Ελευθεροτυπία - Το Βατερλό με τον μετασχηματιστή

Η ζωή της πόλης απορρυθμίστηκε, μέσα σε καύσωνα, για περισσότερες από 6 ώρες και προβλήματα ηλεκτροδότησης για σημαντικό χρονικό διάστημα αντιμετώπισαν Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

«Εκρηξη από υπερθέρμανση του λαδιού σε μετασχηματιστή δεν έχει προηγούμενο», τόνισε στην «Ε» υψηλόβαθμο στέλεχος της ΔΕΗ, το οποίο διευκρινίζει: «Κάθε μετασχηματιστής, ιδιαίτερα νέας γενιάς, όπως ήταν ο συγκεκριμένος συνοδεύεται από συστήματα ασφαλείας, τα οποία ειδοποιούν για την άνοδο της θερμοκρασίας ή τον θέτουν εκτός λειτουργίας αν άλλα συστήματα εφεδρικά που υπάρχουν, δεν ρίχνουν τη θερμοκρασία. Και αν τίποτε απ' όλα αυτά δεν συμβεί, τότε μπαίνουν σε λειτουργία κατασταλτικά συστήματα, έτσι ώστε να περιοριστεί η φωτιά που εκδηλώνεται. Τίποτε απ' όλα αυτά δεν έγινε και το αποτέλεσμα ήταν να βγει εκτός λειτουργίας, με σημαντικές βλάβες και ένας δεύτερος μετασχηματιστής που στέλνει ρεύμα 140.000 βολτ στους Φιλίππους της Καβάλας και από κει σε Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι: Υπήρχαν αυτά τα συστήματα ασφαλείας; Φρόντισε κάποιος να ελέγξει αν υπήρχαν; Φρόντισε για τη συντήρησή τους;

Οι κυβερνητικές ευθύνες, έτσι όπως τις ανέδειξαν πολιτικοί και συνδικαλιστές που βρέθηκαν στον τόπο της «συμφοράς» και κόμματα με τις τοποθετήσεις τους «μιλούν» για:

- Την έλλειψη γενναιότητας της κυβέρνησης να αναγνωρίσει τις ελλείψεις που υπήρχαν στη ΔΕΗ και μπροστά στη μεγάλη ζήτηση των τελευταίων ημερών να αποφασίσει σταδιακές-περιορισμένες διακοπές στην ηλεκτροδότηση. Φοβήθηκε, όμως, το πολιτικό κόστος και έφερε το πράγμα στο «δεν πάει άλλο», με αποτέλεσμα την έκρηξη, τη δημιουργία συνθηκών χάους σε μια Θεσσαλονίκη που αντιμετώπιζε θερμοκρασίες 35 βαθμών Κελσίου και τις διακοπές ηλεκτροδότησης σε 9 ακόμη νομούς εκτός της Θεσσαλονίκης.

Η μεγάλη ζήτηση ρεύματος από τον συγκεκριμένο μετασχηματισμό, ο οποίος έδινε ρεύμα στη Θεσσαλονίκη, «φταίει» για την έκρηξη, λέει και ο πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ Νίκος Φωτόπουλος, ο οποίος χθες το απόγευμα ήταν στη Θεσσαλονίκη και στον τόπο της καταστροφής. «Εναν γάιδαρο που αντέχει 200 κιλά τον φόρτωσαν 400 και έσκασε», είπε χαρακτηριστικά. Τα ίδια λένε και οι άλλοι συνδικαλιστές. Η ΔΕΗ, όμως, με τον περιφερειακό της διευθυντή Μακεδονίας-Θράκης Αναστάσιο Μιζαμίδη, λέει ότι τη στιγμή της έκρηξης η ζήτηση ήταν 850 μεγαβάτ -αισθητά μικρότερη σε σχέση με τα 1.026 της προηγούμενης μέρας και ακόμη ότι το σύστημα αντέχει και πέραν των 1.100 μεγαβάτ.

Το υψηλόβαθμο στέλεχος της ΔΕΗ που έθεσε τα ερωτήματα για τα συστήματα ασφαλείας, μιλάει για τρεις εκδοχές που οδήγησαν στην έκρηξη:

1. Την αστοχία υλικού στην κατασκευή του μετασχηματιστή, η οποία αναδείχθηκε τώρα έπειτα από 6 χρόνια λειτουργίας του και με αυτή τη μεγάλη ζήτηση ρεύματος.

2. Τη μεγάλη ζήτηση ρεύματος -μεγαλύτερη που οι προδιαγραφές του μετασχηματιστή δίνουν, και

3. Την ανεπαρκή ή κακή του συντήρηση.

Το μείζον όμως για το στέλεχος αυτό είναι τα συστήματα ασφαλείας που δεν λειτούργησαν.

