Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

ΜΟΝΕΣ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΙΕΡΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ «ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝ» Ή ΑΠΛΩΣ ...ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΝ ΠΑΡΑΛΙΕΣ, ΔΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Οπου υπάρχει «φιλέτο» υπάρχουν και... ιεροί μπίζνεσμεν

Του ΑΡΗ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ

Ενα απέραντο Βατοπέδιο η Ελλάδα. Δείχνοντας ιδιαίτερη προτίμηση στα παράλια, τις αστικές περιοχές και τα δάση που μπορεί ενίοτε να εξαφανίζονται ως εκ θαύματος, μονές, μητροπόλεις και εκκλησίες επιχειρούν να αξιοποιήσουν ακίνητα μικρά, μεγάλα και τεράστια τα οποία κατέχουν ή απλώς... διεκδικούν.

Με το Κτηματολόγιο να καρκινοβατεί εδώ και χρόνια, τους δασικούς χάρτες να μένουν όνειρο θερινής νυκτός με πυρκαγιά σε εξέλιξη και τη νομοθεσία να κρατά ανοικτά αναρίθμητα παράθυρα και φινιστρίνια, παράγοντες της Εκκλησίας σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της επικράτειας αναζητούν τρόπους να ξεπαγώσουν τις περιουσίες τους. Η Εκκλησία θεωρείται ουσιαστικά ο μεγαλύτερος γαιοκτήμων -τόσο μεγάλος που η ισχύς του τον απαλλάσει από την ανάγκη να γνωρίζει το μέγεθος της περιουσίας του. Παλαιότεροι υπολογισμοί έκαναν λόγο για οικόπεδα συνολικής έκτασης 100.000 στρεμμάτων και δασικές-χορτολιβαδικές εκτάσεις 860.000 στρεμμάτων! Αυτά, σε επίπεδο «κεντρικής» Εκκλησίας όπου τα σχέδια πυροδοτούσε όσο ζούσε ο μακαριστός Χριστόδουλος. Χωρίς να υπολογίζεται η περιουσία των 3.000 μονών και άλλων τόσων νομικών προσώπων (μητροπόλεις, ιδρύματα κ.λπ.), που έχουν τον... δικό τους θεό.

Στο Αγιον Ορος, με το ειδικό καθεστώς προστασίας και πρόσθετων φοροαπαλλαγών, οι διεκδικήσεις των μονών φούντωσαν κυρίως στη Χαλκιδική: Η Μονή Κουτλουμουσίου διεκδικεί 4.500 στρέμματα στον Δήμο Τορώνης, η Μονή Ξενοφώντος 53.000 στρ. στον Δήμο Σιθωνίας, η Μονή Βατοπεδίου πήρε και αποχαρακτήρισε ήδη από δάσος 8.608 στρ. στην Ουρανούπολη, αλλά και 12 οικόπεδα στον Δήμο Καλλικράτειας, η Μονή Διονυσίου ζητά 15.400 στρ. στον Δήμο Ορμύλιας (μέσα στα οποία και κατασκήνωση για παιδιά με ειδικές ανάγκες). Τι συμβαίνει όμως στην υπόλοιπη Ελλάδα; *

Βουνό οι ιερές διεκδικήσεις και στην Αττική

Η έκταση στον Καρέα όπου ο Χριστόδουλος ήθελε συνοδικό μέγαρο

Στα βουνά γύρω από την Αττική, οι ιερές διεκδικήσεις φουντώνουν μαζί με τις φλόγες που τα ξεγυμνώνουν τακτικά. Κυρίαρχο παράδειγμα η Πεντέλη, όπου η ομώνυμη μονή έχει πλειστάκις κατηγορηθεί για αγοραπωλησίες εκατοντάδων στρεμμάτων από τη δεκαετία του '50 μέσω των οποίων έκλειναν προς όφελός της και οι αμφισβητούμενες ιδιοκτησίες της. Ακόμη και μετά την τελευταία φωτιά του 2007, τοπικοί παράγοντες μίλησαν για πιθανή εμπλοκή στα σχέδια αποκατάστασης επειδή οι εκτάσεις είναι διακατεχόμενες από την Εκκλησία.

