Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΔΗΜ. ΝΑΝΟΠΟΥΛΟΣ: Μιλά για την εργασία που τους έδωσε το Βραβείο Αϊνστάιν

Το Μπιγκ Μπανγκ αποκαλύπτεται

Της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΥ

Για πρώτη φορά η ιστορία του Μπιγκ Μπανγκ εγκαταλείπει το μεταφυσικό πεδίο και τίθεται στο επιστημονικό τραπέζι, χάρη στην εργασία των καθηγητών Θεωρητικής Φυσικής Δημήτρη Νανόπουλου, Νίκου Μαυρόματου και Τζον Ελις «Η σταθερά των ενοποιημένων θεωριών επιταχύνει το Σύμπαν».

Ο ακαδημαϊκός Δ. Νανόπουλος που βραβεύτηκε μαζί με τους καθηγητές Ν. Μαυρόματο και Τζον Ελις

Το Βραβείο Αϊνστάιν που πρόσφατα απέσπασαν από από την Εταιρεία Σχετικότητας και Βαρύτητας που εδρεύει στη Βοστόνη, δεν αποτέλεσε έκπληξη γι' αυτούς.

«Από την αρχή γνωρίζαμε ότι πρόκειται για ένα μεγάλο βήμα στην επιστημονική έρευνα. Οταν μάλιστα είδα την εργασία προδημοσιευμένη, στα τέλη του περασμένου χρόνου, ήμουν ενθουσιασμένος, όπως άλλωστε ήμασταν όλοι και κατά τη διάρκεια της έρευνας που κράτησε μήνες. Θεώρησα μάλιστα ότι ήταν η καλύτερη επιστημονική μου εργασία», αποκαλύπτει ο ακαδημαϊκός Δημήτρης Νανόπουλος.

Το καινούργιο στοιχείο που εισάγει η εργασία είναι η ύπαρξη σύνδεσης του μικρόκοσμου με το συμπαντικό κόσμο, η οποία ανοίγει το δρόμο για την κατανόηση τόσο της ιστορίας του Σύμπαντος, όσο και της απαρχής του (Μπιγκ Μπανγκ), κάτι που μέχρι τώρα δεν είχε επιχειρηθεί σε επιστημονικό επίπεδο. «Οταν εξετάσουμε τον μικρόκοσμο, δηλαδή όταν φτάσουμε σε υποατομικό επίπεδο, στη μικρότερη δυνατή ανάλυση που μπορούμε να έχουμε, βλέπουμε ότι οι διάφορες δυνάμεις που μας περιβάλλουν (μαγνητικές, βαρυτικές κ.λπ.) δεν έχουν καμία διάφορά και χαρακτηρίζονται από μια σταθερά, τη σταθερά των ενοποιημένων δυνάμεων. Ταυτόχρονα, είναι γνωστό ότι το Σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά και επιταχύνεται. Εκείνο που ανακαλύψαμε είναι ότι η επιτάχυνση του Σύμπαντος δίδεται από τη σταθερά των ενοποιημένων δυνάμεων. Αυτό σημαίνει ότι αν πάμε 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια πίσω, στις απαρχές του Σύμπαντος, το τελευταίο θα είναι πολύ μικρότερο και θα έχει ανάλογη συμπεριφορά με εκείνη του σημερινού μικρόκοσμου. Ετσι δείξαμε ότι εξετάζοντας τον μικρόκοσμο μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα για της ιστορία του κόσμου», εξηγεί ο κ. Νανόπουλος.

Μπορεί η επιστημονική έρευνα να κράτησε μόνο κάποιους μήνες, αλλά η ομάδα που την πραγματοποίησε έχει σαφώς μεγαλύτερη ιστορία. Από το 1975 δουλεύουν μαζί ο Δημήτρης Νανόπουλος και ο Τζον Ελις, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 προστέθηκε και ο, τρίτος της παρέας, Νίκος Μαυρόματος. Με τον πρώτο να διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, τον δεύτερο να δουλεύει στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών της Ευρώπης (CERN) στη Γενεύη και τον τρίτο να διδάσκει στο Kings College του Λονδίνου. Τα ταξίδια, τα τηλέφωνα και τα e-mail είναι τρόπος ζωής γι' αυτούς.

«Μετά από τόσα χρόνια, άλλωστε, είμαστε σαν τα ζευγάρια που ο ένας ξέρει πώς σκέφτεται ο άλλος. Το πιο σημαντικό είναι ότι είμαστε φίλοι και η επιστήμη είναι πάνω από τα πρόσωπα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν έριδες και εγωισμοί», αποκαλύπτει ο Ελληνας ακαδημαϊκός.

Μπορεί να μην τους ξάφνιασε η διάκριση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν το χάρηκαν. «Σίγουρα ο καθένας ξέρει τι είναι και πολλές φορές δημιουργεί και μια μεγαλοποιημένη εικόνα για τον εαυτό του. Οταν όμως έρχεται η αντικειμενική επαλήθευση των όσων είχε πλάσει στη φαντασία του για τον εαυτό του, τότε σίγουρα η ικανοποίηση είναι μεγάλη. Για εμένα και τον Ελις, επίσης, είναι διπλή η χαρά γιατί ενώ είμαστε οι μεγαλύτεροι στην ομάδα, το αντικείμενο της έρευνας είναι καινούργιο και δείχνει ότι είμαστε ακόμη μάχιμοι», εξηγεί.

Πώς επηρεάζει όμως την κοσμοθεωρία και την καθημερινή ζωή του ερευνητή η κατάκτηση καινούργιας επιστημονικής γνώσης; «Δεν βλέπω τα πάντα στεγνά ως κομμάτια του Σύμπαντος. Το όνειρο, η φαντασία και η αυταπάτη χρειάζονται στη ζωή μας. Για να έχουν επιβιώσει για τόσες χιλιάδες χρόνια σημαίνει ότι είναι σημαντικά και απαραίτητα για την ανθρωπότητα. Αν τα απέβαλλα όλα αυτά, γιατί γνωρίζω κάποια πράγματα παραπάνω για το Σύμπαν και τη φυσική, θα ήμουν ένα ξερό πλάσμα που σκέφτεται με εξισώσεις. Η επιρροή που έχω αφορά τον τρόπο σκέψης μου. Η αναζήτηση της σχέσης αιτίου αιτιατού. Ετσι σκέφτονται οι θετικοί επιστήμονες, είτε είναι ερευνητές είτε όχι».

Διαπρεπής επιστήμονας με διεθνή αναγνώριση, ήταν μαθητής της Β' Λυκείου, όταν για πρώτη φορά η φυσική κέντρισε το ενδιαφέρον του και δεν ξεχνά τους ανθρώπους που τον έκαναν να αγαπήσει τις θετικές επιστήμες. «Ηταν ο φυσικός Βαγγέλης Τσιγκούνης, καθηγητής στο Γ' Λύκειο Αθηνών και ο μαθηματικός Βάσος Σαββαΐδης». Σήμερα, τον σταματούν στο δρόμο και του λένε ότι «χαίρονται που η δουλειά του πιάνει τόπο και δείχνει ότι η Ελλάδα δεν έχει μόνο παρελθόν». Τι απαντά; «Να μιλάτε. Να αντιδράτε σε ό,τι δεν συμφωνείτε. Να μην αφήνουμε να υπάρχει η εντύπωση ότι η Ελλάδα άγεται και φέρεται από μια συγκεκριμένη μερίδα ανθρώπων».