Ελευθεροτυπία - «Βουλιάζει» η υποθαλάσσια αρτηρία Θεσσαλονίκης

Τι κι αν ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί ότι θα ξεκινούσε μέσα στο 2005;

Οι τελευταίες εξελίξεις είναι ενδεικτικές, παρ' ότι ο Γιώργος Σουφλιάς υπογράφει αποφάσεις για παράταση του χρόνου έναρξης των έργων, ενώ Δημόσιο και κοινοπραξία ανταλλάσσουν επιστολές σε «πολεμικό» κλίμα.

Το υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε διατηρητέα τρία κτίρια στην περιοχή του Λιμανιού, με αποτέλεσμα να αλλάζει ο τρόπος κατασκευής της υποθαλάσσιας σήραγγας.

**Η χαριστική βολή στο έργο των 472 εκατ. ευρώ ήρθε με την πρόσφατη απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).

Τα τρία κτίρια

**Είχε προηγηθεί απόφαση του υπουργού Πολιτισμού, με την οποία κηρύχθηκαν διατηρητέα τρία κτίρια στην περιοχή του λιμανιού τα οποία επρόκειτο να κατεδαφιστούν για τις ανάγκες του έργου.

**Για λόγους προστασίας των εναλείων αρχαιοτήτων, το ΚΑΣ απορρίπτει τον προβλεπόμενο από τη σύμβαση τρόπο κατασκευής της υποθαλάσσιας σήραγγας, αυξάνει το βάθος της στα 25 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και επιβάλει τη χρήση μετροπόντικα. Η απόφαση αυτή ισοδυναμεί με άλλο έργο, αφού πέρα από την αύξηση του κόστους αλλάζει και τα τεχνικά στοιχεία του.

Με την αύξηση του βάθους της σήραγγας δεν επαρκεί το προβλεπόμενο από τη σύμβαση μήκος της που ανέρχεται σε 6,2 χλμ., από τα οποία περίπου 4 είναι υποθαλάσσια.

**Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονται σενάρια επιμήκυνσης της σήραγγας ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες κλίσεις, που σημαίνει ότι θα φθάνει ώς την Καλαμαριά και όχι μετά το «Μακεδονία Παλάς», στην οδό Ανθέων, όπως προβλέπει η ισχύουσα σύμβαση.

Τα πρώτα έργα είχαν ξεκινήσει στις αρχές του χρόνου στην παραλιακή.

Ενα δισ. παραπάνω

Είναι μια εναλλακτική λύση που είχε μελετηθεί το 1998 και θεωρείται καλύτερη από κυκλοφοριακή άποψη, αφού δεν μεταφέρει απλώς το μποτιλιάρισμα, όπως κάνει η σημερινή, και επιπλέον δημιουργεί ένα δακτύλιο μαζί με τις περιφερειακές λεωφόρους, με τον οποίο παρακάμπτεται πλήρως το κέντρο της πόλης.

Ενα τέτοιο ενδεχόμενο, όμως, εκτιμάται ότι θα αυξήσει τον προϋπολογισμό των έργων κατά ένα δισ. ευρώ, υπερτριπλασιάζοντας το κόστος.

**Υπάρχει και το ενδεχόμενο ακύρωσης του έργου, το οποίο άλλωστε τα τελευταία χρόνια αποδείχθηκε ότι δεν είναι αποδεκτό από τους πολίτες της Θεσσαλονίκης. Είναι ενδεικτικό ότι ο Γ. Μπουτάρης, επικεφαλής της δημοτικής αντιπολίτευσης που είχε αντιταχθεί στην υποθαλάσσια, είχε απευθύνει έκκληση στον Γ. Σουφλιά να ακυρώσει το έργο.

**Μια τέτοια κίνηση έχει πλέον περιορισμένο πολιτικό κόστος, καθώς και στελέχη της Ν.Δ. όπως ο συγκοινωνιολόγος Γ. Τόσκας, πρόεδρος του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ), συντάσσονται με την άποψη της Πολυτεχνικής Σχολής, της Κίνησης Πολιτών και ως ένα βαθμό του περιφερειακού τμήματος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, που επισημαίνουν τις επιπτώσεις του έργου.

Το ενδεχόμενο ο Γ. Σουφλιάς να ακυρώσει το έργο μάλλον χαροποιεί ιδιαίτερα και μεγάλη μερίδα των κατοίκων της Θεσσαλονίκης.

***Η επιλογή αυτή πάντως έχει και οικονομική πλευρά, αφού ο ανάδοχος δικαιούται να ζητήσει αποζημίωση, η οποία σύμφωνα με εκτιμήσεις ανέρχεται σε 50 εκατ. ευρώ! Εκτός και αν ο ανάδοχος πεισθεί να αποχωρήσει... οικειοθελώς.

***Προς το παρόν επικρατεί πολεμικό κλίμα ανάμεσα στις δύο πλευρές και έχει σημασία ότι η ανταλλαγή επιστολών σε υψηλούς τόνους είχε ξεκινήσει πολύ πριν από την καθοριστική απόφαση του ΚΑΣ.