Στην Πάρνηθα, η Εκκλησία διεκδικούσε 10.000 στρέμματα για αξιοποίηση αλλά μετά την περυσινή πυρκαγιά και στο διάταγμα προστασίας που προωθήθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ απαλείφθηκαν ρυθμίσεις για επεκτάσεις κατασκηνώσεων και κτιρίων.

Στον Υμηττό, σύμφωνα με τον Π. Τότσικα της Πρωτοβουλίας των κατοίκων, η Εκκλησία διεκδικεί 14.000 στρέμματα.

Στον Καρέα ήθελε να κατασκευάσει συνοδικό μέγαρο και βιβλιοθήκη έχοντας εξασφαλίσει κοινοτική επιδότηση 17,7 εκατ. ευρώ. Το έργο μοιάζει να πάγωσε μετά την εκλογή Ιερώνυμου που προτιμά «κέντρα απεξάρτησης ναρκομανών αντί για μέγαρα». Ομως, η Εκκλησία συνεχίζει εδώ δίπλα να νοικιάζει εκτάσεις σε παράνομα λατομεία-ασβεστάδικα, να χτίζει κτίριο δίπλα στη Μονή Καισαριανής και να ψάχνει χώρους, όπως πρόσφατα ακούστηκε, για τον ραδιοφωνικό της σταθμό.

Real estate με... ράσα

Το μακρόστενο οικόπεδο των 2,5 στρεμμάτων δίπλα στο γήπεδο του ΠΑΟ και απέναντι από τη Γενική Ασφάλεια στην Αλεξάνδρας, φιλοξενεί σήμερα βενζινάδικο και πάρκινγκ. Αλλά η Εκκλησία είχε εκδηλώσει την επιθυμία της για περαιτέρω αξιοποίηση. Ολα θα κριθούν τώρα από τη μεταστέγαση του γηπέδου και την αναδιαμόρφωση της όλης περιοχής.

Το οικόπεδο που έμεινε ελεύθερο όταν κάηκε το 1980 ο «Κατράντζος» χαρακτηρίστηκε αρχικώς χώρος πρασίνου. Δεν ανήκει στην Εκκλησία αλλά στο Ιδρυμα Μαρία Κασιμάτη στο οποίο όμως προεδρεύει ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος. Ο αγώνας για αποχαρακτηρισμό ευοδώθηκε το 2007, λίγες μέρες μετά τη φωτιά στην Πάρνηθα με απόφαση του Δήμου Αθηναίων.

Τη δυνατότητα εμπλοκής ενός ιερωμένου σε κτηματομεσιτικές συναλλαγές υποσχέθηκε να μελετήσει ο νυν αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος όταν προσέφυγε σε αυτόν προ ημερών ο δήμαρχος Αμαρουσίου Γ. Πατούλης. Αφορμή, η πρόθεση του αρχιμανδρίτη Πρ. Μπούμπα, προέδρου της εταιρείας που διαχειρίζεται το Γηροκομείο Αθηνών, να εκμεταλλευτεί με οικοδόμηση 10 στρέμματα στο πρώην Κτήμα Καρέλα, ενώ διεκδικεί ακόμη 55 στρέμματα στο Δάσος Μιμικόπουλου δίπλα από τις εγκαταστάσεις της «Ζίμενς». Υπενθυμίζεται ότι η ελεήμων εταιρεία ήταν ένας από τους ιδιοκτήτες που πούλησαν για να κτίσει ο Μπ. Βωβός στο Κτήμα Θων (Αλεξάνδρας-Κηφισίας). Αξια υπόμνησης και τα σχόλια του Κ. Πυλαρινού, ο οποίος το 2005 ως γενικός διευθυντής της Εκκλησίας παραπονιόταν επειδή το Γηροκομείο «έχει διπλάσιας αξίας από εμάς διαμερίσματα και γραφεία».

