Βρίσκεστε στο παλαιό site του www.enet.gr

Το www.enet.gr άλλαξε.

Το Web site της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας άλλαξε και βρίσκεται στη διεύθυνση www.enet.gr.

Στο παρόν site βρίσκεται μόνο το αρχείο των εκδόσεων από τις αρχές του 2001 ως και τις 30 Μαρτίου 2009.

Μεγαλύτεροι εχθροί τους, κρύο και άνθρωποι

Των ΑΝΤΩΝΙΑΣ ΞΥΝΟΥ, ΚΑΤΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ

Αλλοδαποί, χρήστες ναρκωτικών, εθισμένοι στο αλκοόλ, ηλικιωμένοι, αλλά και μορφωμένοι άνθρωποι, με κάποια εκπαίδευση στο παρελθόν, αποτελούν την πλειονότητα των αστέγων. Διαφορετικές ιστορίες και εμπειρίες με μοναδικό κοινό χαρακτηριστικό την έλλειψη στέγης. Γιατί όμως τόσοι άνθρωποι βρίσκονται στο δρόμο;

Η Νικολέττα Κυράνα είναι κοινωνιολόγος στη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Κλίμακα» και έχει καθημερινή επαφή με ανέστιους.

Οπως συμπεραίνει, στην Ελλάδα -σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες- ένα μεγάλο μέρος είναι ψυχιατρικά περιστατικά. «Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί ασθενείς -οι οποίοι δεν είναι επικίνδυνοι για τους άλλους, απλά είναι δύσκολο να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα μόνοι τους- βρίσκονται στους δρόμους αποκαλύπτει μια σημαντική αλλαγή στη δομή της κοινωνίας μας.

Πλέον η οικογένεια έχει αλλάξει, οι άνθρωποι είναι πιο απόμακροι και όχι ιδιαίτερα ανεκτικοί, ενώ από την άλλη πλευρά υπάρχει σοβαρό έλλειμμα στην ψυχιατρική πολιτική. Δεν λέω ότι πρέπει να τους κλείσουμε όλους μέσα.

Υπάρχουν μερικοί άστεγοι οι οποίοι έχουν μακρύ ιστορικό ασθενείας και φυσικά δεν είναι εύκολο να βρουν φροντίδα. Αλλά ακόμα και όσοι θέλουν μια απλή υποστήριξη δεν μπορούν να τη βρουν», υποστηρίζει και προσθέτει ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι περισσότεροι άστεγοι ξεκίνησαν από ένα οικονομικό πρόβλημα που τους έφερε σε αδιέξοδο: «Αυτού του τύπου οι άστεγοι δεν έχουν ακόμα εμφανιστεί στην Ελλάδα. Προβλέπω πάντως ότι δεν θα αργήσουν να εμφανιστούν και εδώ, γιατί δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι μηχανισμοί για να βοηθηθούν οι έχοντες ανάγκη».

Ενα ακόμα μεγαλύτερο κεφάλαιο για την Ελλάδα είναι οι μετανάστες. «Η χώρα μας είναι ο ενδιάμεσος σταθμός για πολλούς οι οποίοι θέλουν να περάσουν στις ευρωπαϊκές χώρες. Η έλλειψη δομών έχει οδηγήσει στο να γίνουν οι άστεγοι μετανάστες περισσότεροι σε αριθμό από ό,τι οι Ελληνες», αναφέρει η Ν. Κυράνα.

Ανεξάρτητα, πάντως, από εθνικότητες, εθισμούς ή την ψυχολογική τους κατάσταση, οι άστεγοι, από τη στιγμή που θα βρεθούν στο δρόμο, έχουν να αντιμετωπίσουν τους ίδιους εχθρούς και ο μεγαλύτερός τους είναι το κρύο και όχι οι υπόλοιποι άνθρωποι. «Περιστατικά όπου γίνονται θύματα ή θύτες είναι ιδιαίτερα σπάνια και δεν είναι αυτά που ζωγραφίζουν την καθημερινότητά τους.

Μάλιστα, οι λόγοι για τους οποίους συνήθως γίνονται επιθέσεις είναι για θέματα επιβίωσης», υποστηρίζει η κοινωνιολόγος. «Μπορεί ένας άστεγος να κλέψει τα παπούτσια κάποιου άλλου, γιατί τα δικά του τρύπησαν. Οι περισσότερες πάντως συγκρούσεις γίνονται στα εγκαταλειμμένα σπίτια, στις λεγόμενες "καβάτζες" τους, όταν κάποιος προλαβαίνει το πόστο κάποιου άλλου. Δεν είναι εύκολο να αναπτύσσεται αλληλεγγύη μεταξύ τους. Η ζωή τους εξαρτάται από τον κανόνα όποιος πρόλαβε, πρόλαβε».

Πάντως, η πλειονότητα αυτών που μένουν πολλά χρόνια στο δρόμο δεν θέλει να φιλοξενηθεί στις στέγες του δήμου ή άλλης κοινωνικής υπηρεσίας. Οπως εξηγεί η Χριστιάνα Κεφαλά, ψυχολόγος στην κοινωνική υπηρεσία του Δήμου Αθηναίων, για να μπεις σε έναν ξενώνα πρέπει να υπακούς σε κάποιους κανόνες. Πρέπει να μην πίνεις, να επιστρέφεις συγκεκριμένη ώρα, να μην παίζεις χαρτιά, να μοιράζεσαι τον χώρο σου με άλλα άτομα. Σε μερικούς φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο και γι' αυτό προτιμούν να συνεχίσουν τη ζωή που κάνουν παρά να αναγκαστούν να υπακούσουν στους κανόνες αυτούς.

Σύμφωνα μάλιστα με την ίδια, αυτό που «τρώει» όλους όσοι βρίσκονται στο δρόμο είναι η αβεβαιότητα για το τι θα κάνουν, τι θα γίνουν: «Πέρα από τους νέους ανθρώπους, 35-40 ετών, που έχουν μεγάλες πιθανότητες να βρουν δουλειά και να σταθούν στα πόδια τους, οι μεγαλύτεροι ζουν μ' αυτό το φόβο», υπογραμμίζει.