Ελευθεροτυπία - Η ΩΡΑ ΤΟΥ «ΠΑΡΕ ΜΟΥ»

Ενα από τα τηλεοπτικά μαθήματα που εμπεδώσαμε και φέτος τα Χριστούγεννα ήταν ότι η παιδική ζώνη των καναλιών μπορεί επίσημα πλέον να μετονομαστεί σε ζώνη τού «Πάρε μου». Ανήλιαγα χαράματα ξεκινάνε τα καρτούν του Σαββατοκύριακου στα δύο ιδιωτικά κανάλια που ειδικεύονται στο παιδικό πρόγραμμα (ALTER και STAR) και στο καπάκι ξεκινά και η ομοβροντία των διαφημιστικών σποτ. Πιο πυκνές και από τις σφαίρες που έπεφταν στην ενέδρα των Ζωνιανών είναι οι ριπές των διαφημίσεων στην κατά τα άλλα «απαγορευμένη» ζώνη. Γιατί ενώ θεωρητικά απαγορεύεται από το νόμο η διαφήμιση παιχνιδιών πριν από τις 10 το βράδυ, ο σκόπελος εύκολα πρσπερνάται με μερικά πονηρά τρικ, που οι διαφημιζόμενοι δεν άργησαν να ανακαλύψουν. Οπως ο Μαγγίνας βάφτιζε τους ανασφάλιστους Ινδούς «φιλοξενούμενους» και τη βίλα «αναψυκτήριο», έτσι και τα παιχνίδια βαφτίζονται «εκπαιδευτικά βοηθήματα» ή «χρηστικά αντικείμενα» και φιλοξενούνται άνετα εκεί όπου παιχνίδι δεν χωρά. Και μπορεί το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης να έριξε κάνα-δυο πρόστιμα μεσούσης της εορταστικής σεζόν για «μεμονωμένα περιστατικά» παραβίασης του ωραρίου, όμως στη λίμνη της παιδικής διαφήμισης κολυμπάνε πολλά ψαράκια που ξεφεύγουν από τα δίχτυα των προστίμων με το κόλπο του καμουφλάζ.

«ΘΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΩ ΟΛΑ ΣΑΣ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ σε χρόνο μηδέν» φοβερίζει ο σατανικός ήρωας στο καρτούν «Teen titans» που προβάλλεται στις 8 το πρωί στο STAR. Η απειλή θα μπορούσε κάλλιστα να αφορά τους γονείς των μικρών τηλεθεατών, που, ακόμα κι αν δεν μετατραπούν σε «Εφήβους τιτάνες», σίγουρα είναι σε καλό δρόμο για να γίνουν «Εφηβοι φαγάνες». Ωσπου να φτάσει η ώρα του «Μπομπ Σφουγγαράκη» στις 11.30, ο ανήλικος τηλεθεατής έχει ήδη τιγκάρει τη νοερή λίστα με τα «Θέλω» και τα «Πάρε μου»: τραπεζάκι-καρεκλάκι με γνωστό υπερήρωα ή κουκλίτσα, πριγκιπικό πολυθρονάκι, μαγικό κομπιουτεράκι, ατζέντα, προτζέκτορα, «Παλετίνα» (sic), εκπαιδευτικό -ο Θεός να το κάνει- ηλεκτρονικό παιχνίδι και, προφανώς, εκπαιδευτικότατα αυτοκινητάκια μινιατούρες που θα τα αποκτήσει το παιδί όταν ο γονιός βάλει βενζίνη σε πρατήριο συγκεκριμένης αλυσίδας. Ολα αυτά τα καταναλωτικά αντικείμενα, αμφίβολης εκπαιδευτικής και χρηστικής αξίας, διαφημίζονται ακατάπαυστα, θεωρούμενα «μη παιχνίδια». Υπάρχουν, φυσικά, και άλλα κόλπα παράκαμψης των ρυθμίσεων, όπως η προβολή παιδικής ταινίας λίγο πριν από τις 10 το βράδυ, έτσι ώστε με το πρώτο μπρέικ να πέσουν βροχή οι διαφημίσεις.

«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Πρέπει να απαγορευθεί κάθε διαφήμιση που έχει σχέση με το παιδί, είτε πρόκειται για παιχνίδια είτε για τρόφιμα, γιατί το παιδί είναι ιδιαίτερα ευάλωτο. Οταν όμως ακόμα και η νομοθεσία που απαγορεύει τις διαφημίσεις παιχνιδιών πριν από τις 10.00 το βράδυ καταστρατηγείται κατά κόρον, από εκεί και πέρα η ευθύνη βαραίνει τον γονέα» δήλωσε κατηγορηματικά στο «On Off» ο πρόεδρος της Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας - ΙΝΚΑ, κ. Λεχουρίτης.

Το πολύπαθο κεφάλαιο «παιδί και διαφήμιση» δεν αρχίζει ούτε τελειώνει μαζί με τις γιορτές, αφού ο καταιγισμός θα συνεχιστεί καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, προσαρμοζόμενος και στις αλλαγές των εποχών. Επιπλέον, στις Βρυξέλλες γράφεται ήδη η επόμενη πράξη του έργου, με τις νέες οδηγίες σχετικά με τη διαφήμιση, στο πλαίσιο της «Τηλεόρασης χωρίς σύνορα». Και ενώ η προστασία του παιδιού, ειδικά από διαφημίσεις σκουπιδοτροφών, ανάγεται σε θέμα πρώτης προτεραιότητας, η πόρτα ανοίγει υπό προϋποθέσεις στην γκρίζα διαφήμιση. Στην περίπτωση των παιδικών εκπομπών ίσως δεν χρειαστεί να περιμένουμε τα επόμενα δύο χρόνια που θα εφαρμοστεί η οδηγία. Ηδη ως διαφημιστικός κράχτης -διόλου γκρίζος- λειτουργεί στο σύνολό της η παιδική ζώνη. Η μόνη διαφορά είναι ότι στο μέλλον ίσως δούμε πλήρως ενοποιημένα εκπομπές και προϊόντα, σε ευφάνταστα πακέτα 2 σε 1, όπως «Ο μικρός στούρνος και το εκπαιδευτικό τραπεζοκάθισμα» ή «Η δυσκοίλια πριγκίπισσα και το βασιλικό καθικάκι».