Στην περίπτωση του κέντρου διασκέδασης «Ακρωτήρι» στον Αγιο Κοσμά πάντως, δεν τίθεται θέμα προθέσεων και χρηστών ηθών. Ο επιχειρηματίας Βλ. Σταθοκωστόπουλος συνεχίζει να το εκμεταλλεύεται παρά το γεγονός ότι Προεδρικό Διάταγμα του 2004 για την προστασία του παραλιακού μετώπου προέβλεπε απομάκρυνση έως το 2006. Ομως, ο μακαριστός Χριστόδουλος παρεκάλεσε και πέτυχε εξάχρονη παράταση για να μη θιγούν τα έσοδα του Ταμείου Κληρικών που θα έχανε μίσθωμα 30.000 ευρώ μηνιαίως.

Υπνος πολυτελείας

Μεγάλες ήταν οι αντιδράσεις όταν δημοσιοποιήθηκαν τα σχέδια για δημιουργία τριών ξενοδοχείων πολυτελείας σε αντίστοιχες περιοχές. Στο Κολωνάκι, πίσω από την πρεσβεία των ΗΠΑ, σε 11 στρέμματα σχεδιαζόταν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 μονάδα 750 κλινών. Στο Καβούρι σε οικόπεδο 45 στρεμμάτων και στη Λίμνη Βουλιαγμένης σε 7 στρέμματα με 350 κλίνες η καθεμία, σε εκτάσεις που περιήλθαν στην Μονή Πετράκη με τα κλασικά οθωμανικά «ταπιά».

Οι «περίεργες» γνωμοδοτήσεις έχουν ιστορία

Στο Ποικίλο Ορος είναι η Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδας που δίνει τον τόνο διεκδικώντας ιδιοκτησία έως και στο σύνολο των 30.000 στρεμμάτων πάνω από Πετρούπολη, Περιστέρι και Χαϊδάρι μέσα από παλαιά κληρονομητήρια.

Εδώ εμπλέκεται και το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Δημοσίων Κτημάτων που πρόσφατα έγινε διάσημο, «κατηγορούμενο» από τον κ. Σανιδά για παραπλάνηση των υπουργών στο σκάνδαλο Βατοπεδίου. Το συμβούλιο είχε εκδώσει γνωμοδότηση, την οποία έκανε δεκτή στις 25/10/2004 ο τότε γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών Γ. Κουρής, δικαιώνοντας τη Μητρόπολη για 1.024 στρέμματα εντός και εκτός σχεδίου όπου υπήρχαν ήδη πολυκατοικίες και πλατείες. Εκπρόσωποι της Εκκλησίας άρχισαν να εισπράττουν χρήματα για να μην μπλοκάρουν μεταβιβάσεις ακινήτων, συνάψεις δανείων και εργασίες επί των εκτάσεων αυτών. Μετά από αγώνες χρόνων του Δήμου Πετρούπολης και κινήσεων πολιτών, το Γνωμοδοτικό ξαναείδε την υπόθεση, ζήτησε επανεξέταση και το υπουργείο ανακάλεσε την απόφαση. Σημειωτέον: Ο νυν εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γ. Σανιδάς ως αντεισαγγελέας Εφετών το 1990, είχε εξετάσει την υπόθεση και έγραψε: «Ο τρόπος κατά τον οποίο το Δημόσιο υπερασπίζεται τα δικαιώματά του, ο τρόπος λειτουργίας της Δημόσιας Διοικήσεως και διατί όχι ενδεχόμενη συνδρομή επίορκων οργάνων της Δημόσιας Διοικήσεως δεν είναι άσχετα με το γεγονός ότι μέχρι σήμερα οι επιχειρήσαντες την καταπάτηση έχουν ουσιαστικώς επιτύχει τον στόχο των».

Λεβάντα αντί λιβάνι

Οι Μεσογειακοί Αγώνες του 2013 έβαλαν φωτιά στα σχέδια της Μητρόπολης Δημητριάδος για αξιοποίηση 3.000 στρεμμάτων στις Νηές του Δήμου Σούρπης Μαγνησίας. Στην περιοχή που ως μητροπολίτης απολάμβανε τις διακοπές του ο μακαριστός Χριστόδουλος, η μητρόπολη πούλησε 1.500 στρέμματα στην «Γκόλφινγκ Επενδυτική» και της μίσθωσε άλλα 1.500. Με τη σειρά της η εταιρεία ξεκίνησε εργασίες οικοδόμησης κτιρίων για 2.000 κλίνες και κλίματος εμπιστοσύνης με τους περιοίκους που ανησυχούν. Υπόσχεται ότι το γήπεδο γκολφ θα είναι οικολογικό και όχι από μεταλλαγμένο γκαζόν ενώ οι θέσεις εργασίας θα είναι πολλές. Λέει επίσης ότι όλα θα είναι έτοιμα το 2011 για να προκύψει έτσι το «Lavender Bay (Κόλπος της Λεβάντας) Resort».

