρχαιολογία, ότι τα ευρήματα δεν είναι αξιοποιήσιμα. Καθένας λέει ό,τι θέλει. Για την κυκλοφορία των αυτοκινήτων υπάρχει εγκεκριμένη μελέτη. Ο δρόμος είναι μικρός και στενός. Πιθανόν να κάνουν μισή ώρα για να βγουν. Εχεις δει όμως τι γίνεται στα νυκτερινά κέντρα δίπλα στη μαρίνα του Αλίμου; Δική τους επιλογή είναι...».

Ρωτήσαμε όμως τον κ. Χατζηδάκη και για τις δωρεές ύψους 500.000 ευρώ που προσφέρθηκε να κάνει η «Μπ. Βωβός» στο δήμο την ώρα που εκείνος εκαλείτο να εγκρίνει τις χρήσεις γης για το κτιριακό συγκρότημα. Συνέβη όντως έτσι; «Η εταιρεία προσφέρθηκε να διαθέσει το ποσό για αγαθοεργούς σκοπούς. Του είπα, φτιάξε μας τα γήπεδα που υπήρχαν στην περιοχή και ήταν σε τριτοκοσμική κατάσταση. Να μην τα πάρω; Εχετε την εντύπωση ότι χτίζει παράνομα; Προσπάθησα για το καλό του δήμου να μειώσω τη δόμηση και να εξασφαλίσω χρήματα. Να δούμε όμως αν θα μας τα δώσουν τελικά μετά τα όσα τους έχουμε κάνει»...

Μαρίνα Φλοίσβου

Την ίδια εικόνα του σκληρού και παράτολμου διαπραγματευτή προσπαθεί να μας δώσει ο δήμαρχος Π. Φαλήρου όταν ρωτούμε για τη μαρίνα Φλοίσβου που κατασκευάζει ο όμιλος Λάτση. Αν και στις γραπτές ερωτήσεις μας απαντά ότι «οι προβλεπόμενες χρήσεις καλύπτονται από εγκεκριμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και δεν υπάρχει η οποιαδήποτε αναφορά σε δυσμενείς επιπτώσεις από τη λειτουργία τους», όταν ζητούμε προφορικές διευκρινίσεις για τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, μας λέει μεταξύ άλλων: «Αρχικώς ήθελαν να κατασκευάσουν υπόγειο γκαράζ. Βρήκαν όμως πολλά νερά, το σταμάτησαν και έβαλαν υπόγεια τους ηλεκτρικούς σταθμούς. Για να γίνει αυτό, έκοψαν κάποια δέντρα και προσέφυγα στο Δασαρχείο. [...] Για να μη χαλάσουν το πάρκο, έχτισαν κάποια από τα κτίσματα πάνω σε δρόμο. Για να είμαστε όμως ακριβοδίκαιοι, τους έφαγαν πολλά λεφτά. Η προηγούμενη κυβέρνηση έκανε το λάθος να δεχθεί όρο ότι αν τα έργα σταματήσουν χωρίς υπευθυνότητα του κατασκευαστή, εκείνος δικαιούται αποζημίωση 40 εκατ. ευρώ. Και τώρα που τα σταμάτησα εγώ με προσφυγή στο ΣτΕ, ζητάνε τα μαλλιοκέφαλά τους»...

Μα ο δήμος δεν έχει αποσύρει την προσφυγή του; Ή μήπως κάνουμε λάθος; «Ναι, πράγματι», παραδέχεται ο κ. Χατζηδάκης, «αποσύραμε την προσφυγή με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου γιατί η ΕΤΑ μας παραχώρησε για εκμετάλλευση το πάρκο και την παραλία προς το Εδεμ έκτασης 144 στρεμμάτων. Εκκρεμεί όμως η προσφυγή των δημοτών...».

Τον ρωτούμε επίσης για τα βουνά από σκουπίδια που είδαμε περπατώντας ανάμεσα σε ολυμπιακά και τουριστικά ακίνητα. «Πού να δείτε πόσες εκατοντάδες χιλιάδες τόνοι υπήρχαν πριν» μας απαντά τονίζοντας ότι πρόσφατα έκοψε τα χόρτα και καθάρισε την περιοχή. Το αστείο είναι ότι ακόμη και αν έχουν καθαριστεί τα χόρτα, αρκούν τα χιλιόμετρα συρματοπλεγμάτων που ζώνουν την περιοχή για να συγκρατήσουν πάνω τους κάθε μορφής σκουπίδι και να το ανεμίζουν επί μέρες. Με εξαίρεση τα συρματοπλέγματα της μαρίνας που «κοσμούνται» από χιλιόμετρα ειδικού καλωδίου το οποίο επιτρέπει στους αρμοδίους να εντοπίζουν κάθε επίδοξο εισβολέα...