Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Ισπανικός εμφύλιος

elet@enet.gr

*«Στο πολύ κατατοπιστικό δημοσίευμα της "Ε" (12-12-07, 54 σελ.) σχολιάζω τα ακόλουθα: 1. Απόφαση του πρωθυπουργού Θαπατέρο. Την αποκατάσταση, πολλαπλώς, των ηττημένων Δημοκρατικών, τη θεωρώ γενναία και μεγαλόψυχη. 2. Συγγνώμη του Ισπανού επισκόπου. Ο φασισμός επικράτησε και με ενεργό συμμετοχή της Εκκλησίας (ομάδες opus dei κ.ά.) και το ιερατείο απέκτησε μεγάλη ισχύ ("όμορφα και παστρικά πάει με κείνον που νικά"). Ομως με τη σιωπηλή συγκατάβαση (συνενοχή) του και τη μη αντίδρασή του, ως είχε χρέος, ο φασισμός αχαλίνωτος διέπραξε όλες τις κακουργίες. Ετσι η Εκκλησία έγινε συνένοχος σε ενέργειες κατάφωρα ενάντιες προς τη χριστιανική θρησκεία, της οποίας είναι φύλακας και ταγός. Η συγγνώμη βέβαια σημαίνει αναγνώριση του λάθους και ηθική δέσμευση για μη επανάληψή του... Είθε! 3. Εποχή του Φράνκο. Χαρακτηρίζεται από εξοντωτική και σκληρή συμπεριφορά προς τους ηττηθέντες και αντιπάλους γενικώς. Ενδεικτική της σκληρότητας του καθεστώτος, ολίγον πριν από την κατάρρευσή του, ήταν η εκτέλεση των τεσσάρων φοιτητών με την φρικώδη μέθοδο της Ιεράς Εξέτασης, της σύνθλιψης των αυχενικών σπονδύλων με περιστρεφόμενη σφήνα (μεγάλο τρυπάνι). Δυστυχώς, οι φανατικοί είναι ανεπίδεκτοι διδαχής και δεν διδάχθηκαν από το ιστορικό προηγούμενο των Συρακουσίων, που παρά την προτροπή και εμμονή του πρεσβύτη τους Νικολάου "η μεγαλοψυχία και το έλεος τιμούν τους νικητές και με αυτά θα σας κρίνει η ιστορία", θανάτωσαν τους Αθηναίους ή τους "έθαψαν ζωντανούς" στα ορυχεία, κατέστρεψαν τον ανθό των Αθηνών (αδελφοκτόνοι), προκαλώντας μεγάλη συμφορά στον ελληνισμό (Θουκυδίδη, «Σικελικά», 2η περίοδος Πελοποννησιακού Πολέμου). Το ίδιο συνέβη και στον υπέροχο ισπανικό λαό την εποχή του Φράνκο. 4. Πίπτων πολεμιστής της Δημοκρατίας (φωτ.). Την περιβόητη φωτογραφία-σύμβολο την εμπνεύστηκαν οι Δημοκρατικοί από την παγκοσμίως γνωστή και συναρπαστική στήλη "Θνήσκων Γαλάτης", των ρωμαϊκών πολέμων στην εκείθεν των Αλπεων Γαλατία. Η φωτογραφία κατ' επανάληψη έχει γραφεί ότι είναι σκηνοθετημένη (καθαρότητα του "Δ" στον σκούφο ή σκύφο, ανεστραμμένο ευρύστομο αγγείο με ευμεγέθη ωτία και άλλα στοιχεία) και η μη γνησιότητά της επιβεβαιώθηκε μετά τον Φράνκο».