Ευλογημένον κρέας...

Στο Λιτόχωρο, η Μονή Αγίου Διονυσίου βρίσκεται από τον 19ο αιώνα σε διαμάχη με τους κατοίκους διεκδικώντας χιλιάδες στρέμματα γης στην περιοχή του ανατολικού Ολύμπου. Ανάμεσα στα ισχυρά πρόσωπα που στήριξαν το μοναστήρι στις διεκδικήσεις του συγκαταλέγεται και ο γνωστός από το δικαστικό σκάνδαλο Λεωνίδας Στάθης, που υπηρετούσε παλαιότερα στο τοπικό Πρωτοδικείο. Οι κάτοικοι μιλούν για εργοστάσιο παραγωγής ενός τόνου κρέατος ημερησίως που λειτουργεί η μονή χωρίς άδεια και σχέδια οικιστικής ανάπτυξης.

...αλλά και ύδωρ

Ξεπερνώντας κάθε ιερή έμπνευση, η Μονή Γοργοεπηκόου στην Αρκαδία βρήκε την εταιρεία «Holy Ventures» (Ιερές επιχειρήσεις), και έβαλε σε εφαρμογή σχέδιο αξιοποίησης δασικής έκτασης με τη δημιουργία μονάδας που εμφιαλώνει νερό από τις τοπικές πηγές. Η διεκδίκηση αφορά 4.000 στρέμματα γης, τα οποία φθάνουν στα χέρια της Μονής μέσα από τα συνήθη οθωμανικά έγγραφα (εδώ των Σελίμ Χακή και Ιμπραήμ Βοεβόδα), ενώ οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής Μαντινείας διαμαρτύρονται γιατί λένε το νερό νεράκι...

Σχέδια μέλλοντος

Πλήθος σχεδίων εκμετάλλευσης εκτάσεων είναι σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ελλάδα. Τοποθέτηση φωτοβολταϊκών πάρκων και ανεμογεννητριών σε χέρσες εκτάσεις ξεσηκώνει συζητήσεις και αντιδράσεις ενώ αλλού επιδιώκεται η βελτίωση των αποδόσεων από μισθώματα, σύμφωνα και με τις εντολές του νέου Αρχιεπισκόπου για απογραφή και μελέτη που θα οδηγήσει σε καλύτερη απόδοση των παλαιοτέρων εκμεταλλεύσεων.

Επένδυση - «κανόνι» στη Σητεία

Μπορεί οι μονές του Αγίου Ορους να κράτησαν τα βυζαντινά προνόμια και τις περιουσίες τους επειδή δεν υπήρξαν «δορυάλωτες» (σ.σ. δεν κατελήφθησαν με όπλα αλλά συνθηκολόγησαν με τον σουλτάνο πριν από την κατάκτηση), στην περίπτωση της Μονής Τοπλού όμως τα προνόμια είναι διαφορετικά.

Η Μονή Τοπλού «θέλει» τουριστικά χωριά παρά τις διαμαρτυρίες

Η μονή που βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Κρήτης, κοντά στη Σητεία, ονομάστηκε έτσι επειδή είχε το δικαίωμα να αμύνεται με κανόνια και οβίδες (τοπ στα τουρκικά). Μαζί με αυτό το προνόμιο, ο σουλτάνος της επέτρεψε να διατηρήσει και 26.000 στρέμματα γης στο Κάβο Σίδερο, τα οποία επιχειρεί εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες να αξιοποιήσει χτίζοντας:

* πέντε τουριστικά χωριά με ξενοδοχεία, διαμερίσματα και επαύλεις συνολικής δυναμικότητας 7.000 κλινών

**τρία γήπεδα γκολφ (θα χρειαστούν θαύματα για την άρδευσή τους)

* συνεδριακό κέντρο

**υπαίθριο θέατρο

**αθλητικό κέντρο

Οικολογικές οργανώσεις της Κρήτης κινητοποιήθηκαν καταγγέλλοντας όχι μόνο την επαπειλούμενη οικολογική καταστροφή αλλά και την εταιρεία που έχει αναλάβει το όλο πρότζεκτ σαν «σφραγίδα». Η προσφυγή τους στο ΣτΕ εξετάστηκε πριν από το καλοκαίρι και η απόφαση αναμένεται.

