Ελευθεροτυπία - Εφοδος στα πανεπιστήμια

Την πόρτα του Παντείου χτυπούν τώρα οι ένοπλες δυνάμεις.

Η προσπάθεια των ενόπλων δυνάμεων να εισέλθουν στον ακαδημαϊκό χώρο δεν περιορίζεται στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Με παρόμοιο ζήλο επιχειρούν να μπουν στο Πάντειο και σε άλλα ιδρύματα, αλλά το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο: τρώνε... πόρτα!

Η αποκάλυψη της «Κ.Ε.» (19/6) για πρόταση κοινού μεταπτυχιακού στην αμυντική τεχνολογία από τη Σχολή Δοκίμων, Ικάρων και τρία τμήματα του ΕΜΠ, προκαλεί ήδη αντιδράσεις.

*Το δ.σ. του συλλόγου διδασκόντων στο πολυτεχνείο, τονίζει, σε ανακοίνωσή του ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα «δεν εμπίπτει στους στόχους του ΕΜΠ και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Εκτός των άλλων διαφωνούμε με οποιαδήποτε μορφή έρευνας αποσκοπεί σε πολεμικούς σκοπούς- αμυντικούς ή όχι»!

*Ο γραμματέας της ΠΟΣΔΕΠ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού-ΑΕΙ) και καθηγητής στη σχολή ηλεκτρολόγων του ΕΜΠ, Γιάννης Μαΐστρος, θεωρεί ότι «πρέπει να υπερασπίσουμε το δημόσιο και ακαδημαϊκό χαρακτήρα τόσο των προπτυχιακών όσο και των μεταπτυχιακών σπουδών.

«Τα προγράμματα σπουδών πρέπει να καθορίζονται από τα ακαδημαϊκά όργανα και όχι κατά παραγγελία από οποιονδήποτε άλλο φορέα, ενώ οι στόχοι και το αντικείμενό τους δεν πρέπει να παρεκκλίνουν από τους στόχους του κάθε ΑΕΙ».

*Εξάλλου, στις 17 Ιουνίου η σύγκλητος του Παντείου Πανεπιστημίου απέρριψε πρόταση για κοινό μεταπτυχιακό του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών και της Σχολής Εθνικής Αμύνης, με αντικείμενο τη διεθνή στρατηγική.

«Παρόμοια πρόταση είχε απορριφθεί από τη σύγκλητο το Μάρτιο, επανήλθε όμως διορθωμένη για να απορριφθεί ξανά», μας λέει ο καθηγητής του ιδρύματος, Αλκης Ρήγος.

Τέσσερις λόγοι οδήγησαν στην απόρριψη αυτή:

1 Εν πρώτοις η παραβίαση της αρχής της ελεύθερης πρόσβασης. Σύμφωνα με τα πανεπιστημιακά ειωθότα, σε κάθε τμήμα μεταπτυχιακών μπορεί να κάνει αίτηση συμμετοχής οποιοσδήποτε πτυχιούχος το επιθυμεί. Το πανεπιστήμιο θέτει τα κριτήρια (βαθμός πτυχίου, ξένες γλώσσες, κ.ά.) και επιλέγει ανάλογα τους φοιτητές. «Στο μεταπτυχιακό που μας προτάθηκε, όμως, οι συμμετέχοντες θα ήταν ένας κλειστός κύκλος αξιωματικών, επιλεγμένος από επιτελείς του υπουργείου Αμυνας», συνεχίζει ο Α. Ρήγος.

2 Εδρα του κοινού μεταπτυχιακού οριζόταν η Σχολή Εθνικής Αμύνης. Η σύγκλητος του Παντείου έκρινε την εισήγηση απαράδεκτη και στο σημείο αυτό, επικαλούμενη την αρχή ότι όλοι οι κύκλοι σπουδών πρέπει να διεξάγονται μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο, για να προστατεύονται τόσο η έρευνα όσο και η εν γένει λειτουργία τους από το πανεπιστημιακό άσυλο.

Τι ισχύει στα ιδρύματα

3 Η χρηματοδότηση αποτέλεσε ένα ακόμη «αγκάθι», καθώς τα μεταπτυχιακά τμήματα χρηματοδοτούνται κατά κανόνα από το υπουργείο Παιδείας, στη διακριτική ευχέρεια του οποίου είναι το να δεχτεί συγχρηματοδότηση και από άλλους φορείς. Το εν λόγω τμήμα αντίθετα θα χρηματοδοτούνταν από το υπουργείο Αμυνας.

4 Η σύγκλητος του Παντείου θεώρησε, τέλος, ότι δεν κατοχυρώνεται πλήρως ο ακαδημαϊκός χαρακτήρας του προτεινόμενου προγράμματος και γι' αυτό το παρέπεμψε στις ελληνικές καλένδες.

Οι πτυχιούχοι των σχολών Ευελπίδων, Ικάρων και Ναυτικών Δοκίμων μπορούν, ασφαλώς, να παρακολουθήσουν μεταπτυχιακά τμήματα όλων των ελληνικών πανεπιστημίων με τη διαδικασία των ποσοστώσεων: Κάθε ΑΕΙ δέχεται στα τμήματα που παρέχουν διδακτορικούς τίτλους ή μάστερ ένα ποσοστό πτυχιούχων άλλων ιδρυμάτων, αν συγκεντρώνουν συγκεκριμένα κριτήρια.

Οι θιασώτες της συνεργασίας ΑΕΙ και στρατού επικαλούνται το χαμένο συνάλλαγμα, καθώς κάθε χρόνο εκατοντάδες αξιωματικοί παίρνουν το δρόμο της ξενιτιάς για να καταρτιστούν σε συγκεκριμένους τομείς. Οι τηλεπικοινωνίες, τα πληροφορικά συστήματα, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, η μηχανική, η ναυπηγική, οι διεθνείς σχέσεις και η διοίκηση είναι οι δημοφιλέστεροι. Προσφιλή ιδρύματα, το Μοντερέι και το ΜΙΤ των ΗΠΑ αλλά και το Κράνφιλντ της Βρετανίας. Κάθε καταρτιζόμενος κοστίζει στο ελληνικό Δημόσιο περί τις 150.000 ευρώ το χρόνο, ποσό που θα μειωνόταν στο ελάχιστο εάν οι σπουδές γίνονταν στην Ελλάδα, που διαθέτει τη σχετική τεχνογνωσία.

Οι στρατιωτικές σχολές έχουν μεν ανωτατοποιηθεί, δεν μπορούν όμως να παράσχουν μεταπτυχιακούς τίτλους. Βλέπουν, λοιπόν, τη συνεργασία με τα ΑΕΙ σαν τη χρυσή ευκαιρία για να αποκτήσουν τεχνογνωσία, ώστε και την έρευνα να προωθήσουν και να καταρτίζουν επαρκώς τα στελέχη τους.

Το εγχείρημα όμως προσκρούει στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο: «Οι σχολές των ενόπλων δυνάμεων προσεγγίζουν τη γνώση με τη στενή μιλιταριστική άποψη, ενώ τα ΑΕΙ με την ελεύθερη, σφαιρική, ακαδημαϊκή αντίληψη», λέει ο Α. Ρήγος.