Επιστολή της «Θερμαϊκής Οδού», της κοινοπραξίας των εταιρειών «Θεμελιοδομή», «Boskalis» και «Ελλάκτωρ» του ομίλου Μπόμπολα, που είναι η επικεφαλής του έργου, κοινοποιήθηκε στις αρχές του χρόνου στις υπηρεσίες του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, και αναφέρει ότι η έναρξη παραχώρησης επήλθε την 1η Αυγούστου 2007 «ύστερα από τήρηση όλων των διαδικασιών που προβλέπει η σύμβαση και διαπιστώθηκε νόμιμα».

Ανταλλαγή επιστολών

**Η κοινοπραξία έχει αποστείλει άλλες 10 επιστολές και διαμαρτύρεται προς τους αρμόδιους του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ γιατί «παρά τις δηλώσεις σας ότι η παράδοση (σ.σ.: του χώρου για τα εργοτάξια) θα λάβει χώρα μέχρι τις 30/8/2007, τούτο δεν έχει επισυμβεί».

Επικαλείται συγκεκριμένο άρθρο της σύμβασης (12.1.3), σύμφωνα με το οποίο «η εκ μέρους του Δημοσίου καθυστέρηση παράδοσης του χώρου εκτέλεσης του έργου εντός των προθεσμιών (...) συνιστά Γεγονός Καθυστέρησης εκ της συμβάσεως», ενώ αποποιείται την υπαιτιότητα και τη συνευθύνη του αναδόχου του έργου.

**Στην εξασέλιδη απάντηση του ΥΠΕΧΩΔΕ το ύφος είναι ανάλογο, ενώ επαναλαμβάνεται τρεις φορές και με υπογράμμιση η φράση «αμφισβητούμε και αρνούμεθα».

Το υπουργείο αρνείται ότι υπάρχει «Γεγονός Καθυστέρησης» και ότι αυτό έχει επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα.

***Το «ζουμί» όμως βρίσκεται στην αναφορά με την οποία απορρίπτει τη θέση της κοινοπραξίας ότι έχει επέλθει μονομερής τροποποίηση της σύμβασης από την πλευρά του Δημοσίου. Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι έχει καλέσει την κοινοπραξία να παραλάβει το χώρο των εργοταξίων, αλλά αυτή δεν έχει προσέλθει:

«Εφόσον εμμένετε στις θέσεις σας περί Γεγονότων Καθυστέρησης και περί αποζημίωσής τους», καταλήγει το έγγραφο του υπουργείου, αποκαλύπτοντας τις τεταμένες θέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

**Πάντως, οι ισχυρισμοί του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ αμφισβητούνται εμμέσως από τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ). Σε έγγραφά του ενημερώνει την πολιτική ηγεσία του υπουργείου ότι ο χώρος στη συμβολή των οδών Σαλαμίνας - Καρατάσσου - Πολυτεχνείου «χαρακτηρίζεται αυθαιρέτως ως χώρος πρασίνου» στην περιβαλλοντική μελέτη του έργου και ζητάει να επιλυθεί, με παρέμβαση στο υπουργείο Οικονομίας, το αίτημα για αύξηση του διαθέσιμου χώρου από 1,2 σε 4 στρέμματα.

**Με άλλο έγγραφό του ο ΟΛΘ αναφέρεται στο θέμα της παραχώρησης έκτασης στον 6ο προβλήτα για τις ανάγκες του εργοταξίου, για τον οποίο αποκαλύπτει ότι περιλαμβάνεται στους χώρους που θα εκχωρηθούν για εκμετάλλευση μέσω του διεθνούς διαγωνισμού για τον σταθμό (ΣΕΜΠΟ) και γι' αυτό στις 15 Μαρτίου 2008 προτείνει να αναζητηθεί από το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ άλλη «δόκιμη περιοχή» του λιμανιού.

Νέα χρονοδιαγράμματα

Η επίσημη ομολογία των καθυστερήσεων γίνεται με απόφαση που υπέγραψε ο Γ. Σουφλιάς στις 20 Μαρτίου 2008, σύμφωνα με την οποία δίνεται παράταση 137 ημερών στην έναρξη των χρονοδιαγραμμάτων που αφορούν το έργο.

«Δεν γίνονται δεκτοί» οι λόγοι που επικαλείται η κοινοπραξία και δεν θεμελιώνουν «Γεγονός Καθυστέρησης», αναφέρεται στην απόφαση του Γ. Σουφλιά, στην οποία σημειώνεται ότι «δεν γίνονται δεκτοί οι λόγοι περί δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης παραχώρησης». Παραδέχεται, πάντως, ότι θα χρειαστεί να γίνει νέα περιβαλλοντική μελέτη.

**Οι πρώτες «βολές» έχουν πέσει. Αναμένονται πλέον και τα «κανόνια».