Και η Μητρόπολη Υδρας έχει τον δικό της Εφραίμ

Στην περίπτωση του Μετοχίου Θερμησίας στην Ερμιόνη, όπου η Εκκλησία μίσθωσε τον περασμένο Ιούνιο 23.000 στρέμματα γης με την προοπτική να πουλήσει και ένα παραθαλάσσιο φιλέτο 109 στρεμμάτων, κυριαρχεί επίσης ένας Εφραίμ. Δεν είναι βέβαια ο ηγούμενος του Βατοπεδίου αλλά ο μητροπολίτης Υδρας, Σπετσών και Αιγίνης που προσπαθούσε να αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη έκταση έδώ και χρόνια.

Οπως διαβάζουμε και σε παλαιότερο δημοσίευμα («Ποντίκι», 25/5/06), το 2005 προσπάθησε να πουλήσει 5.000 στρέμματα με 3.900 ευρώ ανά στρέμμα. Κανείς δεν εμφανίστηκε τότε, αλλά ούτε και το 2006 οπότε προσπάθησε να πουλήσει 628 στρέμματα (μέσα στα οποία τα παραθαλάσσια) με 18.230 ευρώ ανά στρέμμα. Η προσπάθεια επαναλήφθηκε πέρυσι χωρίς αποτέλεσμα μέχρι που φέτος στέφθηκε με επιτυχία και μάλιστα κατά τρόπο παράδοξο. Η τιμή εκκίνησης ήταν 85.000 ευρώ τον χρόνο για μίσθωση (όχι πώληση) 23.000 στρεμμάτων. Την ημέρα της δημοπρασίας (6/4/08), έγινε προσφορά για 150.204 ευρώ από μία εταιρεία, αλλά επειδή την επομένη εμφανίστηκε άλλη που έδινε 10% παραπάνω, ακολούθησε αναπλειστηριασμός. Μέσω του οποίου, εμφανίστηκε τρίτη και προσέφερε (ω του θαύματος!) σχεδόν ένα εκατομμύριο (999.946 ευρώ). Ετσι, λοιπόν ο κλήρος έπεσε στην εταιρεία «Hydra Mare D» του εφοπλιστή Ροσόλιμου. Ρωτώντας τον δικηγόρο της Μητρόπολης Κ. Βλάχο, δεν βγάλαμε συμπέρασμα για το είδος της αξιοποίησης που θα έρθει σε μία τέτοια έκταση που σε μεγάλο μέρος είναι δάσος και μάλιστα δύσβατο. Λάβαμε μόνο τη διαβεβαίωση ότι θα τηρηθούν η νομιμότητα και τα χρηστά ήθη. Το ζήτημα είναι ότι η εταιρεία του κ. Ροσόλιμου είχε εμπλακεί προ ετών σε υποθέσεις οικιστικής αξιοποίησης εκατοντάδων στρεμμάτων δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων στο Ντράφι της Πεντέλης. Είχε δημιουργήσει μάλιστα και σύλλογο που διατυμπάνιζε σε διαφημιστικά φυλλάδια ότι «Η στελέχωση με άτομα από διακεκριμένες κοινωνικές ομάδες Ελλήνων και ομογενών θα συμβάλει στην ευόδωση των προσπαθειών μας». Ισως τώρα επέλεξε ως διακεκριμένη ομάδα τους ιερείς... Πάντως, η κ. Αταλάντα Ροσόλιμου που εκπροσωπεί την εταιρεία, μας δήλωσε ότι σε ό,τι αφορά το Μετόχι Θερμησίας βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες προκειμένου να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις αγροτουρισμού αφού εξασφαλιστούν όλες οι νόμιμες άδειες.