Ελ. Χατζημπαλής

Ιατρός, Θεσ/νίκη

Με αφορμή το πείραμα του CERN

elet@enet.gr

*«Σύσσωμη η επιστημονική κοινότητα αναμένει τη διεξαγωγή του σπουδαιότερου ίσως πειράματος στην ιστορία της φυσικής στο CERN. Παρά την αντικειμενικότητα που, εκ πρώτης όψεως, χαρακτηρίζει κάθε πείραμα, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας την άμεση εξάρτηση αυτών από κάποια στοιχεία που, νομίζω, τους αποδίδουν έναν ορισμένο συντελεστή υποκειμενικότητας. Κατά συνέπεια, ακόμη και τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν από το πρωτοποριακό αυτό επιστημονικό εγχείρημα στο CERN πρέπει να αντιμετωπιστούν με σκεπτικισμό. Ο εκφραστικός μηχανισμός των πειραμάτων είναι διατυπωμένος σε ένα αυστηρό γλωσσικό σύστημα. Παρά τη γλωσσική αυστηρότητα που τα διέπει και τα χαρακτηρίζει, εννοιολογικά είναι πολύσημα. Η εννοιολόγηση των πειραματικών αποτελεσμάτων αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη φάση της πειραματικής διαδικασίας. Ο λόγος είναι πως, εννοιολογώντας τα αποτελέσματα, οι επιστήμονες θεμελιώνουν το ιδεοκρατικό σύστημα της πραγματικότητας που συγκροτούν. Το πείραμα στο CERN, όπως όλα δείχνουν, δεν θα αποτύχει να ενισχύσει τα υπό έλεγχο ερμηνευτικά πρότυπα. Ο σχεδιασμός του πειράματος προδιαγράφει το αποτέλεσμα. Αν δεν επιδιωχθεί η ανατροπή των σημερινών μηχανισμών κατανόησης της φύσης, η ουσιαστική προσφορά του πειράματος περιορίζεται στην επικυρωτικού χαρακτήρα επαλήθευσή τους. Αν τα επικείμενα πειράματα αντιμετωπιστούν ως ο ελεγκτικός μηχανισμός των θεωριών μας, η ενίσχυση που θα λάβουν οι τελευταίες είναι δεδομένη· συγχρόνως όμως μη επιθυμητή διότι μόνο μέσω της αμφισβήτησης προχωράμε στο αύριο.

Για τους φαντασιακούς κόσμους για τους οποίους μιλάμε, η πειραματική ενίσχυση συνίσταται στην επίτευξη γλωσσικής ταύτισης μεταξύ του εκφραστικού μηχανισμού των πειραματικών αποτελεσμάτων και των αρχών του συγκροτησιακού κόσμου των ερμηνευτικών προτύπων. Για αυτό και ο πειραματικός έλεγχος είναι γλωσσική διαδικασία. Κατά συνέπεια, πολλές φορές θέμα χρόνου. Ο έλεγχος στον οποίο θα υποβληθούν οι καθιερωμένες θεωρίες δεν θα υποδείξει αν είναι ορθές ή όχι. Θα δείξει, απλά, εάν μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά, σε γλωσσικό επίπεδο, με την προφανέστερη πειραματική απόφανση σε έναν "κατασκευασμένο" τελικά κόσμο. Οσο παραμένουμε ιδεολογικά προσηλωμένοι στα ερμηνευτικά πρότυπα του σήμερα και αντιμετωπίζουμε τα πειράματα ως δυνάμενα να μας υποδείξουν τον αληθή δρόμο στον ακατάληπτο κόσμο της θεωρητικής φυσικής, δεν θα πετύχουμε ποτέ ουσιώδη πρόοδο, απλά επειδή η επαλήθευση είναι πάντα θεωρητικά δυνατή. Το πείραμα στο CERN πρέπει να αντιμετωπιστεί ως η θεωρητική απαρχή της κινητοποίησης του αισθητηρίου των επιστημόνων προς νέες ερμηνευτικές κατευθύνσεις. Να ανοίξει νέους δρόμους. Βέβαια, η αντιπρόταση προϋποθέτει ανανέωση του θεωρητικού μας εξοπλισμού και ως εκ τούτου δύσκολα επιχειρείται. Τα περισσότερα πνεύματα αδρανούν, συχνά γοητευμένα ή ακόμη και παγιδευμένα στην ιδέα της απόλυτης αλήθειας, αποφεύγοντας την αντίταξη στις κρατούσες αρχές τού σήμερα.

Ας ελπίσουμε λοιπόν πως το πείραμα στο CERN θα απελευθερώσει τη σκέψη από τα σημερινά ερμηνευτικά πρότυπα. Ας ελπίσουμε ότι θα μας βοηθήσει να πούμε όχι στις γνώσεις τού σήμερα για να αναζητήσουμε και να ανακαλύψουμε αυτές του αύριο. Αν δεν συμβεί αυτό, το εν λόγω πείραμα κινδυνεύει, ας μου επιτραπεί να πω, να αναχαιτίσει την εξέλιξη της επιστήμης με τον πιο θεαματικό και τραγικό τελικά τρόπο».

Γιώργος Ε. Κουσούλης, Φοιτητής Μαθηματικού Παν. Κρήτης