Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Εθαψε και το υδραγωγείο του Μ. Κωνσταντίνου

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ούτε το μοναδικής αρχαιολογικής σημασίας υδραγωγείο, που έφτιαξε ο Μέγας Κωνσταντίνος στη Θεσσαλονίκη, διασώθηκε επί προεδρίας Χρήστου Ζαχόπουλου στο ΚΑΣ. Θάφτηκε κάτω από μια πενταώροφη πολυκατοικία, επειδή το υπουργείο Πολιτισμού αντιμετώπιζε «στενότητα κονδυλίων» και δεν είχε να διαθέσει 200.000 ευρώ. Μπορεί να δώσει 2,5 εκατ. ευρώ για τη δενδροφύτευση πάνω σε τσιμέντα και σε μνημεία ήδη δενδροφυτεμένα.

Το μοναδικό εύρημα και το... αποτέλεσμα διά χειρός Ζαχόπουλου

Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι αρχιτέκτονες ήταν υπέρ της ανάδειξης του μνημείου. Είχαν προθυμοποιηθεί μάλιστα να καταβάλουν οι ίδιοι το ήμισυ του συνολικού κόστους των 400.000 ευρώ, ώστε να διατηρηθεί το υδραγωγείο στο υπόγειο της πολυκατοικίας και να γίνει επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος.

Το υδραγωγείο είναι η μοναδική επιβεβαίωση της παρουσίας του Μεγάλου Κωνσταντίνου στη Θεσσαλονίκη και το πρώτο έργο υδροδότησης στην πόλη. Εντοπίστηκε στη συμβολή των οδών Ολυμπιάδος 56 και Αμφιλοχίας 3, στην Ανω Πόλη, στη διάρκεια εργασιών για την ανέγερση πολυκατοικίας.

Η κατάχωσή του είναι μία ακόμη κραυγαλέα περίπτωση εξαφάνισης της ιστορίας της πόλης, μετά την απόφαση της κατάχωσης του περιτειχίσματος του Λευκού Πύργου και αυτής για τη δημιουργία πάρκινγκ στον αρχαιολογικό χώρο της πλατείας Διοικητηρίου. Σύμφωνα με τα πρακτικά του Αρχαιολογικού Συνεδρίου της Θεσσαλονίκης το 2004, η κινστέρνα, όπως λέγεται, είναι ένα πολύ μεγάλο δημόσιο έργο, μοναδικής αξίας, ύψους 10 μ. και μήκους 12 μ. Οπως είχε ανακοινωθεί τότε, είναι ένα από τα δύο έργα που έκανε ο Μεγάλος Κωνσταντίνος, όταν είχε επισκεφτεί τη Θεσσαλονίκη, τη διετία 320-322 μ.Χ. Και ήταν αυτό που για πρώτη φορά συγκέντρωνε το νερό και το έφερνε στην πόλη, που εκτεινόταν κάτω από το σημείο αυτό, για τις ανάγκες υδροδότησης των πολιτών.

«Είχαμε προτείνει στο υπουργείο Πολιτισμού να χρηματοδοτήσουμε εμείς το 50% του κόστους, ώστε να διασωθεί το μνημείο και να γίνει επισκέψιμο», λέει ο αρχιτέκτονας Χαράλαμπος Πεσματζόγλου. Η εταιρεία του ανέλαβε την ανέγερση της πολυκατοικίας, που καλύπτει τώρα το υδραγωγείο. Το κόστος ήταν 400.000 ευρώ. Στις 370.000 ευρώ ανερχόταν το κόστος θεμελίωσης με πασσαλόπηξη και 22.500 ευρώ στοίχιζε η αγορά χώρου 45 τ.μ. για την εξασφάλιση της πρόσβασης και της θέασης των ευρημάτων. «Αρχικά θα καταβάλλαμε εμείς ολόκληρο το ποσό και το υπουργείο Πολιτισμού θα αναλάμβανε την υποχρέωση να μας επιστρέψει το μισό μετά το τέλος των εργασιών», προσθέτει. Αλλά, όπως τονίζει ο Χ. Πεσματζόγλου, η απάντηση του ΥΠΠΟ ήταν ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό λόγω «στενότητας κονδυλίων». Ετσι, το μνημείο θάφτηκε κάτω από την πενταώροφη πολυκατοικία, ελέω ΚΑΣ.

Η κινστέρνα ήταν ένα πολύ μεγάλης σημασίας αρχαιολογικό εύρημα για πολλούς λόγους. Επιβεβαίωνε την παρουσία του Μεγ. Κωνσταντίνου στη Θεσσαλονίκη. Ηταν το μοναδικό δημόσιο έργο του που εντοπίστηκε στη Θεσσαλονίκη. Ηταν το πρώτο δημόσιο έργο υδροδότησης της πόλης. Το υλικό κατασκευής του, που ήταν ορθογώνιοι πωρόλιθοι, ήταν μοναδικό, ήταν εισαγόμενο από άγνωστο μέχρι στιγμής τόπο και δεν απαντάται σε κανένα άλλο κτίσμα της ίδια εποχής στην πόλη. Τα τείχη της πόλης χτίστηκαν από πράσινο σχιστόλιθο, όπως και τα περισσότερα βυζαντινά της κτίσματα. Παρόμοιο υλικό χρησιμοποιήθηκε την ίδια εποχή σε κτίσματα στο Τρίερ.

Το δεύτερο έργο που έκανε στην πόλη ο μετέπειτα αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ήταν το λιμάνι της πόλης, στην περιοχή, όπου σήμερα βρίσκονται τα Λαδάδικα, το οποίο και είχε επιχωματωθεί στο παρελθόν.

Σ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