Η Μεσόγειος σε 5.000 τ.μ.
Ενα έργο πνοής, μοναδικό στη Μεσόγειο, που συνδυάζει ομορφιά, έρευνα, εκπαίδευση, οικολογία, τεχνολογία, ψυχαγωγία και παιδαγωγική, φτιαγμένο εξ ολοκλήρου από Ελληνες επιστήμονες με ελληνική τεχνογνωσία, είναι το Ενυδρείο του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), στον χώρο της πρώην αμερικανικής βάσης Γουρνών στο Ηράκλειο.
Το μεγαλύτερο ενυδρείο στη Μεσόγειο που ανοίγει πολλαπλούς δρόμους στη θαλάσσια έρευνα στη χώρα μας και αποτελεί ταυτόχρονα ένα νέο αναπτυξιακό εργαλείο, ανοίγει τις πύλες του στον κόσμο από την προσεχή Κυριακή.
Ο μαγικός κόσμος του θαλάσσιου βυθού της Μεσογείου μπορεί πλέον να γίνει αντικείμενο γνώσης από τον κάθε ενδιαφερόμενο με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων και με τη χρήση ακόμα και μικροσκοπίων και υπολογιστών, που δίνουν τη δυνατότητα να εμβαθύνει ο επισκέπτης στη λειτουργία του θαλάσσιου οικοσυστήματος και στην ειδική συμπεριφορά του κάθε θαλάσσιου οργανισμού, από τους καρχαρίες μέχρι τα μαλάκια, τις ανεμώνες, τον ιππόκαμπο, τη στιγμή μάλιστα που γεννά τις μέδουσες κ.λπ., κ.λπ. Είναι καταπληκτική η σκηνοθεσία που έχουν δημιουργήσει οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, μερικά εκ των οποίων είναι σχεδόν αντίγραφα ελληνικών θαλάσσιων συστημάτων.
 Τρομερά, αλλά και παράξενα πλάσματα της θάλασσας, μαγνητίζουν τα βλέμματα στις προθήκες του ενυδρείου |
Είναι κατασκευασμένο με καθαρά οικολογικά κριτήρια για να διαπαιδαγωγεί στις αξίες του σεβασμού στο περιβάλλον και σε κάθε μορφή ζωής, όπως δήλωσε ο πρόεδρος και διευθυντής του ΕΛΚΕΘΕ, Γ. Χρόνης, να κινητοποιούνται σε περιβαλλοντικά ζητήματα, γι' αυτό δεν έγινε η επιλογή να μπουν στο ενυδρείο της Κρήτης θαλάσσια θηλαστικά, φώκιες, δελφίνια κ.λπ., διότι υποφέρουν στο κλειστό περιβάλλον.
Ο κ. Χρόνης, ο προϊστάμενος του ενυδρείου, Μιχάλης Παπαδάκης, και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Υδατοκαλλιεργειών και επιστημονικός συντονιστής του Ενυδρείου της Κρήτης, Πασκάλ Ντιβανάκ, μιλώντας για το εν λόγω εγχείρημα τόνισαν: «Είναι το πρώτο ενυδρείο που κατασκευάζεται από Ελληνες στην Ελλάδα, με μηδέν χρέος και χωρίς υπέρβαση στον προγραμματισμό».
Ως προς της ταυτότητα του κρητικού θαλασσόκοσμου, οι προαναφερόμενοι ομιλητές ανέφεραν: «Το ενυδρείο καταλαμβάνει έκταση περίπου πέντε χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και είναι τμήμα του ευρύτερου συγκροτήματος του θαλασσόκοσμου (ΕΛΚΕΘΕ Κρήτης), συνολικής έκτασης 60 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων. Ο όγκος του νερού ανέρχεται σε ένα 1.600.000 λίτρα νερού με 32 δεξαμενές και 50 σημεία παρατήρησης.
Αυτή τη στιγμή το ενυδρείο διαθέτει 100 είδη ψαριών και 1.800 οργανισμούς συνολικά, επειδή η ισορροπία του «χτίζεται» σιγά σιγά. Τον Μάρτιο έως τον Απρίλιο θα έχει τοποθετηθεί το 80% των οργανισμών. Συνολικά θα εκτίθενται 4.000 οργανισμοί σε μια θαλάσσια σκηνογραφία μήκους ενός περίπου χιλιομέτρου.
 Το ενυδρείο έχει κατασκευαστεί με οικολογικό τρόπο, ώστε τα ψάρια και οι άλλοι οργανισμοί να μην ασφυκτιούν στο νέο τους περιβάλλον |
Είναι αφιερωμένο αποκλειστικά στη φιλοξενία και στην ανάδειξη των μεσογειακών ειδών. Μάλιστα για να δείξουν την υποπληροφόρηση που υπάρχει στο συγκεκριμένο αντικείμενο, οι ομιλητές, δήλωσαν: «Τα ΜΜΕ βρίθουν από ταινίες με θέματα τις τροπικές θάλασσες, ωκεάνια οικοσυστήματα, παράξενα είδη από μακρινές περιοχές, ενώ ο θαλάσσιος μεσογειακός κόσμος που μας περιβάλλει, αν και είναι ζωτικής σημασίας, παραμένει άγνωστος και περιθωριοποιημένος. Ποιος άραγε γνωρίζει ή έχει δει τα είδη που ζουν στην άβυσσο της Μεσογείου στα 4.000 και 5.000 μέτρα, εκτός από τους ειδικούς επιστήμονες; Ή ποιος έχει δει στον φυσικό του βιότοπο ένα ζωντανό κοράλλι».
 Το κτίριο του Ενυδρείου στην πρώην αμερικανική βάση Γουρνών |
Οι επισκέπτες μπορούν σε ειδική αίθουσα, η οποία θα είναι έτοιμη σε 4 ημέρες και θα έχουν τοποθετηθεί 50 μικροσκόπια, να παρακολουθούν αναλυτικά και σε βάθος τους οργανισμούς και τα οικοσυστήματα, ενώ ειδικές κάμερες μεταδίδουν εικόνες από τον τρόπο ζωής των οργανισμών. Υπάρχουν επίσης στερεοσκόπια, πειράματα φυσικών επιστημών που βρίσκουν εφαρμογή στο θαλάσσιο περιβάλλον και μπορούν μαθητές, φοιτητές αλλά και ενήλικες να μάθουν πράγματα σε βάθος και εξειδικευμένα.
Παράλληλα έχει δημιουργηθεί και μία αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, χωρητικότητας 150 ατόμων, όπου εκεί ο επισκέπτης θα μπορεί να παρακολουθεί μοναδικές προβολές που σχετίζονται με το θαλάσσιο περιβάλλον.