Η έκρηξη, που σημειώθηκε λίγο μετά τις 11, είχε ως αποτέλεσμα:

* Να εκδηλωθεί πυρκαγιά, η οποία επεκτάθηκε και στον διπλανό μετασχηματιστή και να υψωθεί νέφος από το ορυκτέλαιο που καίγονταν και το οποίο ήταν ορατό σε όλη τη Θεσσαλονίκη.

* Να αναγκαστούν τα στελέχη της ΔΕΗ να θέσουν εκτός λειτουργίας και τους άλλους 4 μετασχηματιστές, εκτός των δύο, που υπήρχαν στον χώρο και να υπάρξει διακοπή ηλεκτροδότησης στη Θεσσαλονίκη, κατ' αρχήν, αλλά και σε άλλους 9 νομούς σταδιακά.

* Να κινητοποιηθεί η Πυροσβεστική Υπηρεσία με 17 οχήματα και 45 άνδρες και οι Δήμοι Ευκαρπίας, Σταυρούπολης, Ευόσμου και Συκεών με 10 υδροφόρα οχήματα. Για την κατάσβεση της φωτιάς χρησιμοποιήθηκε αφρός και ψυκτικό υλικό, προτού γίνει εκτεταμένη χρήση νερού. Η φωτιά έσβησε περίπου μία ώρα μετά την εκδήλωσή της.

Στην «παλαιότητα» του μετασχηματιστή απέδωσε την έκρηξη ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης Γιώργος Καλαντζής, ενώ ο υπεύθυνος Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Παπουτσής μίλησε για την «εικονική πραγματικότητα» που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης έθεσε το ερώτημα, αν υπήρχε κλοφέν στον μετασχηματιστή και μίλησε για «διάλυση του συστήματος από τις θερμοκρασίες». Το ΚΚΕ με ανακοίνωσή του θεωρεί ότι το μπλακ άουτ είναι αποτέλεσμα της πολιτικής των ιδιωτικοποιήσεων.

Από την πολύωρη -σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε έως και τις 5.30 ώρες- διακοπή ηλεκτροδότησης στη Θεσσαλονίκη, είχαμε :

* Περιορισμό χειρουργείων, παρ' ότι ρεύμα από γεννήτριες είχαν όλα τα νοσοκομεία, για εξοικονόμηση ενέργειας. Καρδιολογικά και βαριά γενικά περιστατικά αντιμετωπίστηκαν μόνο στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης. Κύριο μέλημα ήταν να υπάρχει ρεύμα από τις μονάδες εντατικής θεραπείας και τα ψυγεία.

* Η Πυροσβεστική δέχθηκε 180 κλήσεις για τον απεγκλωβισμό πολιτών από ασανσέρ· αποτέλεσμα της διακοπής ηλεκτροδότησης.

* Οι φωτεινοί σηματοδότες τέθηκαν εκτός λειτουργίας και κυκλοφοριακό κομφούζιο επικράτησε έως ότου υπάρξει κινητοποίηση της Τροχαίας για ρύθμιση της κυκλοφορίας.

* Ολοι οι χώροι εργασίας -βιομηχανικοί, βιοτεχνικοί και επαγγελματικοί- υπολειτούργησαν.

Την ύπαρξη κλοφέν στα «πυκνωτάκια», που δεν εξερράγησαν και για τα οποία μίλησε ο διευθυντής του Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης Αναγνώστης Ταοκτσής, δεν θεώρησαν πρόβλημα οι συνδικαλιστές της ΔΕΗ, όπως δεν κρίνουν την αξιοπιστία του μετασχηματιστή επειδή προέρχεται από την Ινδία, γιατί «στη ΔΕΗ υπάρχουν κι άλλα μηχανήματα από την Ινδία που δίνουν άριστα αποτελέσματα και δεν υπολείπονται σε τίποτε από τα ευρωπαϊκά». Η ποσότητα του ορυκτελαίου που κάηκε υπολογίζεται σε 80 έως 90 τόνους.

Η ΔΕΗ από χθες το απόγευμα και έως τα μεσάνυχτα εφάρμοσε πρόγραμμα «απορρίψεων» για να μπορέσει να κρατήσει «όρθιο» το σύστημα που εξυπηρετούνταν από τους 3 μετασχηματιστές. Ο τέταρτος, που ήταν κοντά στην πυρκαγιά, γίνονται προσπάθειες να λειτουργήσει σήμερα, οπότε και με την αισθητή πτώση της θερμοκρασίας και τη μειωμένη ζήτηση, αναμένεται η πλήρης ομαλοποίηση του συστήματος. Από τους άλλους 2 μετασχηματιστές ο ένας καταστράφηκε ολοσχερώς και ο άλλος επισκευάζεται. Ο αντιπρόεδρος της ΔΕΗ Νίκος Χατζηαργυρίου που βρέθηκε χθες βράδυ στη Θεσσαλονίκη αναφερόμενος στα αίτια της έκρηξης μίλησε για «τυχαίο γεγονός».