Ελευθεροτυπία - Παγώνει την Ερευνα για να μην ξανακαεί

Από παλαιότερη σύνοδο των πρυτάνεων

Παρά τα επίκαιρα και εξίσου σοβαρά ζητήματα που είχαν τεθεί προς συζήτηση, όπως τα προβλήματα κατά την εφαρμογή του νέου νόμου για τα ΑΕΙ και η «αναγνώριση» των ΚΕΣ (Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών) μέσω Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το σχέδιο νόμου για την έρευνα που επεξεργάζονται από κοινού το ΥΠΕΠΘ και το υπουργείο Ανάπτυξης, αν και φαίνεται να «παγώνει» προς το παρόν και να επανατίθεται προς διαβούλευση, αποτέλεσε το κυρίαρχο θέμα των τριήμερων εργασιών της συνόδου, που διεξήχθη, αυτή τη φορά, στην Καστοριά.

«Ενας νόμος για την έρευνα και την τεχνολογία θα πρέπει να στοχεύει στην ενίσχυση της έρευνας ισόρροπα, όπου αυτή συντελείται, χωρίς την απομείωση της ερευνητικής δραστηριότητας των πανεπιστημίων», αναφέρουν οι εκπρόσωποι των διοικήσεων των ανώτατων ιδρυμάτων στο ψήφισμά τους, αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στον «ερευνητικό ρόλο των πανεπιστημίων» που, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «είναι εξίσου σημαντικός με τον εκπαιδευτικό για την ποιότητα της παρεχόμενης δημόσιας παιδείας, η οποία συνιστά θεμελιώδες εθνικό κεφάλαιο».

Για τη διασφάλιση αυτού λοιπόν και στη βάση της ενσωμάτωσης των προβλέψεων «με τις οποίες θα αποδίδεται στα πανεπιστήμια ο ρόλος που τους προσδιορίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», οι πρυτάνεις ζητούν:

α Θεσμική πρόβλεψη δυνατότητας ίδρυσης ερευνητικών κέντρων που να περιλμβάνει πρωταρχικώς το χώρο των ΑΕΙ.

β Ισοβαρή ρύθμιση για τη διαδραστική λειτουργικότητα μεταξύ ερευνητικών κέντρων και ΑΕΙ, κυρίως σε ό,τι αφορά την αριστεία, τις υποδομές και τους ανθρώπινους πόρους.

γ Αναλογική συμμετοχή των ΑΕΙ στην τελική επιχειρησιακή δομή της εθνικής στρατηγικής για την έρευνα.

«Εμείς θέλουμε πολύ μεγαλύτερη θεσμική εμπλοκή των πανεπιστημίων στα ερευνητικά προγράμματα. Θέλουμε ένα διαδραστικό σύστημα ανάμεσα στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά κέντρα», ήταν η δήλωση της υπουργού προς εφησυχασμό των πρυτάνεων οι οποίοι, εντός και εκτός συνόδου, επισήμως και ανεπισήμως, δέχτηκαν από την υπουργό κάθε δυνατή διαβεβαίωση για την υποστήριξη του ΥΠΕΠΘ προς τα πανεπιστήμια. Εκπλησσόμενοι ευχάριστα με την ασυνήθη διαλλακτικότητα της κυρίας Γιαννάκου, η οποία ζήτησε και κατέδειξε με σπουδή και ιδιαίτερη θέρμη τη σημαντική συμμετοχή της συνόδου στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου -«περιμένουμε τις προτάσεις και θα τις λάβουμε υπόψη»- οι πρυτάνεις δέχτηκαν ικανοποιημένοι τις εγγυήσεις που συνοδεύθηκαν με την υπόσχεση των 420 εκατ. ευρώ. Ηταν, ωστόσο, κοινός τόπος η ερμηνεία της στάσης της υπουργού Παιδείας, η οποία συνδέεται, κατά πολλούς, με το βαρύ κλίμα -όπως φημολογείται- ανάμεσα στα δύο υπουργεία.

Δεν είναι τυχαίες άλλωστε οι διευκρινίσεις που έδωσε αργότερα στις συνομιλίες της με τους δημοσιογράφους: «Το υπουργείο Ανάπτυξης, το ίδιο, μόνο του, ζήτησε τη συνεργασία μας. Δημιουργήσαμε μια διυπουργική επιτροπή υπό το γενικό γραμματέα του υπουργείου Παιδείας (...). Αρα το υπουργείο Ανάπτυξης θέλει την εμπλοκή του υπουργείου Παιδείας και των πανεπιστημίων».

Δεν ήταν το ίδιο ευχάριστη όταν διαβεβαίωνε για τη γνωστή θέση της σε ό,τι αφορά το νέο νόμο για τα ΑΕΙ και την εφαρμογή του, παρά τα προβλήματα που έχουν εμφανιστεί και ετέθησαν με έμφαση από τους πρυτάνεις. Οπως δήλωσε και αργότερα, στο περιθώριο της συνόδου, θεωρεί πως «ούτε σκοτεινά σημεία υπάρχουν ούτε προβλήματα» και ως εκ τούτου «ο νόμος θα εφαρμοστεί μέχρι κεραίας». Ετσι, απέρριψε την πρόταση του ΕΜΠ για αναστολή εφαρμογής του μέχρι να διευκρινιστούν όλες οι ασάφειες, επαναλαμβάνοντας μάλιστα τη διαβεβαίωσή της για τη δρομολόγηση των απαραίτητων διαδικασιών ώστε να ενεργοποιηθούν κάποιες εκ των διατάξεων. Μεταξύ αυτών, η εξέλιξη των μελών ΔΕΠ που ήδη έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις διοικήσεων και πανεπιστημιακών.

Ωστόσο, όπως δήλωσε και ο προεδρεύων της συνόδου και πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτ. Μακεδονίας, Χ. Μασσαλάς, «η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ με ξεκάθαρο τρόπο έθεσε λεπτομέρειες και θα ακολουθήσουν οι αναγκαίες υπουργικές αποφάσεις και τα προεδρικά διατάγματα».

Τέλος, το θέμα των ΚΕΣ επανέφερε τις διατυπωμένες ανησυχίες της πανεπιστημιακής κοινότητας, αλλά και τις αναμενόμενες διευκρινίσεις της υπουργού. Επανέλαβε ότι «δεν πρόκειται για απόφαση αναγνώρισης των πτυχίων, είναι ζήτημα επαγγελματικών δικαιωμάτων που υπάγεται στην ανταγωνιστικότητα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δήλωσε υπομονή μέχρι την οριστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αλλά θέλησε να δεσμευθεί για τις δέουσες πρωτοβουλίες κατά το νέο, επερχόμενο πλαίσιο λειτουργίας.

Η υπαγωγή των ΚΕΣ υπό την αιγίδα του ΥΠΕΠΘ, οι κανόνες και τα κριτήρια λειτουργίας αλλά και ποιότητας των σπουδών και ακόμη η αναγνώριση με την προϋπόθεση της αναγνώρισης των επαγγελματικών δικαιωμάτων και στην έδρα του ξένου πανεπιστημίου συμπεριλαμβάνονται στα μέτρα που ήδη μελετούν, όπως τουλάχιστον διαβεβαίωσε τους πρυτάνεις.